hakdin.net
24 Cemaziye'l-Ahir 1435
25 Nisan 2014 Cuma
10:7
A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

LÛZUMLU BİLGİLER

K

Türk alfabesinin on dördüncü harfi.

LÛZUMLU BİLGİLER

K VİTAMİNİ (Bkz. Vitaminler)

LÛZUMLU BİLGİLER

KABAK (Cucurbita)

Alm. Küerbis (m), Fr. Courge (f), İng. Gourd. Familyası: Kabakgiller (Cucurbitaceae) Türkiye'de yetiştiği yerler: Memleketimizde kültür olarak yetiştirilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABAKÇI MUSTAFA İSYÂNI

Osmanlı Sultânı Üçüncü Selim Hanın tahttan indirilerek yerine Dördüncü Mustafa Hanın geçirilmesiyle netîcelenen isyan.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABAKULAK

Alm. Mumps, Ziegenpefer (m), Fr. Oreillon (m), İng. Mumps. Tükrük bezleri ve sinir dokularına yerleşmeyi seven özel bir virüs tarafından çocuk ve erişkinlerde meydana getirilen bulaşıcı bir hastalık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABARTAY-BALKAR ÖZERK CUMHURİYETİ

Kafkasya'nın dağlık kesiminde Rusya Federasyonuna bağlı özerk Türk Cumhuriyeti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABARTMA

Alm. Relief (-arbeit f) (n), getriebene Arbeit; Prägung, Fr. Haut-relief, bas-relief (m), İng. Relief. Üzeri işlenebilir malzemeleri şekillendirme. Kabartma, sanat kolları dahil endüstri, tarım ve günlük hayatta da kullanılır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂBE

Yeryüzünde yapılan ilk mâbed, ibâdet yeri. Müslümanların kıblesi, namazda döndükleri cihet, taraf. Mekke-i mükerreme şehrinde Mescid-i Haram'ın ortasında dört köşeli taştan yapılmış bir odadır. Müminler hac ibâdetini yapmak için dünyânın her tarafından burayı ziyârete gelirler. Yeryüzünün en kıymetli yeri Kâbe'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABIZLIK

Alm. Verstopfung. Konstipation (f), Fr. Constipation (f), İng. Constipation. Barsak hareketlerinin seyrek veya yetersiz olmasıyla ortaya çıkan bir durum.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂBİL (Bkz. Hâbil-Kâbil)

LÛZUMLU BİLGİLER

KABİNE (Bkz. Bakanlar Kurulu)

LÛZUMLU BİLGİLER

KABİR

Alm. Grab (mal) (m), Gabstätte (f), Fr. Tombeau, sépulcre (m), İng. Tomb, grave. Mezar; ölenin toprağa gömüldüğü yer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABLO

Alm. Kabel (n), Fr. Câble (m), İng. Cable. Elektrik akımı iletiminde kullanılan üzeri yalıtkan bir madde ile kaplı mâdenî bir tel.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABOTAJ

Alm. Kabotage, Küstenschiffahrt (f), Fr. Cabotage (m), İng. Cabotage, Coasting trade. Belirli bir bölgedeki deniz ulaşımı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABUKLULAR (Crustacea)

Alm. Krusten, Krebs-tiere, Krustazeen, Fr. Crustacés, İng. Crustaceans. Eklembacaklılar şubesinin zengin bir sınıfı. 25.000 kadar türü bilinmektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABURGA

Alm. Rippe (f), Fr. öte (f), İng. Rib. Göğüs kemiği ve omurlarla birleşerek göğüs kafesini yapan, sağ ve solda 12 tâne olmak üzere toplam 24 tâne olan yassı kemiklerin her biri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂ'B-ÜL-AHBÂR

Tabiînin tanınmışlarından. Yemen'de doğdu. Müslüman olmadan önce, Yahûdî âlimlerinin büyüklerindendi. Künyesi Ebû İshâk'tır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KABZA

Alm. Grif (m), Heft (n) (bıçağın, kılıcın), Kolbenhals (m) (tüfeğin), Fr. Poignée (f), İng. Handle, butt. Tutulacak yer, sap. Ok atılan yayın tutulduğu yer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAÇARLAR

Türkistan, Âzerbaycan, İran ve Anadolu'da yaşayan Türkmen kabîlesi ve İran'da (1796-1925) târihlerinde iktidar olmuş hânedân. Kaçar adı, Türkçe kaçmak kelimesinden türetilmiştir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAÇKAR DAĞI

Karadeniz bölgesinin en yüksek dağı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAÇMA HIZI

Bir parçanın, ana kütlenin çekim kuvvetinden kurtulabilmesi için gerekli olan minimum hız. Kaçma hızı, parabolik hız olarak da bilinir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADASTRO

Alm. Kataster (m), Fr. Cadastre (m), İng. Cadastre; land legistry. Yüzey ve engebeleri inceleme, yükseltileri hesaplama metodu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADAVRA

Alm. Leichnam, Kadaver (m), Leiche (f), Fr. Cadavre (m), İng. Corpse. Ceset; diseksiyon (parçalara ayırmak, kesmek) için kullanılan cansız insan vücûdu. Daha çok, hekimlik öğretiminde kullanılmak için hazırlanmış ceset mânâsındadır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADDAFİ (Bkz. Muammer Kaddafi)

LÛZUMLU BİLGİLER

KADEM-İ ŞERÎF (Bkz. Nakş-ı Kadem-i Şerîf)

LÛZUMLU BİLGİLER

KADEŞ SAVAŞI VE ANTLAŞMASI

Mısır ile Hitit devleti arasında yapılan savaş ve sonundaki antlaşma.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDI

Alm. 1. İsl. Richter. Kâdi (m), 2. Osm. Landrat (m), Fr. 1. Juge Musulman, cadi (m), 2. Gowerneur (m), İng. 1. Muslim Judge, cadi, 2. Governor. Dînî ahkâma göre hüküm veren ve tatbik eden, hükûmetin idârî tasarruflara âit emirlerini yerine getiren kimse; hâkim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDI ADÛDÜDDÎN ÎCÎ

Kelâm, usûl, nahiv, fen ve Şâfiî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi, Abdurrahmân bin Ahmed bin Abdülgaffâr olup, künyesi Ebü'l-Fadl'dır. 1300 (H. 700) senesinde Şîrâz'da Îc kasabasında doğdu. 1355 (H.756) senesinde vefât etti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDI BURHÂNEDDÎN AHMED VEDEVLETİ

On dördüncü yüzyılda yaşamış Türk âlimi ve onun 1381-1398 yılları arasında Kayseri ve Sivas bölgesine hâkim olan devleti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDI HAN

Hanefi mezhebi fıkıh âlimlerinden. Adı, Hasan bin Mansûr Fergani, künyesi Ebü'l-Mefâhir ve Ebü'l-Mehâsin'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDI İYÂD

On birinci ve on ikinci yüzyıllarda yetişen fıkıh, tefsir ve hadis âlimi; velî. İsmi, İyâd bin Mûsâ es-Sebtî olup, künyesi Ebü'l-Fadl'dır. Kâdı İyâd diye meşhur olmuştur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDI MUHAMMED ZÂHİD

On beşinci ve on altıncı yüzyıllarda Semerkand'da yetişen evliyânın büyüklerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDI SEMERKANDÎ

On altıncı yüzyılda Semerkand'daki Meraga Rasathânesinde yetişen büyük fen âlimi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDI ŞÜREYH

Tabiînin büyüklerinden. Künyesi Ebû Ümeyye'dir. 698 (H. 79)de 120 yaşının üzerindeyken vefât ettiği rivayet edilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADIASKER (Bkz. Kazasker)

LÛZUMLU BİLGİLER

KADIN TUZLUĞU (Bkz. Amberparis)

LÛZUMLU BİLGİLER

KADINEFENDİ

Osmanlı Devleti saray teşkilâtında, pâdişâhın hanımlığına yükselen kadınlara 17. asırdan sonra verilen ünvân.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADIRGA

Alm. Galeere (f), Fr. Galere (f), İng. Galley. Buharlı gemilerin yapımından evvel kullanılan harp gemilerinden biri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDIYÂNÎLİK

Hindistan'ın Pencap eyâletinde 1880 (H. 1296) senesinde Mirzâ Gulâm Ahmed Kâdıyânî tarafından kurulan sapık bir fırka.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDIZÂDE

Osmanlı âlimlerinden. Edirne'de yetişen Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden olup, Osmanlı şeyhülislâmlarının on altıncısıdır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDIZÂDE MEHMED TÂHİR EFENDİ

Osmanlı âlimlerinden. Yüz dördüncüOsmanlı şeyhülislâmıdır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDIZÂDE-İ RÛMÎ

Matematik, astronomi ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDIZÂDE-İ RÛMÎ (Mîrim Kösesi)

Osmanlı âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Muhammed bin Kutbüddîn Muhammed bin Muhammed bin Kâdızâde-i Rûmî, lâkabı Muhyiddîn'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADİFE

Alm. Samt (m), Fr. Velours (m), İng. Velvet. Dokunurken hammadde liflerinin dokuma yüzeyini belirli uzunlukta kaplayacak şekilde bırakılması ile ona güzel bir görünüş verdiren yumuşak kumaş.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADİR GECESİ

İslâm dîninde mübârek gecelerin en kıymetlisi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADİRCAN KAFLI

Yazar ve siyâset adamı. Dağıstan'da 1903 yılında doğdu. Küçük yaşında babası Kafkasyalı Mehmed Bey ile Türkiye'ye geldi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂDİRİYYE

İslâmiyette meşhur tarîkatlardan biri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADİSİYE SAVAŞI

Sa'd bin Ebî Vakkâs kumandasındaki İslâm ordusunun, 636 senesinde İranlılara karşı zaferle netîcelenen muhârebesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KADMİYUM

Alm. Kadmium (n), Fr. Cadmium (m), İng. Cadmium. Sembolü Cd olan metalik bir element.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAFADANBACAKLILAR (Cephalopoda)

Alm. Kopffüsser, Kephalopoden, Fr. Céphalopodes, İng. Cuttlefishes, Cephalopoda. Çok hücreli omurgasız hayvanların yumuşakçalar (Mollusea) şubesinin en gelişmiş sınıfı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAFEİN

Alm. Koffein (n), Fr. Caféine (f), İng. Caffeine. Çayda, kahvede, kolada bulunan uyarıcı ve rahatlık verici özelliğiyle tanınan bir madde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAFES

Alm. Kâfig (m), gefângnis (n), förderkorb (m), Fr. Cage (m), (fiz) grille, grillage, jalousie (f), İng. Cage, lattice, latticework. Aralıklı tel, mâden veya ağaç çubuklarından yapılmış yer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂFİR

Alm. Ungläubiger (m), Fr. Infidèle (m), İng. Unbeliever, infidel. Allahü teâlâyı ve O'nun gönderdiği dînin esaslarını kabul etmeyen, beğenmeyen, inanmayan.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAFİYE

Alm. Reim (n), Fr. Rime (f), İng. Rhyme, rime. Mısra sonlarında, iki veya daha çok mısra arasında, değişik mânâda olan kelime ve eklerin heceleri arasındaki ses benzerliği.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAFKAS DAĞLARI

Alm. Kaukasus (gebirge n) (m), Fr. Caucase (m), İng. Caucasus. Rusya'nın güneyinde bulunan dağ sırası.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAFKASYA

Karadeniz'in kuzeydoğusundaki Taman Yarımadasından, Hazar Denizinin batısındaki Apşeron Yarımadasına kadar uzanan dağlık bölgeye verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAFTAN

Alm. Kaftan (m), Fr. Robe d'honneur, cafetan, caftan (m), İng. Robe of honor, caftan. Üste giyilen, kumaştan yapılan, uzun, süslü ve astarsız elbise, hil'at.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂFUR AĞACI (Cinnamomun camphora)

Alm. Kampferbaum, Fr. Comphier (m), arbre, İng. Camphor tree. Familyası: Defnegiller (Lauraceae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Yetişmez.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂĞIT

Alm. Papier (n), Fr. Papier(m), İng. Paper. Hamur hâline getirilmiş, çeşitli nebâtî (bitkisel) maddelerden yapılan, üzerine yazı yazılan, ince, kuru yaprak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAĞNI

Alm. Ochsenkarren mit zwei Rädern, Fr. Chariotm ädeux roues, İng. Ox-cart with two wheels. İki tekerlekli, tekerlekleri dingile bağlı çift öküz veya camızla çekilen ekseriya yük taşımada kullanılan araba.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂHİN

Alm. Wahrsager, (m), Fr. Devin, (m), İng. Soothsayer, augur. Kehânette bulunan, gaipten haber verdiğini iddiâ eden ve fala bakan şahıs.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAHRAMANMARAŞ

Yüzölçümü : 14.327 km2 İlçeleri : Merkez, Afşin, Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Elbistan, Göksun, Nurhak, Pazarcık, Türkoğlu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAHT-I RİCAL

Bir memlekette büyük devlet ve siyâset adamları ile âlimlerin bulunmaması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAHVALTI

Alm. Früshstcük (n), Nachmittagskaflee (m), Fr. Dejeuner (m), Collation (f), İng. Breakfast, light refreshment. Genellikle sabah vakitleri yenilen, kalorisi bol ve hafif yemek.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAHVE (Coffea)

Alm. Kaffee (m), Fr. Cafe (m), İng. Coffee. Familyası: Kökboyasıgiller (Rubiaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Tabiî olarak yetişmez. Kültürü yer yer yapılır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂHYA

Aim. Haushofmeister, Houshofmeister, Verwalter, Aufseher (m), Fr. Intendent; directeur, gardien (m), İng. Steward; majordomo, warden, caretaker. Büyük konaklarda ev işlerini idâre edenler. Sanat ve ticâret sâhiplerinin işlerine bakmak üzere hükümet tarafından seçilenler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAİK (Bkz. Kuzey Atlantik İşbirliği Konseyi)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAKADU (Kakatoe)

Alm. Kakadu, Fr. Cacatoees, cacatios, İng. Cockatoo, cacatua. Familyası: Papağangiller (Psittacidae). Yaşadığı yerler: Filipinlerden Avustralya'ya kadar olan bölgelerin balta girmemiş ormanlarında yaşar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAKAO (Theobroma cacao)

Alm. Kakaobaum (m), Fr. Cacaoyer (m), İng. Cacao tree. Familyası: Kolağacıgiller (Streculiaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Yetişmez.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAKMACILIK

Alm. Einlegearbeit, Puanzarbeit (f), Fr. Ornement (m) en relief, repoussage (m) incrustation, İng. Repoussage, ornamental inlaying or. Oyulabilecek nitelikteki herhangi bir malzeme üzerine, istenilen şekillerde oyarak açılan yuvalara, diğer bir maddeden oyulan şeklin aynısından kesilmiş parçaların kakarak yerleştirilmesi işi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAKULE (Eletteria cardamomum)

Alm. Kardamom, Ingver, Fr. Cardamome, İng. Cardamom. Familyası: Zencefilgiller (Zingiberaceae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Yetişmez.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAKUM (AS) (Mustela erminae)

Alm. Hermelin, Fr. Hermine (f), İng. Ermine. Familyası: Sansargiller (Mustelidae). Yaşadığı yerler: Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ormanlık, çalılık ve açık taşlık arâzilerinde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALAÇ SULTANLIĞI (Bkz. Delhi Türk Sultanlığı)

LÛZUMLU BİLGİLER

KALAFAT

Alm. Kalfater (n), Kalfaterung (f), Herausputzen, Zurechtmachen (n), Fr. Calfatage (m), ornementmfaux, falsification (f), İng. Caulking. Onarma, süsleme, sahte süs veya tâmir,

LÛZUMLU BİLGİLER

KALAHARİ ÇÖLÜ

Afrika'nın güneyinde, 20° ilâ 28° güney enlemleri, 19° ilâ 24° doğu boylamları arasında yer alan bölge. Yüzölçümü 259.000 km2dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALAMİN

Alm. Galmei (m), Fr. Calamine (f), İng. Calamine. Bir çinko karbonat (ZnCO3) ve çinko metali minerali.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALAVUN

Mısır Memlûk Devletinin yedinci hükümdârı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALAY

Alm. Zinn (n), Fr. Etain (m), İng. Tin. Yumuşak, haddelenebilir (tel ve levha hâline gelebilir), gümüş beyazlığında metalik bir element.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALÇA ÇIKIĞI

Alm. Ausrenkung (f), Fr. Déhanchement (m), İng. Dislocation of hipjoint. Uyluk kemiği başının kalça eklemindeki yuvasından çıkması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALÇA EKLEMİ

Alm. Hüftgelenk (n), Fr. Articulation (f) de la hanche, İng. Hip joint. Uyluk kemiğinin başı ile kalça kemiği arasındaki eklem.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALÇA KEMİĞİ

Alm. Hüftbein (n), Fr. Os (m) coxal, İng. Hipbone. Kalçanın yan ve ön kısımlarını meydana getiren çift kemikler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALDIRAÇ

Alm. Hebel (m), Brechstange (f), Fr. Levier (m), İng. Crank. Bir destek noktası üzerinde hareket edebilen sert çubuk.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALE

Alm. Burg, Festung (f), Fr. Fort (m), forteresse (f), İng. Fortress, castle; stronghold. Stratejik yol üzerinde, geçit ve dar boğazlarda, askerî önemi olan şehirlerde, gerekli askerî kuvveti barındırarak, savunma ve güvenliği sağlamak için yapılan kalın duvarlı, burçlu, mazgallı yapı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALEM

Alm. Ble-i, Farb-stift (m), Feder (f), Schreibrohr (n), Fr. Plume (f) crayon (m), Pinceau (m), ciseau (m), de sculpteur, İng. Pencil, pen; reed. Yazı âleti. Yazmak ve çizmek için kullanılan araç.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALEMTIRAŞ

Alm. Federmesser (n); Bleistiftspitzer (m), Fr. Canif (m); taille-crayon (m), İng. Pencil sharpener. Kamış yazı kalemlerini açmağa mahsus, uzunca saplı ve demiri sâbit, açılıp kapanmayan kesici âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALIN BARSAK

Alm. Dickdarm (m), Fr. Gros intestin (m), İng. Large intestine (Colon). Sindirim sisteminde ince barsağın sonundan, dışa açılan son nokta olan anüse kadarki bölümü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALIP

Alm. Form (f), Fr. Moule (m), İng. Mold. Bir cismi îmâl edebilmek için kullanılan iki veya daha fazla ayrı parçadan müteşekkil, içi cismin şekline tam olarak uygun metal bloklar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALITIM

Alm. Vererbung (f), Fr. Hérédité (f), İng. Heredity. Fiziksel ve psikolojik karakterlerin ana-babadan, çocuklarına nakledilmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂLİB ALEYHİSSELÂM

İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALİTE

Alm. Qualität (f), Fr. Qualité (f), İng. Quality. Bir şeyin iyi veya kötü olma özelliği.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALİTE KONTROL

Alm. Qualitätskontrolle (f), Fr. Côtrole (m) de la qualité. İng. Quality control. Bir üretim yerinde çeşitli kesimlerin gösterdiği kaliteyi geliştirme, onu koruma ve iyileştirme, tüketicinin tam beğenisini kazanma ve ekonomik seviyede bir üretim yapma imkânlarının sağlanmasını amaçlayan çalışmaların tamâmı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALKAN

Alm. Schild (m), Fr. Bouclier (m) Ecu (m), İng. Shield, bucker. Savaşlarda ateşli silâhların kullanılmaya başlanmasından önce, savaşçıların ok, mızrak, kılıç, topuz, gürz darbelerinden kendilerini korumak için kullandıkları âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALKAN BALIĞI (Rhombus maximus)

Steinbutt (m), Fr. Turbot (m), İng. Turbot. Familyası: Yanyüzergiller (Pleuronectidae).

LÛZUMLU BİLGİLER

KALKAŞENDÎ

Fıkıh, târih ve edebiyat âlimi. İsmi, Ahmed bin Ali bin Ahmed el-Fezârî el- Kalkaşendî olup, künyesi Ebü'l-Abbâs, lakabı Şihâbüddîn'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALKOPİRİT

Alm. Chalkopyrit (m), Fr. Chalcpyrite (f), İng. Chalcopyrite. Bir bakır-demir sülfür minerali, bakır elde edilen en önemli kaynaktır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALMUKLAR

Moğol kökenli halk topluluğu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALORİ

Alm. Kalorie (f), Fr. Calorie (f), İng. Calory. Atmosfer basıncında bir gram suyun sıcaklığını 1°C yükseltmek için gerekli enerji veya ısı miktarı olarak tanımlanan bir enerji birimi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALORİFER (Bkz. Isıtma)

LÛZUMLU BİLGİLER

KALORİMETRE

Alm. Warmemasstechnik, Kaloriemetrie (f), Fr. Caloriemetrie (f), İng. Claroimetry. Isı ile ilgili büyüklükleri ölçme bilgisi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALP

Alm. (an) Herz (n), Herz , Gemüt (n), Fr. Coeur, sentiment (m), İng. Heart. Ritmik kasılmalarıyla kan dolaşımını sağlayan, dolaşım sisteminin temel organı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALP CERRAHİSİ

Alm. Herzchirurgie, Fr. Chirurgie du coeur, İng. Heart surgery. Bir insanın kalbini ameliyat masasında durdurmak, içini açarak gerekli düzeltmeleri yapmak, sonra tekrar kapatıp uyararak sıhhatli çalışmasını sağlamak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALP KRİZİ

Alm. Herzanfalt (m), Fr. Crise (f), cardiaque, İng. Heart attack. Kalp adalesini besleyen koroner damarlardan birinin veya birkaçının (tıkanma, daralma veya geçici spazma bağlı olarak) âni yetersizliği netîcesinde, kalp adalesinin bir bölümünün ölmesi veya yetersiz beslenmesiyle netîcelenen ve göğüste özel bir ağrı ile kendini gösteren hastalık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALP PİLLERİ

Alm. Herzschrittmacher, Fr. Entraineur (m), İng. Pace-makers. Düzenli uyarılar göndererek, kalbin pompalama görevini düzgün biçimde sürdürmesini sağlayan özel pil.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALP YETMEZLİĞİ

Alm. Herzschwäche (f), Fr. Insuffisance (f) cardiaque , İng. Cardiac insufficiancy. Kalbin, doku ve organların ihtiyâcına yetecek kadar kan pompalama gücünün olmaması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALPAZANLIK

Alm. (Ver) fâlschung Falschmünzerei (f), Fr. Falsification (f), İng. Counterfeiting, falsification. Hükümetin çıkardığı kâğıt para, sikke, pul veya tahvilin, kânunsuz basılması ve tedavüle çıkarılması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALSÂDÎ

On beşinci yüzyılda Endülüs'te ve Kuzey Afrika'da yetişen matematik ve Mâlikî mezhebi fıkıh alimi. İsmi, Ali bin Muhammed bin Muhammed bin Kureşî olup, künyesi Ebü'l-Abbâs, lâkabı Nûreddîn'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALSİNASYON

Alm. Verkalken, Ausglühen, Kabzinieren (n), Fr. Calcination (f), İng. Calcination, calcining. Bir maddenin nemini ve karbondioksit gibi uçucu maddelerini uzaklaştırmak için o maddeyi erime noktasının altında ısıtma (kavurma) işlemi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALSİT

Alm. Kalzit, Kalkspat (m), Fr. Calcite (f), İng. Calcite. Kalsiyum karbonatın heksagonal sistemde kristallenmiş hâli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALSİYUM

Alm. Kalzium (n), Fr. Calcium (m), İng. Calcium. Toprak alkalileri grubundan metalik bir element.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALSİYUM KARBİT (Kalsiyum Karbür)

Alm. Kalziumkarbid (n), Fr. Carbure (m) de calcium, İng. Calcium Carbide. Kireçle kokun elektrik fırınında yaklaşık 2000°C civârında ısıtılması ile elde edilen ve formülü CaC2 olan kimyevî bir bileşik.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALSİYUM SÜLFAT (Bkz. Alçı)

LÛZUMLU BİLGİLER

KALVEN, Jean

Protestanlığı kuran papazlardan. Fransa'nın Noyan şehrinde 1509'da doğdu ve İtalya'nın Cenevre şehrinde 1564'te öldü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALYON

Alm. Galeone (f), Fr. Galeon (f), İng. Galleon. Yelkenli ve kürekli en büyük savaş ve yük gemisi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KALYÛBÎ

On yedinci yüzyılda Mısır'da yetişen din ve fen âlimlerinden. İsmi, Ahmed Şihâbüddîn bin Ahmed bin Selâme el-Mısrî'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAM MİLİ (Eksantrik Mil)

Alm. Nockenwelle (f), Fr. Abre (m) a cames, İng. Camshaft. Motorlarda subapların açılıp kapanmasını temin eden, krank miline paralel olarak çalışan, çelik malzemeden yapılmış bir makina elemanı. Buna eksantrik mil de denir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMBİYO

Alm. Wechsel (m), Fr. Change (m), İng. Exchange. Yabancı para. Yabancı paraların, millî parayla değiştirilmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMBOÇYA

DEVLETİN ADI Kamboçya Halk Cumhuriyeti BAŞŞEHRİ Phnom Pehn YÜZÖLÇÜMÜ 181.035 km2 RESMÎ DİLİ Kheme Dili ve Fransızca DÎNİ Budizm PARA BİRİMİ Kamboçya Riyali

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMÇI

Alm. (Fuhrmanns) peitsche (f), Troddel (f) (an der Gebetskette), Fr. Fouet (m), houppe (f) de chapelet, İng. Whip-tuft. Hayvanları harekete getirmek, hızlandırmak, insanları cezalandırmak için kullanılan, bir sopaya bağlı ip örgü veya sırım.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMÇILILAR (Flagellata)

Alm. Flagellaten (m.pl.), Fr. Flagellés (m.pl.), İng. Flagellates. Bir hücreli kamçılı hayvanları içine alan bir sınıf.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMERA

Alm. Kamera (f), Fr. Caméra (f), İng. Camera. Fotoğraf makinasının daha gelişmiş bir şekli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMERUN

Başşehri Yaunde Yüzölçümü 465.458 km2 Resmî Dili Fransızca, İngilizce, yerli diller Dîni İslâmiyet, Hıristiyanlık, Animizm Para Birimi Kamerun Frangı

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂMİL PAŞA (Yusuf)

Sultan Abdülazîz Han devri sadrâzamlarından.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMP

Alm. Lager (n), Fr. Camp (m), İng. Camp, encampment. Belli bir iş veya eğlence müddetince kırda geçirilecek günler için çadır ve baraka kurularak yapılan konak yeri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMPANYA

Alm. Kampagne (f), Fr. Campagne (f), İng. Campaign. Bir gâyeyi, bir işi veya bir çalışmayı gerçekleştirmek için belirli bir süreyi içine alan her türlü siyâsî, sosyal ve iktisâdî teşebbüs. Buna propaganda da denilmektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMU DÂVÂSI (Bkz. Amme Dâvâsı)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMU HİZMETİ (Bkz. Amme Hizmeti)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMU HUKÛKU (Bkz. Amme Hukûku)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMU İKTİSÂDÎ TEŞEBBÜSLERİ (KİT)

Alm. Öffentliche Unternehmen, Fr. Entreprises Detat, İng. State Economic Enterprises. Sermâyesinin yarısından fazlası devlete veya İktisâdî Devlet Teşekküllerine âit olup, ekonomik alanda faaliyet gösteren, tüzel kişiliğe sâhip ve faaliyetlerinde özerk olan müesseseler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAMULAŞTIRMA (Bkz. İstimlâk)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAN

Alm. Blut (n), Fr. Sang (m), İng. Blood. İnsan ve hayvanlarda damarları dolduran, birçok önemli vazifesi olan sıvı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAN GRUPLARI

Alm. Blutgruppen (pl.), Fr. Groupes sanguins (pl.) İng. Blood groups. Kırmızı kan hücrelerinin üzerlerinde bulunan ve diğer kanlarda "antijen" özelliği gösteren maddelere göre insan kanlarının gösterdiği farktan doğan sınıflar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAN KANSERİ

Alm. Blutkrebs (m), Leukamie (f), Fr. Leucemier (f), İng. Leukemia. Kanda, kan yapıcı dokularda ve diğer organlarda anormal kan hücrelerinin kontrolsuz olarak çoğalmasıyla ortaya çıkan bir hastalık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAN KARDEŞİ

Alm. Blutsbruder (m), Fr. Frere (m) de sang, İng. Blood brother. Türklerin çok eskiden beri birbirlerinin kanını içmek veya yalamak suretiyle, yabancı iki kişi arasında kurulduğuna inandıkları kardeşlik.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAN NAKLİ

Alm. Blutübertrangung, Transfusion (f), Fr. Transfusion (f), İng. Transfusion. Kan hacminin azalmış olduğu durumlarda, özellikle bir yaralanma sonucu çok miktarda kan kaybetmiş bir yaralının tedavisinde en kesin ve esaslı sonucu veren bir tedâvi şekli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANADA

Başşehri Ottawa Yüzölçümü 9.976.139 km2 Resmî Dili İngilizce, Fransızca Dîni Hıristiyanlık Para Birimi Kanada doları

LÛZUMLU BİLGİLER

KANAL

Alm. Kanal (m), Wasserstrasse (f), Fr. Canal, aqueduc, conduit (m), İng. Canal, waterway, channel. İnsanlar tarafından belirli bir gayeyle açılan su yolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANALİZASYON

Alm. Kanalisation, Kanalisierung (f), Fr. Canalisation (f), İng. Sewerage, drainage. Köy, kasaba ve şehirlerde, yer altına döşenen ve binalardan, sanâyi tesislerinden gelen kullanılmış sularla yağmur sularının toplanıp meskun sahadan uzaklaştırılmasını sağlayan sistem.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANAMALAR

Alm. Bluten (n), Blutung, Hamorrhagie (f), Fr. Saignement (m), İng. Bleeding. Kanın, içinde dolaştığı atardamar, toplardamar veya kılcaldamarlardan dışarıya çıkması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANARYA (Serinus canaria)

Alm. Kanarienvogel (m), Fr. Canari (m) des canaries, İng. Canary. Familyası: İspinozgiller (Fringillidae). Yaşadığı yerler: Yabânîleri; Kanarya, Azor, Madeira adaları, Güney Avrupa ve Kuzey Afrika'da su kıyılarındaki ağaçlık alanlarda.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANARYA ADALARI

Alm. Kanaren, Kanarische Inseln, Fr. Canaries, İng. Canary Islands. Kuzey Atlantik Okyanusunda ve Afrika'nın kuzeybatı sahilleri açığında yer alan bir takımada. Fas-İspanyol sahrası sınırının 113 km batısında bulunan takımadalar 480 km uzunluğunda bir kemer meydana getiren yedi büyük ve altı küçük adadan müteşekkildir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANARYAOTU (Senecio vulgaris)

Alm. Kreuzkraut (n), Fr. Seneçon (m), İng. Groundsel. Familyası: Bileşikgiller (Compositae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Türkiye'nin çoğu yerinde farklı türleri çok yaygındır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANAVCIOTU (Adonis aestivalis)

Alm. Sommer-Adonisröschen (n), Fr. Adonide (f) estivale, İng. Summer-adonis. Familyası: Düğünçiçeğigiller (Ranunculaceae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Batı, Doğu, Orta Anadolu ve Marmara bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANCALI KURTLAR (Ancylostomatidae)

Alm. Hakenwürmer (pl), Fr. Ancylostomes (pl), İng. Hookworms. İnsan vücûduna girip hastalık yapan parazitlerden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANDELA

Alm. Candela, Lichtstaerke einheit, Fr. Candela, İng. Candela. Bir ışık kaynağının ışık kaynağı şiddeti birimi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANDİL

Alm. Öllampe (f), Fr. Lampe (f) a huile, İng. Oil lamp. İçine sıvı yağ (zeytin ve gaz yağı gibi) ve fitil konarak yakılan ve aydınlatmada kullanılan bir âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANEVİÇE

Alm. Kanevas (m), Fr. Canevas (m), İng. Canvas. İşleme yapılacak kumaş üzerine sonradan sökülmek üzere seyrek olarak pamuk veya keten ipliğinden dokunmuş kolalı bez.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANGURU

Alm. Känguruh (n), F. Kangourou (m), İng. Kangaroo. Familyası: Kangurugiller (Macropodidae). Yaşadığı yerler: Büyük kangurular Avustralya, ağaç kangurusu Yeni Gine'de. Özellikleri: Arka ayakları üzerine sıçrayarak yol alabilen otçul, keseli bir memeli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANO

Alm. Kanu, Fr. Canot, İng. Canoe. Her iki ucu sivri, düz dipli, hafif ve elde taşınabilen tekne. Ağaç kütüğünün oyulmasıyla yapılan "oyma kayıklar" da bu adla anılır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANSER

Alm. Krebs (m), Fr. Cancer (m), İng. Cancer. Vücuttaki dokulardan birine âit bir veya birkaç hücrenin normal özelliklerinin dışında bir değişim göstermesi ve kontrolsüz çoğalması ile meydana gelen ve genellikle tümör (kitle) meydana gelmesine sebeb olan, çağımızın en mühim hastalığı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANSIZLIK (Bkz. Anemi)

LÛZUMLU BİLGİLER

KANT, Immanuel

Ünlü Alman filozofu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANTAR

Alm. Waage (f), Fr. Balance (f) romaine (f), İng. Steelyard. Ağır cisimleri tartmak için kullanılan tek kollu terâzi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANTARON

Alm. Tausendguedenkrauf (n), Fr. Centaurée (f), İng. Centaury, erythraea centaurium. Familyası: Jensiyangiller (Gentianaceae) Türkiye'de yetiştiği yerler: Trakya ve Anadolu. Haziran, eylül ayları arasında pembemsi, beyaz renkli çiçekler açan, nemli çayır ve orman kenarlarında rastlanan 15-50 cm boyunda, iki yıllık otsu bir bitki.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂNUN

Alm. Gesetz (n), Fr. Loi (f), code (m), İng. Law, code. Yazılı hukukun kaynaklarından biri. Kâide, prensip, kural.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂNUN HÜKMÜNDE KARARNÂME (KHK)

Alm. Notverordnung (f), Fr. Décret-loi (m), İng. Order-in-Council, (ABD) Executive order. Yasama organının (meclisin) konu, süre ve gâyeyi belirleyen bir yetki kânunu ile verdiği veya doğrudan doğruya Anayasa'dan aldığı yetkiye dayanarak hükümetin çıkardığı kânun gücüne sâhip bir kararnâme.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂNÛN-İ ESÂSÎ

Osmanlı Devletinde, Sultan İkinci Abdülhamîd Hanın emriyle 28 kişilik bir heyet tarafından hazırlanıp, 23 Aralık 1876'da kabul ve îlân edilen anayasa özelliğindeki kânun.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂNÛNÎ SULTAN SÜLEYMAN HAN

Osmanlı Devletinin onuncu sultânı ve İslâm halîfelerinin yetmiş beşincisi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂNUNNÂME

İdârî, mâlî, cezâî ve çeşitli sâhalarda görülen lüzum üzerine pâdişâhların emir ve fermanlarıyle vaz edilen (konulan) kânun ve nizamları ihtivâ eden mecmua.

LÛZUMLU BİLGİLER

KANYON

Alm. Canon (m), Fr. Canon (m), İng. Canyon. Sarp, kayalık kenarları arasına sıkışmış vâdi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPADOKYA (Kappadokia)

Alm. Kappadokien, Fr. Cappadocia, İng. Cappadocia. Anadolu'nun orta kesiminde, Toros Dağlarının kuzeyinde ve Kızılırmak yayı içindeki engebeli platoda yer alan antik bölgeye eskiden verilen isim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPALIÇARŞI

Alm. DerGrosse Basar, Fr. le Grand Basar, İng. Covered market, bazaar. Ticâret merkezi mâhiyetinde, üstü kapalı çarşı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPAN

Alm. Falle (f), Fr. Trappe, souricière (f), piège (m), İng. Trap. Bazı hayvanları yakalamak için kullanılan tuzak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPI TOKMAĞI

Alm. (Tür)klopfer (m), Fr. Heurtoir (m), İng. Khocker, door handle. Eski evlerde kapıları çalmak için yapılan âlet. Bunlar, kapı kanatlarından birinin üstüne el yetişebilecek yüksekliğe konurdu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPIDAĞ YARIMADASI (Arktonnesas)

Marmara Denizinin güney kıyısında, Bandırma Körfezi ile Erdek arasında kalan bir yarımada.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPIKULU OCAKLARI

Eski Türk devletlerinde hâkana bağlı askerî teşkilât.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPIKULU SÜVÂRÎLERİ

Osmanlı Devletinde dâimî orduyu teşkil eden kapıkullarının süvâri kısmı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPİTALİZM

Alm. Kapitalismus (m), Fr. Capitalisme (m), İng. Capitalism. Sınırlı olarak şahsî teşebbüse ve mülkiyete müsâade eden, kazanç (kâr), rekâbet ve rasyonellik ilkesine dayanan, genelde çok değişik özellikler arz eden ekonomik yapıya sâhip rejim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPİTÜLASYONLAR

Osmanlı Devletinde yabancıların statüsünü tesbit eden hukûkî, mâlî, idârî ve dînî özellikteki antlaşmalar. Kapitülasyonlara, kısaca "imtiyâz" veya "imtiyâzât-ı ecnebiyye" de denir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPLAMA

Alm. Plattierung, Furnitur, Umhüllung, Politur(f), Fr. Masque, revêtement (m), redoulure, İng. Covering, plating, coating. Dış etkilere karşı korumak veya görünüşünü güzelleştirmek için cisimlerin yüzeylerinin başka bir maddeyle örtülmesi işlemi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPLAN (Felis tigris)

Alm. Königstiger, Tiger (m), Fr. Tigre (m), İng. Tiger. Familyası: Kedigiller (Felidae). Yaşadığı yerler: Asya'nın sazlık ve nemli ormanlarında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPLANBOĞAN (Bkz. Kurtboğan)

KAPLICA Alm. 1. Heisse Quelle; Heilbad, Thermalbad (n) 2. Hellquelle (f), Fr. 1. Station (f) thermale, bain (m) minéral chaud 2. Surce (f) d'eau minérale, İng. 1. Hot spring 2. Mineral spring. Yeraltından kaynayarak yeryüzüne çıkan sıcak, şifâlı sular üzerine kurulan hamamlar, ılıca. Bu şifâlı sular, içmek için kullanılırsa "içme" adı verilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPLUMBAĞA (Testudo)

Alm. Schildkröte, Fr. Tortue (m.pl.), İng. Turtle, tortoise. Familyası: Chelydridae, Testudinae, Emydidae vs. Yaşadığı yerler: Aslen sıcak memleket hayvanlarıdır. Kara, deniz ve tatlı sularda yaşayan türleri vardır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPTAN COUSTEAU (Jacques Yves)

sualtı araştırıcısı, kâşifi ve yazarı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPTAN-I DERYÂ

Alm. Grossadmiral (m), Fr. grand amiral (m), İng. Admiral. Osmanlı bahriyesinde en büyük âmir ve donanma baş komutanına verilen ad

LÛZUMLU BİLGİLER

KAPTANPAŞA EYÂLETİ

Osmanlı Devletinde kaptanpaşanın idâresine verilen eyâlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAR

Alm. Schnee (m), Fr. Neige (f), İng. Snow, snowfall. Bulutları meydana getiren su buharı 0°C'nin altındaki sıcaklıklarda donar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂR

Alm. Gewinn, Profit, Nutzen (m), Fr. Gain, profit, benefice (m), İng. Profit, gain. Bir malın satış fiyâtı ile maliyeti arasındaki müsbet fark.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARA (Emir) ALİ

ikinci Osmanlı amirâli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARA AHMED

dünyâ şampiyonu Türk pehlivanlarından. 1871'de Osmanlı Devletine bağlı Bulgaristan'ın Umur köyünde doğdu. Babası Rumeli pehlivanlarından Uzun Ali Ağa'dır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARA ÇIBAN (Bkz. Şarbon) KARA DÂVÛD

on altıncı yüzyılda yetişen Osmanlı âlimlerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARA KUVVETLERİ

Alm. Landstreıtkrütte (f), Fr. Les Forces terrestres, İng. Land forces, territorial forces. Târihin bilinen ilk devirlerinden îtibâren Türkler, bilhassa orduya ve eğitime önem vermişler, bu ordular sâyesinde târihte devletler, imparatorluklar ve hattâ cihan imparatorlukları kurmuşlar, hak ve adâletin savunucusu olmuşlardır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARA MUSTAFA PAŞA (Merzifonlu)

on yedinci yüzyıl Osmanlı sadrâzamlarından.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARA SULARI

Alm. Territorialgewässer (pl.); Küstenmeer (n), Fr. Mer (f) territoriale (littorale), İng. Territorial waters. Bir devletin kıyıları boyunca hâkimiyeti altında bulunan belirli genişlikteki su şeridi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARA ŞEMS

Anadolu'da yetişen büyük velîlerden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARA YUSUF BEY

Karakoyunlu Devleti hükümdarlarından.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAAĞAÇ (Ulmus campestris)

Ulme (f), Fr. Orme (m), İng. Elm. Familyası: Karaağaçgiller (Ulmaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Karadeniz bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARABAŞ EFENDİ

Meşhur Karabaş Tecvidi kitabının yazarı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARABAŞ KEKİK (Thymbra spicata)

Alm. Bohnenkrauf (n), Fr. Sarriette (f), İng. Summer savory. Familyası: Ballıbabagiller (Labiatae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Güneydoğu Anadolu, Batı ve Güney Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARABAŞ OTU (Lavandula stoechas)

Alm. Lavandel (m), Fr. Lavande (f), İng. French lavender. Lavandula stoechas. Familyası: Ballıbabagiller (Labiatae) Türkiye'de yetiştiği yerler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARABATAK (Phalacrocorax carbo)

Alm. Kormoran, Fr. Cormoran noir, İng. Cormon cormorant. Familyası: Karabatakgiller (Phalacrocoraicidae). Yaşadığı yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KARABİNA

Alm. Karabiner (m), Fr. Carbine (f), İng. Carbine. Eski ateşli silâhlardan birinin adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARABORSA

Alm. Schwarze Börse, schwarzer Markt; Schwarz-Schleich-handel (m), Fr. Marche (m) noir, İng. Black market. İnsanların ve hayvanların ihtiyaç maddelerini piyasadan toplayıp, pahalandığı zaman satmak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARACAOĞLAN

Türk sâz şâiri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARACİĞER

Alm. Leber (f), Fr. Foie (m), İng. Liver. Karın boşluğunun sağ üst köşesine yerleşmiş, önemli fonksiyonları olan vücûdun en büyük iç organı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAÇALI (Paliurus spine-christi)

Alm. Christdorn (m), Fr. Paliure (m), epine de christ, İng. Christ's thorn. Familyası: Cehrigiller (Rhamnaceae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAÇAY-ÇERKES MUHTÂRİYETİ

Kafkasya'da Rusya Federasyonuna bağlı bir Türk muhtar bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAÇELEBİZÂDE ABDÜLAZÎZ EFENDİ

Osmanlı âlimlerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARADELİK

Alm. schwarzes Loch (n), Fr. Trou (m) noir, İng. Black hole. Teleskop veya radyoteleskop gibi hiçbir fizikî gözlem âletiyle varlığı keşfedilemeyen, ancak etrafında meydana getirdiği tesir ve değişikliklerle teşhis edilebilen, çekim gücü sonsuza yakın olduğu için ısı, ışık ve ses dâhil herşeyi yutan son derece yoğunlaşmış küçük bir uzay sahası.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARADENİZ

Alm. Schwarzes Meer (n), Fr. Mer Noire (f), İng. Black Sea. 41° ile 45° kuzey enlemleri arasında bulunan, kıtalararası büyük bir iç deniz. Avrupa'nın güney doğusundaki Balkan ve Anadolu yarımadaları ile, Doğu Avrupa ovaları ve Kafkasya arasında, doğu-batı doğrultusunda uzanır. Batı kısmında kuzey bölgesi Odessa civârında 47° kuzey enlemine kadar çıkar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARADENİZ BÖLGESİ

yurdumuzun kuzey kısımlarını kaplayan coğrafî bölge.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARADENİZ EKONOMİK İŞBİRLİĞİ BELGESİ (KEİB)

Alm. Wirtschaftliches Koorperationsdokument um das Schwarze Meer, Fr. Le Document Cooperation de la Mer Naire Economique, İng. The Bleack Sea Economic Cooperation Document. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Turgut Özal tarafından 1990 yılında ortaya atılan ve 11 ülke tarafından benimsenerek 1992 yılında teşekkül eden Karadeniz çevresi ülkeleri arasındaki ekonomik işbirliği.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAGÖZ BALIĞI (Sargus sargus)

Alm. Geissbrasse (f), Fr. Sargue (f), İng. Sargo, black sea bream. Familyası: İzmaritgiller (Sparidae), Yaşadığı yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAGÖZ OYUNU

Alm. Türk Schattenspiel (n), Fr. Jeu (m) d'ombres turc, İng. Turkish shadow show. Türklere has gölge oyunu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAHANLILAR

840-1212 târihleri arasında Türkistan ve Mâverâünnehir'de hâkimiyet kuran ilk Müslüman Türk devleti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAHITAYLAR

on ikinci yüzyılda, Orta Asya'da kurulan Moğol devleti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAHİNDİBA (Taraxacum officinale)

Alm. Lowenzahn (m), Fr. Dent-de-lion (f), İng. Dandelion. Familyası: Bileşikgiller (Compositae) Türkiye'de yetiştiği yerler Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAHİSAR

Fâtih devri âlim ve şâirlerinden. İsmi, Abdürrahîm'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAKOYUNLULAR

on dördüncü asrın ikinci yarısında Doğu Anadolu'da devlet kuran bir Türkmen hânedânı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAKURUM DAĞLARI

Himalayaların doğusunda Keşmir bölgesindeki yüksek dağlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAMÂNÎ MEHMED PAŞA

Fâtih Sultan Mehmed Han devri ilim ve devlet adamı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAMANOĞULLARI

on üçüncü asırda Konya ve havâlisine hâkim olup, 1487 senesine kadar devâm eden büyük Türk beyliği. Karaman aşîreti, Oğuzların Avşar boyuna mensuptur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAMUKBELİ (Miryakefalon) MEYDAN MUHÂREBESİ

1176 yılında vukubulan Selçuklu-Bizans Meydan Muhârebesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAMÜRSEL ALP

Osmanlıların ilk kaptan-ı deryâsı. İsmi Mürsel olup, kahramanlığı ve gözüpekliği sebebiyle Orhan Gâzi tarafından kendisine "kara" lakabı takılarak Karamürsel denmiştir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARANFİL (Eugenia caryophyllata)

Alm. Gevürznelkenbaum (m), Fr. Giroflier (m), İng. Clovetree. Familyası: Mersingiller (Myrtaceae) Türkiyede yetiştiği yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KARANFİL ÇİÇEĞİ (Dianthus sp.)

Alm. Gartennelke (f), Fr. Oeillet, Girofle (m), İng. Clovepink. Familyası: Karanfilgiller (Caryophllaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARANFİL ÇİÇEĞİ (Dianthus sp.)

Alm. Gartennelke (f), Fr. Oeillet, Girofle (m), İng. Clovepink. Familyası: Karanfilgiller (Caryophllaceae) Türkiyede yetiştiği yerler: Anadolu'nun her yerinde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARANFİLGİLLER (Caryophyllaceae)

Alm. Nelkengewaechse, Fr. Caryophyllacees, İng. Caryophyllaceae. Çoğu kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yetişen, basit ve uzun yapraklı, karşılıklı dizilişli, otlar veya küçük ağaçlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARANFİLGİLLER (Caryophyllaceae)

Alm. Nelkengewaechse, Fr. Caryophyllacees, İng. Caryophyllaceae. Çoğu kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yetişen, basit ve uzun yapraklı, karşılıklı dizilişli, otlar veya küçük ağaçlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARANFİLGİLLER (Caryophyllaceae)

Alm. Nelkengewaechse, Fr. Caryophyllacees, İng. Caryophyllaceae. Çoğu kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yetişen, basit ve uzun yapraklı, karşılıklı dizilişli, otlar veya küçük ağaçlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARANTİNA

Alm. Quarantäne (f), Fr. Quaranta/ne (f), İng. Quarantine. Bulaşıcı hastalıkların yaygın olduğu bölgelerden gelen insan, hayvan, gemi ve malların tecrid edilerek bekletilmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARARNAME

Alm. Ministerratsbeschluss, Regierungsbeschluss, Erlass (m), Fr. Décret (m), İng. Written decree, decision or agreement. Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar Kurulu veya ilgili Bakanlar tarafından imzalanan karar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARASİOĞULLARI BEYLİĞİ

on dördüncü asrın başlarında Balıkesir ve Çanakkale taraflarında kurulmuş Türk beyliği.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARASU Emanuel

Yahûdî asıllı Osmanlı siyâset adamı

LÛZUMLU BİLGİLER

KARASU-ARAS DAĞLARI

Doğu Anadolu bölgesindeki dağ silsilesi

LÛZUMLU BİLGİLER

KARATAVUK (Turdus merula)

Aim. Amsel (f), Fr. Merle (m), İng. Blackbird. Familyası: Karatavukgiller

LÛZUMLU BİLGİLER

KARATE

Alm. Karate, Fr. Karaté, İng. Karate. Uzakdoğu ülkelerinde geliştirilmiş ve bütün dünyâda yaygınlaşmış olan umumiyetle yumruk ve ayak vuruşlarından ibâret bir çeşit savunma, kültürfizik ve yarışma sporu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAYEMİŞ (Prunus laurocerasus)

Alm. Kirschlorbeer (m), Fr. Laurier-cerise (m), İng. Cherrylaurel. Familyası: Gülgiller (Rosaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAYİB DENİZİ

Alm. Karibisches Meer (n), Fr. Mer des Caraibes (f), İng. Caribean Sea. Orta Amerika'da Atlas Okyanusuna bağlı bir deniz.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAYOLLARI

Alm. Landstrassen (pl), Fr. Voie de terre (pl), İng. Roads. Karada bulunan yerleşim merkezleri arasında ulaşımı sağlayan bağlantılar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARAYOSUNLARI (Bryophyta)

Alm. Moose (pl), Fr. Bryophytes (pl), İng. Bryophyta. Nemli topraklarda, kayalar, duvarlar, ağaçlar üstünde, bataklıklarda, bâzan su içerisinde yetişen yeşil bitkiler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBOKSİHEMOGLOBİN

Alm. Carboxyhemoglobin, Fr. Carboxyhacemoglobine, İng. Carboxyhemoglobin. Karboksihemoglobin, hemoglobin veya oksihemoglobinin karbonmonoksit ile bireşmesinden meydana gelir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBOKSİLLİ ASİTLER

Alm. Karbolsäuren, Fr. Acides carboxylique, İng. Carboxylic asides. Karboksil (-COOH) grubu ihtivâ eden organik bileşikler sınıfı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBON

Alm. Kohlenstoff (m), Fr. Carbone (m), İng. Carbon. Sembolü C, bileşikleri tabiatta çok geniş alana dağılmış olan metalik olmayan kimyâsal bir element.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBON ÇEVRİMİ

Alm. Zyklus des kohlenstoffes, Fr. Cycl de carbone, İng. Carbon cycle. Karbon elementinin yeryüzünde canlılar ile cansızlar arasındaki akışı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBON SİYÂHI

Gaz ve sıvı haldeki hidrokarbonların eksik yanmasıyla elde edilen çok ince tânecikli elementer karbon.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBON TETRAKLORÜR

Alm. Kohlentetrachlorid (n), Fr. Tetrachlorure (m) de carbone. İng. Carbon tetrachloride. Kimyâda formülü CCl4 olup, yoğun, renksiz, alev almayan, iletken olmayan bir sıvı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBON-14 İLE TÂRİHLEME

Alm. Zeitbestimmung mit Kohlenstoff-14, Fr. Déterminer le temps avec Carbone-14, İng. Carbon-14 dating. Arkeolojik nesnelerin yaşını tesbit etmede kullanılan bir teknik.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBONAT (Bkz. Soda)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBONATLAR

Alm. Karbonaten, Fr. Carbonates, İng. Carbonates. Yaygın halde bulunan önemli bir mineral grubu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBONDİOKSİT

Alm. Kohlendioxyd (n), Fr. Dioxyde (m) de carbone, İng. Carbon dioxide. Bir karbon, iki oksijen atomunun kovalent bağlarla bağlanmasından meydana gelen bir bileşik.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBONDİSÜLFÜR

Alm. Kohlendisulfid (n), Fr. Dioxyde (m) de sulfit, İng. Carbon disulphite. Formülü CS2 olup yanabilen, hemen hemen renksiz olan, oldukça zehirli bir sıvı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBONHİDRATLAR

Alm. Kohlenhydrate. Fr. Hydrates de carbone. İng. Carbonhidrates. Karbon, hidrojen ve oksijenden meydana gelmiş organik bileşiklerden bir sınıf.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBONMONOKSİT

Alm. Kohlenoxyd (n), Fr. Oxyde (m) carbone, İng. Carbon monoxide. Karbonun yeterli oksijen veya hava olmaması durumlarında yanmasıyla meydana gelen bir gaz.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBORONDUM

Alm. Karborund (-um) (n), Fr. Carborundum (n), İng. Carborundum. Kimyâsal adı silisyumkarbür (SiC) olup kristal yapısı elmasa benzeyen ve elmas gibi sert olan bir madde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARBÜRATÖR

Alm. Carburetor (n), Fr. Carburateur (m), İng. Carburettor. Silindirlerde yanacak olan hava yakıt karışımını hazırlayan benzinli motorların önemli bir parçası.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARDİNAL

Alm. Kardinal (m), Fr. Cardinal (m), İng. Cardinal. Hıristiyanlıktaki Katolik mezhebi reisini seçen meclisin azası olan başpapazların herbiri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARDİNALKUŞU (Cardinalis cardinalis)

Alm. Kardinal (m), Fr. Cardinal (m), İng. Cardinal. Familyası: İspinozgiller (Fringillidae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARDİT

Alm. Herzenzündugn (f), Fr. Cardite (f), İng. Carditis. Kalbin bakteri, virüs, mantar gibi mikroplar tarafından veya başka faktörlerle iltihaplanması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARDİYOLOJİ

Alm. Kardiologie, Kadiologie (f), Fr. Cardiologie (f), İng. Cardiology. Kalbin ve damarların anatomi, fizyoloji ve patolojisini inceleyen bilim dalı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARE

Alm. Quadrat (n), Fr. Carré (m), İng. Square. Kenarları ve açıları birbirine eşit dörtgen.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARGA (Corvus)

Alm. Rabe (m), Fr. Corbeau (m), İng. Crow. Familyası: Kargagiller (Corviae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARGI

Alm. Speer, Spiess (m), Lanze (f), Fr. Lance (f), İng. Pike, javelin, lance. Ucunda sivri demiri olan mızrağın adı, temrenli mızrak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARIN

Alm. Bauch (-höhle f), Leib (m), Fr. Abdomen, ventre (m), İng. Abdomen, belly. Üstteki diafragma kası, altta leğen kemiklerinin üzerini örten ve özel bir yapı arz eden pelvik diafragma denen zar ve kaslar topluluğu; arkada omurga ve sırt kasları, önde ise karın ön duvarları kaslarıyla sınırlandırılmış vücut bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARIN ZARI (Periton)

Alm. Bauchfell, Peritoneum (n), Fr. Peritaine (m), İng. Peritoneum. Karın içi organların çoğunu saran ve askıya alan iki katlı bir zar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARINCA (Formica)

Alm. Ameise (f.pl), Fr. Fourmi (f.pl.), İng. Ant. Familyası: Karıncalar (Formicidae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARINCAYİYENLER (Myrmecophagidae-Echidnidae)

Alm. Ameisenfresser, ameisenigel, Fr. Myrmecophagide's, echidnes, İng. New World ant-eaters, echidnas. Familyası: Karıncayiyengiller (Myrmecophagidae-Echidnidae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARINCIK (Ventriculus)

Alm. Ventrikel (m), Herz, Hirn-Kammer (f), Fr. Ventricule (m), İng. Ventricle. Vücûdun çeşitli organları içinde bulunan boşluklar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARINDANAYAKLILAR (Gastropoda)

Alm. Bauchfüssler (m.pl.), Fr.Gastéropodes (m.pl.), İng. Gastropodes (pl.). Yumuşakçalar (Mollusca) şubesinin en kalabalık sınırı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARIŞIM

Alm. 1. kim.Gemisch (n), 2. Mischung (f), Fr. 1. kim. Mélange (m), 2. tek. Dosage (m), İng. Mix, mixture, medley. İki veya daha çok maddenin kimyasal bir tepkime olmaksızın bir araya gelmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARİDES (Crangon crangon)

Alm. Garnele, Fr. Crevette grise, İng. Shrimp. Familyası: Çalıkaridesgiller (Crangonidae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARİKATÜR

Alm. Karikatür (f), Fr. Caricature (f), İng. 1. Cartoon 2. Caricature. Herhangi bir insanın, fikrin veya bir olayın resimlendirilerek gülünç şekilde anlatılması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARLIKLAR

Dokuz Oğuz Türk boylarından

LÛZUMLU BİLGİLER

KARLOFÇA ANTLAŞMASI

1683'te Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşanın Viyana'yı kuşatması ile başlayan ve 1699'a kadar önce üç, sonra dört devletle yapılan savaşlar sonunda Almanya, Lehistan, Venedik ve daha sonra Rusya ile imzalanan barış antlaşması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARL-V

Roma-Germen İmparatoru.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARL-XII (Bkz. Demirbaş Şarl)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARMA EKONOMİ

Aim. Gemischte Witschaft (f), Fr. Economie (f) mixte, İng. Mixed economoy. Kapitalist ve sosyalist iktisadî sistemler arasında yer alan bir iktisadî düzen.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARMAKİNASI

Alm. Schnee-Schleudermaschine (f), Fr. Chasse-neige (m), İng. Revolving snowplow. Yollardaki karı temizlemeye yarayan makina.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARMAŞIK SAYILAR

Alm. Komplexe Zahlen (f.pl.), Fr. Nombres (m.pl.) complexes. İng. Complex numbers. a ve b gerçel sayı ve i, -l'in karekökü olmak üzere a+ib şeklinde yazılabilen sayılar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARNABAHAR (Brassica oleracea var, Botrytis)

Aim. Blumenkohl (m), Fr. Chou-fleur (m), İng. Cauliflower. Familyası: Turpgiller (Cruciferae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARNAVAL

Alm. Karneval (m), Fastnacht (f), Fr. Carnaval (m), İng. Carnival. Hıristiyanların kendi inançlarına göre girdikleri büyük perhizlerden hemen önceki günlerde yaptıkları eğlenceler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAROLİN ADALARI

Alm. Karolinen (inseln), Fr. Iles Carolines, İng. Caroline Islands. Karolin Adaları, Doğu Pasifik Okyanusunda, Ekvatorun hemen kuzeyinde yer alan ABD'nin idâresindeki adalar grubu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAROSER

Alm. Wagenaufbau (m), Karosserie (f), Fr. Carrosserie (f), İng. Body of car. Motorlu kara vâsıtalarının, yolcu ve yükleri taşıyan kısmı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAROTEN

Alm. Karotin (n), Fr. Carotène (m), İng. Carotene. Havuçta ve diğer bitkilerde bulunan, A vitamini kaynağı hidrokarbon.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARPAT DAĞLARI

Alm. Karpaten (-gebirge n) (pl.), Fr. Karpates veyâ Carpates (pl.), İng. Carpathian Mountains. Doğu Avrupa'da bir dağ silsilesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARPİT (Bkz. Kalsiyum Karbit)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARPUZ (Citrullus vulgaris)

Alm. Wassermelone (f), Fr. Pastèque (m), İng. Watermelon. Familyası: Kabakgiller (Cucurbitaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARS

İlin Kimliği Yüzölçümü : 8911 km2 Nüfûsu : 312.128

LÛZUMLU BİLGİLER

KARTACA

ilkçağda, Kuzey Afrika kıyısında bugünkü Tunus şehrinin yakınlarında Fenikeliler tarafından kurulan bir koloni.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARTAL (Aquila)

Alm. Adler (m), Fr. Aigle, İng. Eagle. Familyası: Kartalgiller (Falconidae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KARTEL

Alm. Karteli (n), Wirtschaftsring (m), Fr. Cartel (m), İng. Cartel. Serbest rekabetin hâkim olduğu ülkelerde, aynı iş dalında zirâî, sınâî veyâ ticârî faaliyette bulunan rakip firmaların, rekabeti devam ettirmenin artık zararlı olmaya başladığı noktada, ortak çıkarlarına ters rekâbeti önlemek maksadıyla aralarında yaptıkları bir anlaşma.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARTOPU (Bkz. Gilaburu)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂRÛN

Mûsâ aleyhisselâmın ümmetinden ve akrabâlarından olduğu hâlde, zenginliği yüzünden kibirlenip, Mûsâ aleyhisselâma karşı çıktığı için yerin dibine batan kimse.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARYALILAR

Batı Anadolu'da eski bir kavim, devlet ve yer adlarından.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARYOTİP

Alm. Caryotype, Fr. Caryotype, İng. Caryotype. Bir hücredeki kromozomlar özdeş çift kromozomlar hâlinde eşlendikten sonra belli bir düzene göre sıralanırsa o kişinin karyotipi meydana gelir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KARZ-I HASEN (Bkz. Ödünç Vermek)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAS

Alm. Muskel (m), Fr. Muscle (m), İng. Muscle. Tellerden (fibrillerden) meydana gelen; vücudun, organların ve iç organların hareketlerini sağlayan; ayrıca vücûdu tesbit eden yapılar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASA

Alm. Geldschrank (m), Safe (n), Fr. Caisse (f), coffre-tort (m), İng. Cash box, strong box, ehest, safe. Para ve değerli eşyaların hırsızlardan başka yangın ve sel gibi tabiî felâketlerden korunması için yapılan çelik dolap.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASIK

Alm. Leiste, Leistengegend (f), Fr. Aine, bas-ventre (m), İng. Groin, inguinal. Karnın alt bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂSIM AĞA

Osmanlı mîmarbaşılarından

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂSIM BİN MUHAMMED

Tâbiînin büyüklerinden

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂSIM HANLIĞI

Moskova yakınındaki Oka Irmağının kuzey kıyısında hüküm süren bir Türk hanlığı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASIMPATI (Chrysanthemum sp.)

Alm. Chrysanthemun (n), Chrysanthème (f), Fr. Chrysanthème (m), İng. Chrysanthemum. Familyası: Bileşikgiller (Compositae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KASIR (Kasr)

Alm. Schlösschen (n), Fr. Palais (m), İng. Summer palace, mansion. Umûmiyetle hükümdârlar için şehir dışında yaptırılmış saray ve köşk mânâsında kullanılan bir tâbir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASIRGA

Alm. Wirbelsturm, Wirbelsturm (m), Fr. Ouragan (m), İng. Cyclone, whirlwind. Büyük çaplı ve çok şiddetli Beufort ölçeğine göre saatte 75 milden fazla hızla ve dönerek esen tropik rüzgâr.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASİDE (Bkz. Nazım Şekilleri)

LÛZUMLU BİLGİLER

KASİDE-İ BÜRDE

İmâm-ı Busayrî'nin Kâinâtın Efendisi, Allahü teâlânın sevgilisi Peygamberimiz hazret-i Muhammed Mustafa'yı medh etmek, övmek için yazdığı meşhur şiiri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASÎDE-İ EMÂLÎ

Ehl-i sünnet îtikâdını nazım olarak anlatan meşhur kaside.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASNAKLAR

iki mil arasında kayışlar vâsıtasıyle güç ve hareket nakleden makina elemanları.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASR-I ŞİRİN ANTLAŞMASI

Türkiye-İran hududunu tesbit eden Osmanlı-Safevî Antlaşması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASTALÂNÎ

on beşinci ve on altıncı yüzyıllarda Mısır'da yetişen hadis, kırâat ve Şâfiî mezhebi fıkıh âlimlerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KASTAMONU

İlin Kimliği Yüzölçümü : 13.108 km2 Nüfûsu : 359.823

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞAĞI

Alm. Pferdestriegel (m), Fr. Etrille (f), İng. Currycomb. Hayvanları tımar etmek için kullanılan mâdenden yapılmış dişli âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞALOT (Physeter catodon)

Alm. Pottwal, Fr. Cachalot, İng. Sperm whale. Familyası: Balinagiller (Balaenidae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂŞÂNÎ

Hanefî âlimlerinden

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞEKSİ

Alm. Kachexie (f), Fr. Cachexie (f), İng. Cachexia. Kötü beslenmeyle birlikte ortaya çıkan aşırı düşkünlük ve zayıflık hâli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞGARLI MAHMÛD

ilk Türk dil bilgini

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞIK

Alm. Löffel (m), Fr. Cuillère (f), İng. Spoon. Sofrada yemek yemede kullanılan bir mutfak eşyâsı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞIKÇI ELMASI

Alm. Grösster Diamant im osm. Staatsschatz, Fr. Autrefois, le plus grand diamant dans le trésor ottoman, İng. (Formerly) the largest diamond (in the Ottoman regalia). İstanbul'da Topkapı Sarayı Müzesi Hazîne Dâiresinde muhafaza edilen 86 kırat ağırlığında elmas.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞIKOTU (Herniaria sp.)

Alm. Löffelkrauf,Löffelkresse (n), Fr. Cochlearia. İng. Cochlearia. Familyası: Karanfilgiller (Caryophyllaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞINTI

Alm. Juckreiz (m), Fr. Prurit (m), İng. Pruriency. Özellikle, deride ve mukozanın deri ile sınırlaştığı yerlerde (göz, burun gibi) hissedilen bir duygu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAŞLAR

Alm. Augenbramen (f.pl.), Fr. Sourcils (m.pl.), İng. Eyebrows. Alın kemiğinin göz çukurunu sınırlayan tümsekleri üzerinde bulunan özelleşmiş kıllar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAT MÜLKİYETİ

Alm. Eigentumscrecht (n), Fr. Droit (m) depropriete, İng. Ownership ofa flat. Tamamlanmış bir binânın, kat, dâire, iş bürosu, dükkân, mağaza, depo, mahzen gibi ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli bölümleri üzerinde kurulan ve arsa payı ve ana gayrimenkuldeki ortak yerlerle bağlantılı olan özel bir mülkiyet hakkı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATÂDE BİNNU'MÂN

Eshâb-ı kirâmdan, Evs Kabîlesinden ve Ensârın ileri gelenlerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATALEPSİ

Alm. Katalepsie (f), Fr. Catalepsie (f), İng. Catalepsy. Bâzı özel histeri formlarında ve karakteristik olarak katatonik şizofrenide görülen, hastanın çizgili kaslarında iradeli kasılma gücünün geçici kaybı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATALİZÖR

Alm. Katalysator (m), Fr. Catalyseur (m), İng. Catalyser. Kimyevî bir reaksiyonun hızını arttıran veya yavaşlatan maddeler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATALOG

Alm. Katalog (m), Verzeichnis (n), Fr. Catalogue (m), İng. Catalogue. Yunanca katalogos, Lâtince catalogus kelimesinden gelir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATAR

DEVLETİN ADI Katar Devleti BAŞŞEHRİ Doha NÜFÛSU 1,699,435 YÜZÖLÇÜMÜ 11.427 km2 RESMİ DİLÎ Arapça DÎNİ İslâmiyet PARA BİRİMİ Katar riyali

LÛZUMLU BİLGİLER

KATARAKT

Alm. Katarakt (f), grauerStar (m), Fr. Cataracte (f), İng. Cataract. Normalde saydam olan göz merceğinin kesifleşmesi (yoğunlaşması)

LÛZUMLU BİLGİLER

KATATONİ (Catanoia) (DONAKALIM)

Alm. Catatonie (f), Fr. Catatonie, İng. Catatonia. Kişinin belli bir durumda uzun bir süre kıpırdamadan kalması

LÛZUMLU BİLGİLER

KATEKOLAMİNLER (Bkz. Stress)

LÛZUMLU BİLGİLER

KATERİNA

Çarlık Rusya'sında çariçelik yapmış iki imparatoriçenin adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATETER

Alm. Katheter (m), Fr. Cathéter (m), İng. Catheter. Vücut boşluklarına teşhis ve tedâvi gâyesiyle özellikle damarlar içine ilâç ve sıvı vermek ve bunlardan, meselâ mesâneden sıvı almak için özel hazırlanmış tüpler (borular)

LÛZUMLU BİLGİLER

KATGÜT

Alm. Katgut (n), Fr. Catgut (m), İng. Catgut. Daha çok koyun olmak üzere, at, katır veya eşek barsağından elde edilen, genellikle tıpta ameliyat ipliği olarak kullanılan, özel olarak hazırlanmış bir iplik.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATI

Alm. Fest, Fr. Solide, İng. Solid. Maddenin üç fiziksel hâlinden, belirli bir hacim ve belirli bir şekle sâhib olduğu hâli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATILAŞMA (Bkz. Donma)

LÛZUMLU BİLGİLER

KATIR (Equus mulus)

Alm. Maultier (m), Fr. Mulet, İng. Mule. Familyası: Atgiller (Equidae). Yaşadığı yerler: Evcil olarak insanla beraber her yerde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATIRTIRNAĞI (Spartium junceum)

Alm. Pfriemen (m), Fr. Genêt (m), İng. Spanisch broom. Familyası: Baklagiller (Legüminosae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂTİB ÇELEBİ

Târih, coğrafya, bibliyografya ve biyoğrafya ile meşgul olmuş meşhur âlim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATMA DEĞER

Alm. Wertzwachs (m), Fr. Valeur (f) ajoutée, İng. Aceretion value. Bir istihsal faaliyetinde, üretim faktörlerinin mahsûlün değerine yaptıkları katkı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATMA DEĞER VERGİSİ

Alm. Mehrwertsteuer (f), Fr. Taxe sur la valeur ajoutée, İng. Value added tax. Ara malları ve hizmetlerin (bir önceki üretim aşamasından yapılan alışların) vergi matrahından düşülmesine imkân veren veya her aşamadaki katma değeri vergileyen bir yazılı muamele vergisi türü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATOLİKLİK (Bkz. Hıristiyanlık)

LÛZUMLU BİLGİLER

KATOT

Alm. Kathode (f), Fr. Cathode (f), İng. Cathode. Daha çok sıvı ve gazlar üzerinden akım akıtılan düzenlerde negatif elektrot.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATOT IŞINLARI

Alm. Kathodenstrahlen, Fr. Rayons (m. pl.) cathodiques, İng. Cathodic rays. Çok düşük basınçlı bir cam borunun içindeki katottan dik olarak çıkan elektronlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATOT IŞINLI TÜP

Alm. Kathodenstrahlröhre (f), Fr. Tube (m) â rayons cathadiques; İng. Cathode Ray Tube. İki kutbu arasında bir gerilim uygulanmasiyle hâsıl olan elektrikî ve manyetik alanların kontrol edilmesi ile gözle görülebilir şekillerin meydana gelmesini sağlayan âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATRAN

Alm. Teer (m), Fr. Goudron (m), İng. Tar. Ağaç, kömür ve petrol gibi organik maddelerin kapalı bir kapta havasız olarak imbiklenmesi ile meydana gelen ürün.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATRAN AĞACI (Cedrus libani)

Alm. Zedef(f), Fr. Cedre du Liban, İng. Cedarof Lebanon. Familyası: Çamgiller (Pinaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KATSAYI

Alm. Koeffizient (m), Fr. Coefficient (m), İng. Coefficient. Matematikte bir terimin değişken olmayan sayısal kısmı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KATYON (Bkz. İyon)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAUÇUK

Alm. Kautschuk (m), Gummi (m,n), Fr. Caoutchouc (m), İng. Rubber. Daha çok sütleğengiller (Euphorbiaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAUÇUK AĞACI (Hevea brasiliensis);

Alm. Para-Kautschukbaum (m), Fr. Caoutchoutier, arbre (m) â gomme, İng. Rubber tree. Familyası: Sütleğengiller (Euphorbiaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAV MANTARI (Polyporus fomentarius)

Alm. Wundschwamn, Fr. Amadouvier, İng. Shelf Fungus, bracket fungus. Familyası: Kavmantarıgiller (Polypodiaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAVAK (Populus)

Alm. Papel (f), Fr. Peuplier (m), İng. Poplar. Familyası: Söğütgiller (Salicaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAVAL

Alm. Hirtenflöte, Schalmei (f), Fr. Flûte (f) de berger, chalumeau (m), İng. Shepherd's pipe, flageolet. Nefesli, yâni üflenerek çalınan çalgılardan.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAVAL KEMİĞİ (Tibia)

Alm. Schienbein (n), Fr. Tibia (m), İng. Tibia, shin-bone. Baldırın içindeki uzun iki kemikten kalın olanı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAVALALI MEHMED ALİ PAŞA

Mısır'da Kavalalılar Hânedânlığının kurucusu

LÛZUMLU BİLGİLER

KAVALALILAR

Mısır'daki Kavalalı Mehmet Ali Paşa hânedânı

LÛZUMLU BİLGİLER

KAVAS

Osmanlılarda, vezir ve vezîriâzamın maiyetinde görev yapan silâhlı memur

LÛZUMLU BİLGİLER

KAVUK

Alm. Harnblase, Fr. Vessie, İng. Urinary bladden. Bir çeşit başlık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAVUN (Cucumis melo)

Alm. Zuckermelone (f), Fr. Melon (m), İng. Melon, muskmelon. Familyası: Kabakgiller (Cucurbitaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYABALIĞI (Gobius)

Alm. Meergrundel (m), Fr. Gobie, İng. Goby. Familyası: Kayabalığıgiller (Gobiidae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYAK

Alm. 1. Skier (pl.) 2. Skisport (m), Fr. Ski (m), İng. Ski. Kar ve su üzerinde kayarak yol almak için ayaklara takılan uzun ve yassı satıhlı, ön uçları hafîf yukarı ve arkaya kıvrık bir âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYALAR

Alm. Felsen (m.pl.), Fr. Roches (t.pl.), İng. Rocks. Birbirine yapışma şekli ne olursa olsun muhtelif yer maddelerinin veya minerallerin karışımına verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYALIK DAĞLARI

Alm. Rochy Mountains, Fr. Montagnes (f.p.l.) Rocheuses, İng. Rocky Mountains . Kuzey Amerika'da bulunan, dünyânın en büyük dağ silsilelerinden birisi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYGUSUZ ABDAL

on beşinci asır halk şâirlerinden

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYI BOYU

Oğuzların Bozok kolundan Osmanlıların da mensub olduğu bir boy.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYIK

Alm. Kaik, Ruderboot, Segelboot (m), Fr. Barque (f) caique, canotmléger et long, İng. Boat, rowboat, caique. Değişik boy ve biçimlerde, kürek, yelken ve motorla hareket eden güvertesiz küçük tekne.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYIKÇI KUL MUSTAFA

on yedinci yüzyıldaki asker şâirlerin en meşhuru

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYIN (Fagus)

Alm. Buche (f), Fr. Hêtre (m), İng. Beech. Familyası: Kayıngiller (Fagaceae) Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara, Ege, Karadeniz bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYISI (Prunus armeniaca)

Alm. Aprikosenbaum (m), Fr. Abricotier (m), İng. Apricot tree. Familyası: Gülgiller (Rosaceae) Türkiye'de yetiştiği yerler: Malatya, Erzincan, Bursa, Amasya, Çorum, Niğde, Kayseri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYIŞKIRAN (Ononis spinosa)

Alm. Hauhechel (f), Fr. Bugrane, arrete-boeuf (m), İng. Tallrest, restharrou. Familyası: Baklagiller (Leguminosae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYMAKAM

ilçelerde bulunan en büyük mülki âmir

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYNAK

Alm. Schweissung (f), (Zusammen-) Schweissen (n), Fr. Soudure (f), soudage (m), İng. Welding. Kimyâsal yapıları, birbirinin aynı veya az farklı olan iki malzemenin ısı, basınç veya her ikisinin de etkisiyle çözülemeyecek şekilde birleştirilmesi işlemi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYNAMA

Alm. Sieden Kochen (n), Fr. Ebullition (f), İng. Boilling. Sıvı halden buhar hâle geçiş olayı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYNANADİLİ (Opuntia ficus-indica)

Alm. Feigen-Opuntie (f), Fr. Figuier d'Inde cactus (m), İng. Cactus, Indian fig. Familyası: Kaktüsgiller (Cactacea), Türkiye'de yetiştiği yerler: Güney Anadolu ve Ege'de kurak ve sıcak bölgelerde yetişen etli gövdeli, dikenli, otsu veya odunsu bitkiler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAYSERİ

İlin Kimliği Nüfûsu : 1.205.872 Yüzölçümü : 16.917 km2

LÛZUMLU BİLGİLER

KAZ (Anser)

Alm. Gans (f), Fr. Oie (f), İng. Goose. Familyası: Ördekgiller (Anatidae). Yaşadığı yerler: Yeryüzünün hemen hemen bütün sulak bölgelerinde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAZÂ VEKADER

Alm. Schicksal, Vorherbestimmung, Fr. Fatalite, destin, destinde, İng. Fate, destiny. Îmânın şartlarından biri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAZAKİSTAN

BAŞŞEHRİ Alma-Ata YÜZÖLÇÜMÜ 2.717.300 km2 RESMÎ DİLİ Kazak Türkçesi ve Rusça RESMÎ DÎNİ İslâmiyet PARABİRİMİ Ruble

LÛZUMLU BİLGİLER

KAZALAR

Alm. Unfälle, Unglücksfälle (m.pl.), Fr. Accidents (m.pl.), İng. Accidents. İsteyerek, plânlanmış olmayan, can ve mal kaybına sebeb olan hâdise veya beklenmedik bir olay sonucu, insan, hayvan ve eşyaların zarara uğraması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAZAN

Alm. Kessel (m), Fr. Chaudron (m), Chaudière (f), İng. Cauldron, boiler. Yemek pişirmeye veya su kaynatmaya yarayan büyük ve derin kap.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAZEİN

Alm. Kasein (n), Käsestoff (m), Fr. Caseine (f), İng. Casein. Memeli hayvanların sütlerindeki azotlu maddelerin temelini meydana getiren "fosfoprotein" grubundan bir proteinli madde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂZERÛNÎ

Çin, Hindistan, İran ve Anadolu'da İslâmiyetin yayılmasında büyük hizmeti geçen âlim ve mücâhid evliyâ. İsmi, İbrâhim bin Şehriyâr'dır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÂZIM KARABEKİ

asker ve devlet adamı. 1882'de İstanbul'da doğdu. Babası Kırım Gâzisi Mehmed Emin Paşa, annesi Havva Hanımdır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KAZVÎNÎ

on üçüncü asırda yetişen astronomi, coğrafya ve tıp âlimi

LÛZUMLU BİLGİLER

KEBAN BARAJI

Elazığ'ın 45 km kuzeybatısında, Malatya'nın 65 km kuzeydoğusunda, Fırat Nehrinin Karasu ile Murat kollarının birleştiği noktadan 10 km aşağıda yer alan baraj.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEÇECİZÂDE FUÂD PAŞA (Bkz. Fuâd Paşa)

LÛZUMLU BİLGİLER

KEÇECİZÂDE İZZED MOLLA

on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı devlet adamı ve şâiri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEÇİ (Capra)

Alm. Ziege, Fr. Chevre (pl), İng. Goat. Familyası: Boynuzlugiller (Bovidae). Yaşadığı yerler: Dağlık ve kayalık yerlerde yabâni veya evcil olarak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEÇİ (Capra)

Alm. Ziege, Fr. Chevre (pl), İng. Goat. Familyası: Boynuzlugiller (Bovidae). Yaşadığı yerler: Dağlık ve kayalık yerlerde yabâni veya evcil olarak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEÇİ BOYNUZU (Bkz. Harnup) KEDİ (Felis)

Alm. Katze (f), Fr. Chat (m), chatte (f), İng. Cat. Familyası: Kedigiller (Felidae). Yaşadığı yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KEÇİ BOYNUZU (Bkz. Harnup) KEDİ (Felis)

Alm. Katze (f), Fr. Chat (m), chatte (f), İng. Cat. Familyası: Kedigiller (Felidae). Yaşadığı yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KEDİ TIRMIĞI HASTALIĞI (Kedi ısırığı ateşi)

insanlarda ev kedileriyle temas sonucu meydana gelen bir hastalık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEDİ TIRMIĞI HASTALIĞI (Kedi ısırığı ateşi)

insanlarda ev kedileriyle temas sonucu meydana gelen bir hastalık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEDİBALIĞI (Scylliorhinus)

Alm. Katzenhai, Fr. Rousette, İng. Dogfish. Familyası: Kedibalığıgiller (Scylliorhinidae) Yaşadığı yerler: Avrupa kıyıları ve Akdeniz'de boldur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEDİBALIĞI (Scylliorhinus)

Alm. Katzenhai, Fr. Rousette, İng. Dogfish. Familyası: Kedibalığıgiller (Scylliorhinidae) Yaşadığı yerler: Avrupa kıyıları ve Akdeniz'de boldur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEDİOTU (Valeriana officinalis)

Alm. Baldrian (m), Fr. Valériane (f), İng. Valerian. Familyası: Kediotugiller (Valerianacea) Türkiye'de yetiştiği yerler

LÛZUMLU BİLGİLER

KEDİOTU (Valeriana officinalis)

Alm. Baldrian (m), Fr. Valériane (f), İng. Valerian. Familyası: Kediotugiller (Valerianacea) Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara, Orta ve Kuzey Doğu Anadolu bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFAL (Mugil chelo)

Alm. dicklippige Meerassche, Fr. Mulet a grosse levre, İng. Lesser grey mullet. Familyası: Kefalgiller (Mugilidae). Yaşadığı yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFAL (Mugil chelo)

Alm. dicklippige Meerassche, Fr. Mulet a grosse levre, İng. Lesser grey mullet. Familyası: Kefalgiller (Mugilidae). Yaşadığı yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFALET

Alm. Bürgschaft, Sicherheitsleistung (f), Fr. Caution, garantie (f), İng. Guarantee, guaranty, security. Borçlunun, borcunu ödemeyi bir başkasını alacaklıya karşı taahhüt etmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFALET

Alm. Bürgschaft, Sicherheitsleistung (f), Fr. Caution, garantie (f), İng. Guarantee, guaranty, security. Borçlunun, borcunu ödemeyi bir başkasını alacaklıya karşı taahhüt etmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFEN

Alm. Leichentuch (n), Fr. Linceul (m), drap (m) mortuaire, İng. Shroud. Ölen kimseye sarılan bez parçaları.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFEN

Alm. Leichentuch (n), Fr. Linceul (m), drap (m) mortuaire, İng. Shroud. Ölen kimseye sarılan bez parçaları.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFEN

Anadolu'ya ilk adım atarken, Türk ilinden kopan rüzgâr eserken, Gâzi Alpaslan at binmiş gelirken, Bak dalgalanıyor bedende kefen!

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFFÂRET

Alm. Busse, sühne (-gabe) (f), Fr. Expiation, pénitence (f), İng. Expiation, atonement. Günahları örten, işlenen günahların ve yapılan hatâların bağışlanması için yerine getirilen cezâî ibâdet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEFİR

Alm. Kefir (m), Fr. Kéfir (m), İng. Kefir. Çok eski yıllardan beri özellikle Rusya'nın Kafkasya bölgesinde yapılan, bugün ise Avrupa ve Amerika ülkelerinde ticârî maksatla îmâl edilen süt asidi ve alkol fermantasyonu yardımıyla yapılan köpüklü, koyu kıvamlı (yoğurt kıvamında), hafif ekşimsi bir içki.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEHLİBAR (Kehribar

Alm. Bernstein (m), Fr. Ambre (m) jaune, İng. Yellow amber. Çamgiller (Pinaceae) familyasından, bir çam türü olan Pinus succinifera ağaçlarının fosilleşmiş reçinesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEKEMELİK

Alm. Stottern (n), Fr. Bégaiement (m), İng. Stuttering, stammer. Bâzı heceleri tekrarlamak, bâzılarını patlayıcı bir konuşma şeklinde zorlukla söylemek ve söylenemeyenlerin önünde duraklamaktan ibâret bir konuşma bozukluğu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEKİK (Thymus)

Alm. Thymian (m), Fr. Thym (m), İng. Thyme. Familyası: Ballıbabagiller (Labiatae), Türkiye'de yetiştiği yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KEKLİK (Perdix perdix)

Alm. Rebhuhn (n), Fr. Perdrix grise, İng. Common pardridge. Familyası: Sülüngiller (Phasiandae). Yaşadığı yerler: Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'da. Özellikleri: Güvercin iriliğinde, eti lezzetli bir av kuşu. Ayakları ve gagası kırmızıdır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KELÂM İLMİ

din ilimlerinden îmân ve îtikat bilgilerini geniş olarak anlatan ilim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KELAYNAK KUŞU (Geronticus eremita)

Alm. Waldrapp, Kahlibis, Fr. İbidide d'ermite, İng. The hermit ibis. Familyası: İbisgiller (İbididae) Yaşadığı yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KELEBEK (Lepidoptera)

Alm. Schmetterling, Fr. Papillon, İng. Butterfly. Familyası: Papilionidae, Pieridae, Saturnidae, vs. Yaşadığı yerler

LÛZUMLU BİLGİLER

KELER BALIĞI (Rhina squatina)

Alm. Meerengel, Engelhai (m), Fr. Angemde mer, İng. Angel shark. Familyası: Kelergiller (Rhinidae). Yaşadığı yerler: Ilık ve tropik denizlerde sürüler hâlinde

LÛZUMLU BİLGİLER

KELİME-İ ŞEHÂDET

"Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh" ibaresinin tamâmı. Şehâdet kelimesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KELİME-İ TEVHÎD

"Lâ ilâhe illallah, Muhammedün Resûlullah" ibâresi. Tevhid kelimesi, İslâm dîninde tevhid inancını bildiren söz, tevhid inancı, Allahü teâlânın var ve bir olduğuna ve Muhammed aleyhisselâmın O'nun peygamberi olduğuna inanmaktır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KELLE ŞEKER

Alm. 1. Hâtzucker (m) 2. Zuckerhut (m), Fr. Pain (m) de sucre, İng. Loaf Sugar. Eskiden rafine kristal şekerin pres edilmesiyle elde edilen dibi yuvarlak, tepesi sivri büyük parçaya verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KELLİK

Alm. Kopfgrind (m), Fr. Teigne (f), İng. Tinea, baldness. Saçlı deride, mikroskobik mantarların sebep olduğu bir hastalık. Favus veya kel hastalığı veya saçkıran da denir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KELVIN SICAKLIK ÖLÇEĞİ

sıfır noktası -273.16°C (-459.69°F)de olan sıcaklık ölçeği.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMÂL REİS

büyük Türk denizcilerinden. Asıl adı Ahmed Kemâleddîn olup, 1451 yılında Karaman, Ağrıboz veya Gelibolu'da doğduğu rivâyet edilmektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMÂL TÂHİR

Cumhûriyet devri hikâye ve romancılarından. 1910 yılında İstanbul'da doğdu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMÂL ÜMMİ

on beşinci yüzyıl Osmanlı tekke şâiridir. Asıl adı İsmâil'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMÂLEDDÎN İBNİ YÛNUS

on ikinci ve on üçüncü asırlarda din ve fen ilimlerinde yetişmiş olan büyük İslâm âlimi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMÂLEDDÎN KÂMİ KAMU

Aslı Erzurum'lu olup, babası Küçükzâde Osman Nûri Efendidir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMAN

Alm. Violine, Geige (f), Fr. Violon (m), İng. Violin. Yaylı, telli ve saplı bir çalgı. Çene altı ile omuz arasına sıkıştırılarak yayla çalınan dört telli bir çalgı olan kemanın menşei kesin olarak bilinmemektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMANKEŞ (Bkz. Okçuluk)

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMENCE

diz üzerinde çalınan ve kemana benzeyen, üç telli küçük yaylı saz

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMER

Alm. 1. Gürtel (m), 2. Bund (m), 3. Bogen (m), arkade (f), Fr. 1. Ceinture (f) 2. Arc (m), arcade (f), İng. 1. Belt, girdle 2. arch, vault 3. aqueduct. Beli çevreleyen ve kuşak gibi birkaç kere sarılmayıp, bir kat sarılarak tokalanan, deriden, çuhadan, kumaştan veya mâdenden yapılmış kuşak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMİK

Alm. Knochen (m), Fr. Os (m), İng. Bone. İnsanların ve omurgalı hayvanların çatısını (iskeleti) meydana getiren sert ve katı doku.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMİK İLİĞİ (Bkz. İlik) KEMİK İLTİHAPLARI

. Knochenentzündung, Ostitis (f), Fr. Inflammation (f) des os, ostéite (f), İng. Bone inflammation, ostitis. Genellikle çocuklarda görülen ve tıpta osteomiyelit olarak bilinen bir kemik hastalığı. 12 yaşından sonra az görülür.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMİKLEŞME (Ossifikasyon)

Aim. Ossifikation, Knochenbildung, verknöcherung (f), Fr. Ossification (f), İng. Ossification. Kemik dokusunun meydana gelmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMİRGENLER (Rodentia)

Aim. Nagetiere, (pl.), Fr. Rongeurs (pl.), İng. Gnawing animals. (Rodents). Memeliler (Mammalia) sınıfının kalabalık bir takımı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMOSENTEZ

Alm. Chemosynthse, Fr. Chemeocentese, İng. Chemocentesis. Güneş enerjisi yerine, kimyevî (kimyasal) enerjiden faydalanılarak inorganik maddelerden organik madde yapılması olayı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEMOTERAPİ

vücûdu hastalandıran mikropları veya kanser hücrelerini kimyâsal maddeler (ilaç) ile yok etme metodu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KENAN EVREN

Türkiye Cumhûriyetinin yedinci Cumhurbaşkanı. 1918 yılında Manisa ilinin Alaşehir ilçesinde doğdu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KENAN HULÛSİ KORAY

son devir hikâyecilerinden. 1906 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Erkek Lisesini bitirdi ve İ.Ü. Edebiyât Fakültesi Türk Dili ve Edebiyâtı bölümüne devâm etti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KENDİR-KENEVİR (Cannabis sativa)

Alm. Henf, Fr. Chanvre (m), İng. Hemp plant. Familyası: Kenevirgiller (Cannabinaceae) Türkiyede yetiştiği yerler: Kastamonu-Samsun-Amasya-Kayseri-Sivas-İzmir-Kütahya.

LÛZUMLU BİLGİLER

KENE (İxodes ricinus)

Alm. Holzbock (f), Fr. Tique (f), İng. Tick. Familyası: Kenegiller (ixodidae). Yaşadığı yerler:

LÛZUMLU BİLGİLER

KENGER OTU (Gundelia tournefortii);

Nisan-mayıs aylarında çiçek açan, 40-50 cm yüksekliğinde, tüylü çok yıllık, sütlü, dikenli ve otsu bir bitki. Gövdeleri basit veya az dallı, kısa ve kalındır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEPEK

Alm. Kleie (f), Fr. Son (m), İng. Bran. Tahıl tâneleri öğütülüp elendikten sonra elek üzerinde kalan kabuk. Derinin pullanmasına da kepek denilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEPEK

Alm. Kopfschuppen (pl.), Fr. Pellicules (pl.), İng. Scurf, dandruf. Daha ziyâde yağlı bünyeye sâhip kişilerde, saçlı derinin kabuklanması neticesinde baştan dökülen ince ve beyaz renkte olan kabuklar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERAMET

Allahü teâlânın sevgili kullarında meydana gelen âdet dışı, alışılanın üstünde görülen, hârikulâde hâl.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERBELÂ

Irak'ın büyük şehirlerinden biri. Hazret-i Hüseyin'in şehit edildiği ve türbesinin bulunduğu yer. Bağdat'ın 100 km güneybatısında bulunur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERDERÎ

on dördüncü ve on beşinci yüzyıllarda yetişen Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEREM İLE ASLI

Anadolu'da yüzyıllardır söylenen oldukça yaygın bir halk hikâyesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERESTE

Alm. Bauholz, Schnittholz-(n), Fr. Bois (m) de construction, charpente (f), İng. Lumbert, timber. Ağacın, ticârî maksatla kullanılabilir duruma getirilmiş hâli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERHÎ

on birinci asırda Bağdat'ta yetişen meşhûr matematik âlimi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERİMAN HÂLİS ECE

Türk güzellik kraliçesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERİME NADİR AZRAK

tanınmış romancılardan. İstanbul'da 5 Şubat 1917'de doğdu, Mart 1984'te öldü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERKENEZ (Falco tinnunculus);

Alm. Turmfalk (m), Fr. Faucon crécerelle, İng. Kestrel. Familyası: Kartalgiller (Falconidae). Yaşadığı yerler

LÛZUMLU BİLGİLER

KERPİÇ

Alm. Luftziegel (m), Fr. Brique (f) non cuite, İng. Sundoried brick, adobe. Duvar örmek için kullanılmak üzere tahta kalıplara dökülerek güneşte kurutulmuş balçık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERTENKELE (Lacertus)

Alm. Eidechse, Fr. Lézard, İng. Lizard. Familyası: Özkertenkelegiller (Lacertidae) vs.'dir. Yaşadığı yerler: Genellikle sıcak bölgelerde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERVAN

Alm. Karawane (f), Fr. Caravane (f), İng. Caravan. Eskiden, kara nakliyâtını yapan kâfile. Nakliyât at, katır, daha ziyâde develerle yapılırdı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KERVANSARAY

kervanların ticâret yolları üzerindeki konak yerleri. Devlet veya hayırsever kişiler tarafından kurulan bu muhkem binâlarda kervan ihtiyaçları ücretsiz karşılanırdı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KESELİ AYI (Bkz. Koala) KESİR

Alm. Bruch, Bruchteil (m), Fr. Fraction (f), İng. Fraction. Matematikte bir birimin bölündüğü eşit parçalardan biri veya bir kaçı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KESTANE (Castanea sativa)

Alm. Kastanienbaum (m), Fr. Chataignier (m), İng. Chestnutree. Familyası: Kayıngiller (Fagaceae) Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara, Karadeniz bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEŞİŞ

Alm. Mönch (m), Fr. Moine (m), İng. Monk. Dünyâ ile alâkasını kesip manastırlarda tek başına yaşamayı tercih etmiş Hıristiyan din adamı

LÛZUMLU BİLGİLER

KEŞMİR

dünyânın en yüksek sıradağları olan Himalayalar üzerinde yer alan bir bölge.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEŞMİR SULTANLIĞI

Himalayalar üzerinde yer alan Keşmir bölgesinde 1336-1589 seneleri arasında hüküm süren bir sultanlık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEŞMİR SULTANLIĞI

Himalayalar üzerinde yer alan Keşmir bölgesinde 1336-1589 seneleri arasında hüküm süren bir sultanlık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KETONLAR

Alm. Ketonen, Fr. Cetones (f), İng. Ketones. Karbonil grubuna iki alkil grubunun bağlı olduğu organik bileşikler sınıfı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KEYNES, John Maynard

İngiliz iktisatçı. 1883'te Cambridge'te doğdu. Babası John Neville Keynes de bir iktisatçıydı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIKIRDAK

Alm. Knorpel (m), Fr. Cartilage (m), İng. Cartillage. Esnekliği ve sertliği ile bilinen bir çeşit bağ dokusu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIL

Alm. Haar (n), Körperhaare (pl), Fr. Poil (m), İng. Hair, bristle. Bâzı hayvanların derisinde ve insan vücûdunun belli kısımlarından çıkan ipliksi uzantı

LÛZUMLU BİLGİLER

KILAVUZBALIĞI (Naucrates ductor)

Alm. Lotsenfisch, Fr. Pilote, fangre, İng. Pilot fish. Familyası: Uskumrugiller (Scombridae), Yaşadığı yerler: Sıcak ve ılık denizlerde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILCAL DAMAR

Alm. Kapillargefass (n), Fr. Vaisseau (m) capillaire, İng. Capillary. Atardamarların son dallarını, toplardamarların ilk dallarına birleştiren ince damarlar

LÛZUMLU BİLGİLER

KILCALLIK OLAYI

Alm. Kapillarität (f), Fr. Capillarité (f), İng. Capillarity. Boyutları küçük olan bir kılcal boruda ortaya çıkan yüzey gerilim olayı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇ

Alm. Sabel (m), Schwert (n), Degen (m), Fr. Sabre (m), epee (f), Glaive (m), İng. Sword saber. Ateşli silâhların yapımından evvel kullanılan kesici harp âleti. Bele asılarak taşınır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇ ALAYI

Osmanlı pâdişâhlarının tahta oturduklarının ikinci ile yedinci günü arasında Eyyüb'de hazret-i Hâlid İbn-i Zeyd'in türbesinde kılıç kuşanmaları merâsimine verilen isim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇ ALİ PAŞA

büyük Türk denizcisi ve Osmanlı kaptan-ı deryâlarından. 1500 yıllarında doğduğu tahmin edilmektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇ ARSLAN-I

Türkiye Selçuklu Devletinin kurucusu Kutalmışoğlu Süleymân Şâhın oğlu ve ikinci Türkiye Selçuklu sultanı. Doğum târihi ve yeri kesin bilinmemektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇ ARSLAN-II

Türkiye Selçuklu Devletinin beşinci sultânı. Birinci Kılıç Arslan'ın torunu ve Birinci Mes'ûd'un oğludur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇ ARSLAN-III

İzzeddîn ünvânlı Türkiye Selçuklu sultanı

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇ ARSLAN-IV

Türkiye Selçuklu Devleti Sultanı. İkinci Gıyâseddîn Keyhüsrev (1237-1246)in oğludur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇ KALKAN OYUNU

Türkün savaşçı hâlini canlandıran müziksiz ve kılıç kalkan kullanarak oynanan oyun.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇBALIĞI (Xiphias gladius)

Alm. Schwertfisch (m), Fr. Espadon (m), İng. Swordfish. Familyası: Kılıçbalığıgiller (Xiphidae). Yaşadığı yerler: Sıcak ve ılık denizlerde bulunur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇGAGALI (Recurvirostra avocetta)

Alm. Säbelschnabler, Fr. Avocette à tête noire, İng. European avocet. Familyası Yağmurkuşugiller (Charadriidae). Yaşadığı yerler: Kuzey Avrupa ve Asya'nın deniz kenarlarında rastlanır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIÇOTU (Hypericum perforatum)

Alm. Tüpfelhartheu (n), Fr. Centaurée (f), İng. Yellow centaury. Familyası: Kantarongiller (Guttiferae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KILIR (Bkz. Dişotu)

LÛZUMLU BİLGİLER

KILKURDU

Alm. Oxyuren, Fr. Oxyures, İng. Oxyures. Özellikle çocuklarda rastlanan bir parazit türü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIMIZ (Milchwein, Kumis, Kumyss)

Alm. Kumyss (m), Fr. Koumis (m), İng. Koumis, Kumiss. Süt asidi ve alkol fermantasyonu sonucu meydana gelen, kefire benzeyen ve ortalama % 2 alkol ihtivâ eden sütten bir içki.

LÛZUMLU BİLGİLER

KINA GECESİ

düğünlerde, gelin kıza kına yakıldığı zaman yapılan eğlence.

LÛZUMLU BİLGİLER

KINALIZÂDE ALİ EFENDİ

Osmanlılar zamânında yetişen meşhur âlimlerden. Dedesi Abdülkâdir Hamîdî sakalına kına kullanmakla meşhur olduğu için Kınalızâde diye şöhret bulmuştur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KINALIZÂDE HASAN ÇELEBİ

Osmanlılar zamânında yetişen fıkıh ve kelâm âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Hasan Çelebi bin Alâeddîn Ali bin Emrullah bin Abdülkâdir Hamîdî olup, Ahlâk-ı Alâî isimli meşhur ahlâk kitâbının sâhibi Ali bin Emrullah'ın oğludur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KINIK

Selçuklu Hânedânının mensub olduğu Oğuz boyu. Yirmi dört Oğuz boyundan biridir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KINKANATLILAR (Coleoptera)

Alm. Deckflügler (pl), Fr. Coléoptères, İng. Beetles. Eklembacaklılar şubesinin böcekler (İnsecta) sınıfının kalabalık bir takımı

LÛZUMLU BİLGİLER

KIPÇAKLAR

Avrupalıların "Kuman" adını verdikleri kuzey Türkleri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIPLING, Rudyard

şâir, roman ve hikâyeci. Hindistan'ın Bombay şehrinde 1865 yılında doğdu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIR KOŞUSU

genellikle sonbahar aylarında yapılan ve herkesin katılabildiği bir koşu

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRÂAT

Alm. Koranksart (f), Fr. Lecture (f), du Coran, İng. Reciting the Quran. Okumak. Kur'ân-ı kerîm'in usûlüne uygun olarak okunması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRÂAT İLMİ

Allahü teâlânın kelâmı olan Kur'ân-ı kerîm'in nasıl okunacağını bildiren ilim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRAĞI

Alm. Reif (m), Fr. Gelée (f) bianche, frimas (m), İng. Rime, hoarfrost. Donmuş çiğ. Soğuk havalarda görülür.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRBA

Alm. Wasserbehälter (m), Fr. Reservoir (m) d'eau, İng. Waterskin, leather water bag. Köseleden yapılan bir nevi su kabı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRCHHOFF, Gustav Robert

Alman fizikçisi. 12 Mart 1824'te Königsberg'de dünyâya geldi ve 17 Ocak 1887'de Berlin'de öldü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRGIZİSTAN

BAŞŞEHRİ Bişkek NÜFÛSU 4.468.000 YÜZÖLÇÜMÜ 198.500 km2 RESMÎDİLİ Kırgız Türkçesi DÎNİ İslâmiyet ve Hıristiyanlık PARABİRİMİ Som

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRGIZLAR

Orta Asya'daki Türk boylarından. Güney Sibirya'da yaşayan kuzeyli Türk grubundan. Yenisey Irmağı boyunda medenî bir hayat sürdüler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRIKKALE

İlin Kimliği Yüzölçümü : 4500 km2 İlçeleri :Merkez, Bahşili, Balışeyh, Çelebi, Delice, Karakeçili, Keskin, Sulakyurt, Yahşihan. İç Anadolu bölgesinde yer alan bir ilimiz.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRIKLAR

Alm. Brüche (f.pl.), Fr. Fratures (f.pl.), İng. Fractures. Kemiğin devamlılığının veya anatomik bütünlüğünün bozulması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRILMA

Alm. Birechung, Abinkung (f), Fr. Refraction (f), İng. Refraction. İki farklı ortamın ortak sınırından geçen ışık veya dalga enerjisinde meydana gelen yön değişikliği.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRIM HANLIĞI

Alm. Khanat (n), Von Krim, Fr. Khanat (m) de Crimee, İng. Khanate Of Crimea. Kuzey Karadeniz kıyısındaki Kırım Yarımadasında kurulmuş bir Türk devleti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRIM HANLIĞI

Alm. Khanat (n), Von Krim, Fr. Khanat (m) de Crimee, İng. Khanate Of Crimea. Kuzey Karadeniz kıyısındaki Kırım Yarımadasında kurulmuş bir Türk devleti

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRIM SAVAŞI

Alm. Krimkrieg (m), Fr. Guerre (f), de Crimee, İng. Crimean War. Osmanlı Devleti ve müttefikleri

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRIM SAVAŞI

Alm. Krimkrieg (m), Fr. Guerre (f), de Crimee, İng. Crimean War. Osmanlı Devleti ve müttefikleri

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRINIM (Difraksiyon)

Alm. (Strahlen) Brechung veyâ Beugung (f), Fr. Diffraction (f), İng. Diffraction. Bir ışık demetinin, saydam olmayan katı bir engelin kenarından veya dar yarıklardan geçerek bükülerek başka doğrultulara sapması ve bir eksen üzerinde renkli şeritler veya aydınlık-karanlık şeritler meydana getirmesi olayı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRINIM (Difraksiyon)

Alm. (Strahlen) Brechung veyâ Beugung (f), Fr. Diffraction (f), İng. Diffraction. Bir ışık demetinin, saydam olmayan katı bir engelin kenarından veya dar yarıklardan geçerek bükülerek başka doğrultulara sapması ve bir eksen üzerinde renkli şeritler veya aydınlık-karanlık şeritler meydana getirmesi olayı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRK HADİS (Bkz. Erbaîn) KIRKLARELİ

İlin Kimliği Yüzölçümü : 6550 km2 İlçeleri : Merkez, Babaeski, Demirköy, Kofçaz, Lüleburgaz, Pehlivanköy, Pınarhisar, Vize. Trakya'da bulunan bir ilimiz.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRKAYAK (Julus terrestris)

Alm. Schnurfüssler, Tausendfüssler(m), Fr. Mille-pattes (m), lule (m), İng. Millipede centipede. Familyası: Kırkayakgiller (Julidae). Yaşadığı Yerler: Sıcak ve ılık iklimlerin nemli bölgelerinde, çürümüş kütük, yaprak ve taşlar altında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRKAYAK (Julus terrestris)

Alm. Schnurfüssler, Tausendfüssler(m), Fr. Mille-pattes (m), lule (m), İng. Millipede centipede. Familyası: Kırkayakgiller (Julidae). Yaşadığı Yerler: Sıcak ve ılık iklimlerin nemli bölgelerinde, çürümüş kütük, yaprak ve taşlar altında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRKPINAR GÜREŞLERİ

Edirne'nin sınırları içinde yer alan Sarayiçi çayırında her sene haziran ayında yapılan târihî güreşler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRLANGIÇ (Hirundo)

Alm. Schwalbe, Fr. Hirondelle, İng. Swallow. Familyası: Kırlangıçgiller (Hirundinidae). Yaşadığı yerler: Kutuplar hâric, dünyânın hemen hemen her tarafında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRLANGIÇBALIĞI (Trigla hirundo)

Alm. Roter Knurrhahn (m), Fr. Trigle hirondelle, İng. Saphirine gurnard. Familyası: Kırlangıçbalığıgiller (Triglidae). Yaşadığı yerler: Atlantik Okyanusu ve denizlerimizin derinliklerinde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRLANGIÇOTU (Chelidonium majus)

Alm. Schoellkraut (n), Fr. Chelidoine (m), İng. Celandine. Familyası: Gelincikgiller (Papaveraceae), Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara, Karadeniz, İç Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRMIZI KAYITLI AKREDİTİFLER (Red-Calause credits)

Bir ihraç malının sevkinden önce, ihrâcat bedelinin kısmen, yâhut tamâmen ödenmesine imkân veren akreditif türüdür.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIRŞEHİR

Yüzölçümü : 6570 km2 İlçeleri : Merkez, Akçakent, Akpınar, Boztepe, Çiçekdağı, Kaman, Mucur. İç Anadolu'nun Orta Kızılırmak bölümünde yer alan bir ilimiz. Doğu ve güneydoğu'da Nevşehir; güneyde Niğde; güney, güneybatı ve batısında Ankara ile çevrilidir. 38° 49' ve 39° 48' kuzey enlemleri ile 33° 25' ve 34° 43' doğu boylamları arasında yer alır. Trafik numarası 40'tır

LÛZUMLU BİLGİLER

KISALTMALAR

Alm. Abkürzungen (P), Fr. Abbreviations, İng. Abbreviations. Yazma kolaylığı sağlamak, yazıdan ve yerden tasarruf etmek gâyesiyle kelime veya cümleler yerine kullanılan harfler veya kısa yazılışlar. Çok eski çağlara giden kısaltmalar, günümüze mâdenî paralardan ve yazılardan gelmiştir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KISAMAHMUT OTU (Bkz. Dalakotu)

LÛZUMLU BİLGİLER

KISAS

Aim. Wiedervegeltung, Talion (f), Fr. Reprasailles (f.pl.), Loi (f), du tailon, İng. Retaliation, reprisal, talion. Bir şeye aynısı ile karşılık verilmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KISIRLIK

Alm. Unfruchtbarkeit, Sterilität (f), Fr. Sterilite (f), İng. Barranness, sterility. Evli çiftlerin arzu etmelerine rağmen çocuk sâhibi olamamaları hâli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIŞ

Aim. Winter, Fr. Hiver, İng. Winter. Senenin en soğuk mevsimidir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIŞ SPORLARI

Genellikle kar yağışı fazla ve bu sporları yapmaya elverişli dağlarda yapılan kendine has özellikleri olan amatör ve profesyonel sporcuların katıldıkları sporlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIŞ UYKUSU (Hibernasyon)

Alm. Winterschlaf (m), Fr. Hibernation, İng. Hibernation. Bâzı sıcakkanlı ve soğukkanlı hayvanların, kışı uyku veya uyuşuk gibi bir dinlenme halinde geçirmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KITA KAYMASI

Aim. Kontinentverschiebung (f), Fr. Derive (f) des continents, İng. Continental drift. Kıtaların, ilk başta bir bütünken daha sonra, okyanus kabuğunun zayıflığı yüzünden, dünyânın yüzeyi üzerinde kayarak birbirinden ayrılması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KITA SAHANLIĞI

Alm. Kontinentalscokel, Schelf (m), Fr. Plateau (m) (veya) banc (m) continental, İng. Continental shelf. Denizin, sâhilden açıklara doğru uzanırken belli bir derinlikten sonra, birdenbire keskin bir yamaç hâlinde derinleştiği yer ile sâhil arasında kalan kısım.

LÛZUMLU BİLGİLER

KITALAR

Aim. Kontinente (m.pl.), Fr. Les continents (m.pl.), İng. Continents. Yeryüzünün önemli bir bölümünü kaplayan, büyük kara kütleleri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KITLIK

Alm. Hungersnot, Fr. Disette, famine, İng. Famine. Deprem, su baskını, kuraklık, yangın gibi tabiî âfetler ve savaş, ekonomik ambargo gibi siyâsî hâdiseler neticesinde ortaya çıkan, insanların aşırı derecede zayıflayıp güçten düşmesine ve ölüm oranının hızlı bir şekilde yükselmesine sebep olan aşırı ve uzun süreli gıdâ darlığı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIVIRCIK

Alm. Eine mit lokiger Wolle dünnschw änzige Schafart, Fr. Mouton frise äcourte queue, İng. Curly-haired sheep or its mutton. Bilhassa Trakya'da yetişen eti lezzetli bir koyun ırkı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIYAFETLER (Bkz. Elbise, Giyim)

LÛZUMLU BİLGİLER

KIYÂMET

Alm. Auferstehung, Fr. Jugement dernier, tin de monde, İng. Doomsday, day of r-surrection. Bütün canlıların öleceği, dünyânın ömrünün bitip, harab olacağı gün; dünyânın sonu, kıyâmet kopması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIYAS

Alm. Analogie (f), Fr. Analogie (f), İng. Analogy. İslâm dînindeki hükümlerin dört kaynağından biri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIYI

Alm. Ufer (n), Küste (f), Strand (m), Fr. Cote (f), (ırmakta, gölde) rive (f), rivage (m), İng. Coast, shore. Büyük su kütlesinin, kara ile birleştiği yer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIYI BANKACILIĞI

Alm. Off Shere Banking, Fr. Off Shore Banking, İng. Off Shore Banking. Serbest bölgelerin bir türü olan kıyı bankacılığı, bir ülkede bankacılık sektörü için düzenlenmiş kanun ve yönetmeliklerin kapsamı dışında kalan serbest bankacılık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIYMA MAKİ YASI

Alm. Fleischmaschine (f) (Fleisch-) Wolf (m), Fr. Hachoir (m) a viande, İng. Mincing-machine, grinder (machine). Et kıyan makina.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIYMETLİ EVRAK

Alm. Wertpapier (n), Fr. Valeur (f), titre (m), İng. Securities, stocks. Piyasada tedâvül eden ve üzerinde bir hak ve değer taşıyan belgeler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZ KALESİ

Mersin-Silifke yolu üzerinde, Mersin'e 50 km uzaklıkta bulunan ve yol boyunca 5-6 km devam eden antik Korykos şehrinin karşısında, denizin ortasındaki bir adanın üzerine kurulmuş kale.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZ KULESİ

Alm. Leanderturm (m), Fr. Tour (f) de Leandre, İng. Maiden's Tower, Tower of Leander. Marmara Denizinden İstanbul'a girişte Üsküdar'a yakın, denizin ortasında bir kaya üzerine inşâ edilmiş tarihî kule.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZAK

Alm. 1. Schlitten (m) Helling (f), Schlipp (m), Fr. 1. Traineau (m) 2. Chantier (m), İng. 1. Sledge, sled, sleigh 2. Ways, sliding ways. Kar ve buz üzerinde, insan ve eşyâ naklinde kullanılan tekerleksiz taşıt.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZAMIK

Alm. Masern (pl.), Fr. Rougeole (f), İng. Measles. Özel bir virüsle meydana gelen, bulaşıcı bir çocukluk hastalığı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZAMIKÇIK

Alm. Röteln (pl.), Fr. Rubeole (f), İng. German measles. Özel bir virüs ile meydana gelen, bulaşıcı bir hastalık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZBÖCEKLERİ (Odonata)

Alm. Libellen, Fr. Libellules, İng. Dragonflies. Familyası: Libelluidae, Agrionidae vs. Yaşadığı yerler: Çoğu tropikal ve ılıman bölgelerin tatlı su alanlarında barınırlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZIL

Alm. Scharlach (m), Fr. Scarlatine (f), İng. Scarlet fever, scarlatina. Yüksek ateş ile başlıyan, deride nokta şeklinde yaygın kırmızı döküntüler yapan, had seyirli ve bulaşıcı bir anjin tipi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZILAĞAÇ (Alnus)

Alm. Schwarzerle (f), Fr. Aune, aulne (m), İng. Alder. Familyası: Huşgiller (Betulaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara ve Karadeniz bölgesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZILAY

Alm. Roter Halbmond (m), Fr. Croissantrouge (m), İng. Red Crescent. Türkiye Kızılay Derneği adı altında, savaşta, barışta ve milletlerarası yardımlaşmalarda faaliyet gösteren bir yardım kurumu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZILCIK (Cornus mas)

Alm. Kornelkirschbaum (m), Fr. Cornoeuiller (m) mâle, İng. Cornelian cherry. Familyası: Kızılcıkgiller (Cornaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara, Karadeniz, Akdeniz, Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZILDENİZ

Alm. Rotes Meer (n), Fr. Mer (f) Rouge, İng. Red Sea. Arabistan Yarımadası ile Afrika kıtası arasında bulunan deniz.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZILDERİLİLER

Alm. (m.pl.) İndienerinnen (f.pl.), Fr. İndiens (m.pl.), İndiennes (f.pl.), İng. (American) Indians. Amerika kıtasının ilk yerlileri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZILELMA

Türk târihinde cihan hâkimiyeti ülküsünü temsil eden sembollerden biri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZILHAÇ

Alm. Rotes Kreuz, Fr. Croix Rouge, İng. Red Cross. Savaşta ve barışta felâketzedelere ve muhtaçlara yardım için kurulmuş milletlerarası bir teşkilât.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZILIRMAK

Karadeniz'e dökülen Türkiye'nin en büyük nehri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KIZKUŞU (Vanellus vanellus)

Alm. Kiebitz, Fr. Vanneau huppe, İng. Lapwing. Familyası: Yağmurkuşugiller (Charadriidae). Yaşadığı yerler: Yazın Kuzey Avrupa'ya kışın Güney Asya ve Afrika'ya göç eder. Güney Amerika ve Avustralya'da yaşayan türleri vardır. Özellikleri: Başında siyah tüylü bir tepeliği olan, güvercin iriliğinde bir kuş.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİBRİT

Alm. Streichholz, Zündholz (n), Fr. Allunette (f), İng. Match. Günlük hayatta çok yaygın kullanılan bir tutuşturucu. 1669'da Hamburglu simyacı Hennıg Brand, fosforu, altın elde etmek isterken keşfetti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİBRİTOTU (Lycopodium)

Alm. Keulenförmiger Bärlapp (m), Fr. Lycopode (m), İng. Lycopode. Familyası: Kibritotları (Lycopodiaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Orta ve Doğu Karadeniz bölgesi. Çoğunluğu tropiklerde yetişen, geniş bir yayılma alanı gösteren, toprak üstünde sürünen ve çatalsı dallanma gösteren gövdeye sâhip eğrelti otları. Memleketimizde dört türü vardır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİBUTZ

Alm. Kibbuz (m), Fr. Kibboutz (m), İng. Kibbutz. İsrail'deki ortak tarım işletmelerinin adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİL

Alm. Ton (-erde f) (m), Fr. Argile (f), İng. Clay. Islandığı zaman çeşitli şekiller alabilen, geçirimsiz yumuşak yağlı bir toprak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİLİM

Alm. Kelim, Wirikteppich, Wandteppich (m), Fr. Tapis ras (m), İng. Kilim, woven matting, rug without a pile. Eski Osmanlı evlerinde ve yörük çadırlarında çok kullanılan sedir, divan veya yerlere serilen renkli ve nakışlı yün dokuma.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİLİSE

Alm. Kirche (f), Fr. Eglise (f), İng. Church. Hıristiyanların toplu olarak ibâdet ettikleri yer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİLİSELER BİRLİĞİ

Alm. Weltrat der Kirchen, Fr. I'union des Eglises du Monde, İng.World Council of Churches. Bütün Hıristiyan kileselerinin birliğini sağlamak; tek bir kilise hâlinde toplamak amacıyla kurulan teşkilât. "Dünyâ Kiliseler Birliği" veya "Kiliseler Evrensel Kurulu" olarak da bilinir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİLİSLİ RİFAT BİLGE

Türk dili ve edebiyâtı araştırmacısı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİLİT

Alm. (Tür-) Schloss (n), Fr. Serrure (f), Cadenas (m), İng. Lock, latch, padlock. Bâzı eşyâ ve yerlerin, yabancılar tarafından açılıp kullanılmasını önlemek için konulmuş mekanizma.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİLO

Alm. Kilo (n), Fr. Kilo (n), İng. kilo. Bir ölçü birimi. "Bin" (1000) anlamında bir ön takı olup genellikle metrik sistemdeki birimlerle beraber kullanılır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİMMERLER

M.Ö. 8. yüzyılın sonunda Kuzey Karadeniz sahilindeki yurtlarından sürülüp, Anadolu'ya giren göçebe kavim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİMONO

Alm. Kimono (m), Fr. Kimono (m), İng. Kimono. Japonya'da, kadın, erkek herkesin giydiği uzun kollu ve uzun etekli bir elbise.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİMYÂ

Alm. Chemie (f), Fr. Chimie (f), İng. Chemistry. Maddelerin yapılarını ve değişimlerini inceleyen bir ilim dalı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİMYÂSAL BAĞLAR

Aim. Chemische Bindungen (f), Fr. Combinations chimiques, İng. Chemial Bonds. Atomları bir arada tutan elektriksel çekim kuvvetleri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİMYASAL SİLÂHLAR

Alm. Chemische Waffen (f.pl.), Fr. Armes (m.pl.) chimiques, İng. Chemical arms (weapons). Kimyevî (kimyasal) özellikleri dolayısıyla öldürücü, yaralayıcı veya tahriş edici tesir gösteren veya geçici olarak felç, körlük, sağırlık yapan, göz yaşartan veya şuur kaybına sebeb olan; sis, iz ve yangın husûle getiren; katı, sıvı veya gaz hâlindeki kimyevî maddeler kullanılarak yapılan silâhlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİMYON (Cuminum cyminum)

Alm. Kreuzkümmel (m), Fr. Cumin (m), İng. Cumin. Familyası: Maydonozgiller (Umbelliferae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Ege ve Karadeniz bölgesinde kültür olarak yetiştirilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİNDÎ

İslâm âleminde yetişen meşhur fen âlimi ve filozof.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİNEMATİK

Alm. Kinetik, Bewegungslehre (f), Fr. Cinématique (f), İng. Kinematics. Hareketi, sebep ve tesirlerini gözönüne almadan inceleyen mekaniğin bir bölümü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİNETİK ENERJİ

Alm. Kinetische Energie (f), Fr. Energie (f) cinétique, énergie mouvement, İng. Kinetic energy. Hareket eden cisimlerin sâhib olduğu enerji şekli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİNETİK SANAT

Alm. Kinetische Kunst (f), Fr. Art (m) cinétique, İng. kinetic art. İleri uygarlığın getirdiği, modern sanat akımlarından biri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİNİN

Alm. Chinin (n), Fr. Quinine (f), İng. Quinine. Kınakınanın en önemli alkaloidi. Tıbbî bitki.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİNON

Alm. Quinone, Fr. Quinone, İng. Quinone. Halkalı organik bileşiklerden bir grubun ortak adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİP

Alm. Verbalform (f), Fr. Mode (m), İng. Mood. Bir dilbilgisi terimi. Fiil kök veya gövdelerinin "zaman ve şekillere" göre türlü eklerle girdikleri kalıplara kip denir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİRAZ (Prunus avium)

Alm. Vogelkirsche, Süsskirsche, Fr. Cerise, cerisier, İng. Sour Cherry. Familyası: Gülgiller (Rosaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara ve Ege bölgesinde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİREÇ

Alm. Kalk (m), Fr. Chaux (f), İng. Lime. Tabiatta bulunan kalsiyum karbonat ihtivâ eden taşların kalsinasyon sıcaklığında (850-950°C) pişirilmesi ile elde edilen madde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİREÇLENME

Alm. Verkalkung (f), Fr. Calcifcation Sclerose (f), İng. Calcification. İleri yaşlarda, mafsallarda mükerrer (tekrar eden) mekanik zorlamalarla meydana gelen organik değişikliklere verilen isim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİREMİT

Alm. Dachziegel (m), Fr. File (f), İng. Red roof tile. Binaların çatılarını örten pişirilmiş kırmızı topraktan yapılan ortası şişkin oluklu levha.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİRİBATİ

DEVLETİN ADI Kiribati Cumhûriyeti BAŞŞEHRİ Bairiki YÜZÖLÇÜMÜ 849 km2 RESMÎ DİLİ İngilizce DÎNİ Hıristiyanlık PARA BİRİMİ Avustralya doları

LÛZUMLU BİLGİLER

KİRMAN SELÇUKLULARI

Sultan Alparslan'ın kardeşi Kara Arslan Kavurd Bey tarafından Kirman'da kurulan devlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİRMÂNÎ

On dördüncü yüzyılda yetişmiş fıkıh, hadis, tefsir ve kelâm âlimi. İsmi Muhammed bin Yûsuf; lakabı Şemsüddîn'dir. Kirmânî nisbesiyle meşhur olmuştur. 1317 (H.717) senesinde Kirman'da doğdu 1384 (H.786) senesinde Bağdat'ta vefât etti.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİRPİ (Erinaceus europaeus)

Alm. Igel, Fr. Herrisson, İng. Hedgehog. Familyası: Kirpigiller (Erinaceidae).

LÛZUMLU BİLGİLER

KİRPİBALIĞI (Diodon hystrix)

Alm. Igelfisch (f), Fr. Poisson-porc-epic de mer, İng. Porcupine fisch. Familyası: Kirpibalığıgiller (Diodontidae). Yaşadığı yerler: Genelde denizlerde yaşar. Atlantik ve Hint okyanuslarında boldur. Özellikleri: Vücûdu dikenlerle kaplıdır. Tehlike anında vücûdunu hava veya su ile şişirerek dikenli yuvarlak bir top hâline gelir ve düşmanlarından korunur. Çeşitleri: Kirpi balığı (D. hystrix) bu familyanın en iyi bilinen türüdür.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİRPİK

Alm. Augenwimper (f), Fr. Cil (m), İng. Eyelash. Göz kapaklarının serbest kenarlarında, genellikle tek sıra üzerine dizilmiş olarak bulunan özel kıllar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİSÂÎ

meşhur yedi kırâat (Kur'ân-ı kerîmi okuma ilmi) imâmından yedincisi. Tebe-i tâbiînden, yâni Peygamber efendimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) Eshâbını gören büyükleri görenlerdendir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİSTLER

Alm. Zysten (f.pl), Fr. Kystes (m. pl.), İng. Cystes. Doğuştan olan veya sonradan çeşitli sebeplerle ortaya çıkan ve vücûdun birçok yerinde görülebilen, içinde genellikle yağ gibi bir sıvı veya yarı sıvı bir madde bulunan bir çeşit kese.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİŞNİŞ (Coriandrum sativum)

Koriander (m), Fr. Coriandre (f), İng. Coriander. Familyası: Maydonozgiller (Umbelliferae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Bahçelerde yetiştirilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİT (Bkz. Kamu İktisadî Teşebbüsleri)

LÛZUMLU BİLGİLER

KİTÂBE

Alm. Inschrift (f), Fr. Inscription, İng. Inscription. Bir târihî eserin, yapılış târihi ve eseri yapan, yaptıran hakkındaki bilgilerin yazılıp, o eserin herhangi bir yerine konulduğu taş.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİTAB-I MUKADDES (Bkz. Ahd-i Atik, Ahd-i Cedîd)

LÛZUMLU BİLGİLER

KİTAP

Alm. Buch (n), Fr. Livre (m), İng. Book. Basılı veya yazılı kâğıt yapraklarının bir araya getirilmesiyle ve insanların hislerini, fikirlerini, başkalarına, uzaktakilere bildirmek, kendilerinden sonra gelenlere ulaştırabilmek için kâğıtlara yazmak sûretiyle meydana getirilen eser.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİTAPLIK

Alm. 1. Büchergestell (n), 2. Bücherschrank (m), 3. Bibliothek (f), Fr. 1. Etagere (veyâ) armoirem des livres, 2. Bibliotheque (f), İng. 1. Bookcase, book shelves, 2. Library. Sistemli bir şekilde düzene konularak sınıflandırılmış kitap, dergi, süreli yayın, grafik, göze ve kulağa hitap eden belgeler koleksiyonu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİVİ (Actinidia chinensis)

Alm. Kiwi (f), Fr. Piante de kiwi, İng. Kiwi plant. Familyası: Actinidiaceae. Türkiye'de yetiştiği yerler: Seralarda üretim denemeleri yapılmaktadır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİVİ (Apteryx australis);

Alm. Kiwi, Apteryx (m), Fr. Kiwi, Apteryx de Hantell, İng. Kiwi. Familyası: Kivigiller (Apterygidae). Yaşadığı yerler: Yeni Zelanda ormanlarının nemli kısımlarında. Özellikleri: Tavuk iriliğinde, kanatları küt, kuyruksuz, uzun gagalı, koşucu bir kuş.

LÛZUMLU BİLGİLER

KİYAZMA

Alm. Chiasma, Fr. Chiasma (m), İng. Chiasma. Yunancada, çapraz anlamına gelen bir kelime.

LÛZUMLU BİLGİLER

KLASİZM (Bkz. Edebî Akımlar)

LÛZUMLU BİLGİLER

KLEOPATRA

Eski Mısır kraliçelerinden. Fizikî güzelliği ve zâlimliği ile ün salmıştır. M.Ö. 69-30 yıllarında yaşadı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KLEPTOMANİ

Alm. Kleptomanie (f), Fr. Cleptomanie (f), İng. Kleptomonia. Ekonomik sebeplere bağlı olmaksızın, kişide ortaya çıkan, başkalarına âit eşyâyı elde etme hissi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KLİŞE

Alm. Klischee (n), Druckstock (m), Fr. Cliche (m), İng. Stereotpe, plat, cliche. Tipo baskıda, resimleri basmak için kullanılan asitle kabartma hâline getirilmiş levhalar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KLOR

Alm. Chlor (n), Fr. Chlore (m), İng. Chlorine. Halojenler sınıfından bir element. Kimyâsal sembolü Cl'dir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KLORAL

Alm. Chloral (n), Fr. Chloral (m), İng. Chloral. Renksiz keskin kokulu, yağımsı bir sıvı. Diğer adı tiriklorasetaldehit olup formülü CCl3CHO'dur. En mühim endüstriyel kullanım sahası DDT îmâlâtıdır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KLORALHİDRAT

Alm. Chloralhydrat (n), Fr. Chlorhydrate (m), İng. Chloral hydrate. Uyku getiren bir ilâç.

LÛZUMLU BİLGİLER

KLORBENZEN

Alm. Chlorobenzol, Fr. Chlorobenzene, İng. Chlorobenzene. Benzenin türevlerinden olan organik bir bileşik.

LÛZUMLU BİLGİLER

KLOROFİL

Alm. Blattgrün (n); Chlorophyll (n), Fr. Chlorophylle (f), İng. Chlorophyll. Çeşitli dalga boylarındaki ışıkları emerek bitkide fotosentez (özümleme) olayının meydana gelmesine sebeb olan, yeşil renkli bir pigment (renk verici madde).

LÛZUMLU BİLGİLER

KLOROFORM

Alm. Chloroform (n), Fr. Chloroforme (m), İng. Chloroform. Anestezik (uyuşturucu) etkisi olan bir kimyevî madde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOALA (Phascolarctus cinereus)

Alm. Koala (m) Beutelbar (m), Fr. Koala (m), İng. Koala. Familyası: Kuskusgiller (Phalangeridae). Yaşadığı yerler: Avustralya'nın okaliptüs ağaçlı ormanlarında. Özellikleri: Görünüşü oyuncak ayıya benzer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOALİSYON

Alm. Koalition (f), Fr. Coalition (f), İng. Coalition. Kısımların, parçaların birleşerek bir vücut veya bütün meydana getirmesi. Aslen Lâtince olan coalitio (beraber büyüme) kelimesinden gelir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOBALT

Alm. Kobalt (m), Fr. Cobalt, İng. Cobalt. Manyetik özellikte, metalik bir element. Co sembolü ile gösterilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOBAY (Cavia porcellus)

Alm. Meerschweinchen (n), Fr. Cobaye (m), İng. Guinea pig. Familyası: Kobaygiller (Caviidae). Yaşadığı yerler: Anavatanı Güney Amerika'dır. Ada tavşanları gibi yeraltı tünellerinde barınır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOBRA (Naja)

Alm. Kobra (f), Fr. Cobra (m), İng. Cobra. Familyası: Kobragiller (Elapidae). Yaşadığı yerler: Afrika, Güney Asya ve Hindistan gibi sıcak bölgelerde yaşar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCA MUSTAFA PAŞA

Osmanlı devlet adamlarından.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCA RÂGIB MEHMED PAŞA

On sekizinci yüzyıl Osmanlı sadrâzamı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCA SİNAN PAŞA

On altıncı yüzyıl Osmanlı kumandan ve devlet adamlarından.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCA YÛSUF

Meşhur Türk pehlivanlarından.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCA YÛSUF PAŞA

On sekizinci yüzyıl Osmanlı kumandan ve devlet adamı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCAELİ

Yüzölçümü : 3626 km2 İlçeleri : Merkez, Gebze, Gölcük, Kandıra, Karamürsel, Körfez.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCATEPE CÂMİİ (Ankara)

Ankara'da Cumhûriyetten sonra inşâ edilen en büyük câmi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCAYEMİŞ (Arbutus unedo)

Alm. Erdobeerbaum (m), Fr. Arbousier (m), İng. Arbutus, strawberry tree. Familyası: Fundagiller (Ericaceae). Türkiyede yetiştiği yerler: Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgesindeki makilerle birlikte bulunur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCH BASİLİ

Alm. Kochbarillus (m), Fr. Bacille (f) de Koch, İng. Mycobacteerium. Tuberculosis. Verem (tüberkülöz) hastalığının âmili.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOCH, Robert

Verem mikrobunu bulan, bu sâyede insanlara büyük faydası dokunan, tanınmış Alman hekimi ve bakteriyoloğu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOÇİ BEY

Sultan Dördüncü Murâd ve kardeşi Sultan İbrâhim'e sunduğu risâleleri ile tanınan 17. yüzyıl Osmanlı devlet adamı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KODEİN

Alm. Kodein (n), Fr. Godeine (f), İng. Codeine. Afyondan elde edilen bir uyuşturucu (narkotik).

LÛZUMLU BİLGİLER

KODEKS

Alm. Arzneibuch (n); Rezeptebuch (n); Arzneiliste (f), Fr. Codex (m), İng. Codex. İçinde, eczanelerde bulundurulması gereken kimyevî (kimyasal) maddelerin, ilâçların ve preparatların adları, özellikleri, hazırlanmaları, muayene usulleri bulunan resmî kitap.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOFUL (Vaküol)

Alm. Vakuole (f), Fr. Vacuole (f), İng. Vacuole. Hücre sitoplazması içinde bulunan içleri sıvı, hava veya kısmen sindirilmiş besinle dolu olan boşluklara verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOHL, Helmut

Almanya başbakanı. 3 Nisan 1930'da Almanya'nın Ludwishafen şehrinde doğdu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOKA AĞACI (Erythroxylon coca)

Alm. Kokacstrauch (m), Fr. Coca (f), İng. Coca. Familyası: Kokaağacıgiller (Erythroxylaceae).

LÛZUMLU BİLGİLER

KOKAİN

Alm. Kokain (n), Fr. Cocaine (f), İng. Cocaine. Koka ağacının (Ereythroxylon coca) yapraklarından elde edilen ve alışkanlık husule getiren bir uyuşturucu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOKAİNOMANİ

Alm. Kokainsucht (f), Fr. Cocainomanie (f), İng. Cocainomanida. Kokain tiryakiliğine verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOKARAĞAÇ (Ailanthus glandulosa)

Alm. Japanlack (m), Fr. Ailante (m) glanduleux, vernis (m) du Japon, İng. Lacquer-tree, varnish-tree. Familyası: Kokarağaçgiller (Sımaroubaceae).

LÛZUMLU BİLGİLER

KOKARCA (Mephitis mephitis)

Alm. iltis, Skunk (m), Fr. Mouffette (f), Putois (m), İng. Skunk, polecat, fitchew. Familyası: Sansargiller (Mustelidae).

LÛZUMLU BİLGİLER

KOKLAMAK

Alm. Riechen, schnüffeln (an), Fr. Sentir, İng. To smell, to nuzzle. Maddelerin kimyevî yapılarıyla bağlantılı olarak, özel alıcıları uyarmakla meydana getirdikleri kimyevî bir duyu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOL

Alm. Arm (m), Fr. Bras (m), İng. Arm. Çeşitli hareketleri ve işleri yapmamızı sağlayan önemli bir uzvumuz.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOL GEZMEK

Alm. Patrouillieren (n), Fr. Faire la ronde, İng. To go the rounds. Osmanlılar zamanında şehir ve kasabaların âsâyişini muhafaza maksadıyla zabıta memurlarının dolaşması. Kola çıkmak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLA

Alm. 1. (Wäsche) Stärke (f) 2. Kleister, Klebstoff (m), Fr. 1. Empois (m) 2. Colle (f), İng. 1. Starch, starch paste 2. Glue. Çamaşır ve cam perdelerine sert, parlak ve güzel görünüm vermesi için ütü esnâsında kullanılan, suda rahatlıkla eriyebilen bir cins nişasta. Kelime Fransızca asıllı olup, coller "yapıştırmak" fiilinden gelmektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLA AĞACI (Cola vera)

Alm. Kolabaum (m), Fr. Cola (m), İng. Cola. Familyası: Kolagiller (Sterculiaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Yetişmez.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLEJ

Alm. College (f), Fr. College, İng. College. Avrupa'da genel olarak orta öğrenim sonrası eğitim veren öğrenim kurumlarına; Türkiye'de ise programlarında bir yabancı dil öğretimine ağırlık veren resmî veya özel Türk, yabancı lise dengi okullara verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLERA

Alm. Cholera (f), Fr. Cholera (m), İng. Cholera. Vibrio cholerae ve Vibrio El Tor adı verilen bakterilerin sebeb olduğu, çok fazla kusma ve ishal ile seyreden, ölüme kadar götüren bulaşıcı bir ince barsak hastalığı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLESTEROL

Alm. Cholesterin (n), Fr. Cholesterol (m), İng. Cholesterol. C27 H46 O formülü ile bilinen bir steroit (sterol). Hayvânî dokularda yaygın olarak bulunur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLHOZ

Alm. Kolchos (m) Kolchose (f), Fr. Klokhoze (m), İng. Kolkhoz. Eski Sovyet Rusya'daki kollektif tarım çiftlikleri. Sovyetlerde, entegre bir nitelik taşıyan tarım çiftlikleri (su deposu, gübre ve makina depoları, kollektif hayvan alımları, sosyal tesisleri) 1917 komünist ihtilâlinden sonra kurulmuştur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLİ BASİLİ

Alm. Kolibakterie (f), Darmbarillus (m), Fr. Bacille (m), de coli, colibacille (m), İng. Colon bacillus. İnsan barsağında yaşayan önemli bir bakteri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLİBRİ (Trochilus)

Alm. Kolibri (m), Fr. Colibri (m), İng. Humming-bird. Familyası: Kolibrigiller (Trochilidae). Yaşadığı yerler: Güney ve Orta Amerika'da yaşarlar. Özellikleri: Kuşların en küçükleri ve renk bakımından en güzelleri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLİK

Alm. Kolik (f), Fr. Colique (f), İng. Colic. İçi boş olan organların spazmı (şiddetli kasılmalar) neticesinde ortaya çıkan dayanılmaz bir ağrı biçimi. Kolik çeşitli sebeplere bağlı olarak ortaya çıkar ve kaynaklandığı yere göre de isim alır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLİT

Alm. Kollitis, Dickdarmentzündung (f), Fr. Colite (f), İng. Colitis. Kalınbarsağın iltihâbî hastalıklarına genel olarak verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLLEKSİYON

Alm. Sammlung. Kollektion (f), Fr. Collection (f), İng. Collection. Öğrenme zevki ve gâyesiyle, az bulunan ve aynı cinsten değerli veya acâyip nesneleri toplayıp sınıflandırma merakı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLLEKTİF ŞİRKETİ (Bkz. Şirketler)

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLLEKTÖR (Bkz. Dinamo, Transistor)

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLLOİT

Alm. Kolloid (n), Fr. Colloide (m), İng. Colloid. En azından bir tanesinin çok ince dağılmış olduğu, homojen maddeler karışımı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLOMBİYA

DEVLETİN ADI Kolombiya Cumhuriyeti BAŞŞEHİR Bogota YÜZÖLÇÜMÜ 1.141.748 km2 RESMÎ DİLİ İspanyolca DÎNİ Hıristiyanlık PARA BİRİMİ Peso

LÛZUMLU BİLGİLER

KOLONYA

Alm. Kölnischwasser (n) Besir, Fr. Edu (f) de Cologne, İng. Cologne. Hoş kokulu esansların (eterik yağların) alkolde (ispirtoda) çözünmesiyle elde edilen alkol-esans çözeltisi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMA

Alm. Koma (n), Fr. Coma (m), İng. Coma. Dış uyarılara hiçbir cevâbın alınamadığı derin şuur kaybı hâli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMANDİT ŞİRKETLER (Bkz. Şirketler)

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMANDO

Alm. Kommando (trupp m) (n), Fr. Commando (m), İng. Commando. Üstün muhârebe gücü olan, her türlü şartlarda verilen vazîfeyi yapabilecek fizikî güce sâhip asker.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMBİNASYON

Alm. Kombination, Fr. Combinaison, İng. Combination. Bir kümenin herhangi bir alt kümesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMBİNASYON

Alm. Kombination, Fr. Combinaison, İng. Combination. Bir kümenin herhangi bir alt kümesi

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMEDİ (Bkz. Edebî Türler)

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMOROLAR

DEVLETİN ADI Komor Federal İslâm Cumhuriyeti BAŞŞEHRİ Moroni YÜZÖLÇÜMÜ . 1862 km2 RESMÎ DİLİ Fransızca, Arapça ve Komorca

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMPAKT DİSK

Alm. Kompakte Schallplatte (f), Fr. Disque compact, İng. Compact disk.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMPOZİT MALZEMELER

Aim. Kompositmaterialien, Fr. Materiauxcomposite, İng. Composite materials. Benzer olmayan farklı iki malzemenin birleştirilmesiyle meydana gelen yeni bir malzeme.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMPRADOR

Alm. Komprador (m), Fr. Comprador (m), İng. Comprador. Satın alıcı. Bu deyim ilk defâ Amerikanın kuruluş döneminde köle ihtiyacını karşılamak üzere Batı Afrika'dan getirilen zencileri esir tüccarlarına satan zenci aracılar için kullanılmıştır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMPRESÖR

Alm. Kompressor (m), Fr. Compresseur, İng. Compressor. Genel olarak havayı veya diğer gazları atmosfer basıncından daha yüksek basınçlara sıkıştırmak için kullanılan makina.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMPTROLÖRLÜK

büyük birlik ve karargahların bütçelerini yapmak, çeşitli dallardaki giderlerini yıllık olarak planlamak, mâliye ve muhasebe gibi konularda istatistikî raporlar hazırlamak ve bunları yürütmekle ilgili birim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMŞU

Alm. Nachbar (-in (f)) (m), Fr. Voisin (-e (f) ) (m), İng. Neighbor. Toplum hayatında, fertlerin birbirleriyle ev, ticârethâne, arsa vs. sebebiyle olan bitişik veya yakınlık hâli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMÜNİST MANİFESTO

Alm. Komunistische Manifest, Fr. Le Manifest Communiste, İng. Communist Manifesto. Karl Marx ve Friedrich Engels'in birlikte yazdıkları ve sosyalizmin temel ilkelerini sistemli olarak ortaya koydukları broşür.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMÜNİZM

Alm. Kommunismus (m), Fr. Communisme (m), İng. Communism. Üretim araçlarının toplum malı olmasını, tüketim mallarının ihtiyâca göre paylaşılmasını isteyen, toplumu tek bir sınıf olarak telakkî eden, âile yapısını, dînî inançları reddeden bir rejim şekli.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOMÜTATÖR

Alm. Kommutator, Stromwender (m), Fr. Commutateur (m), İng. Commutatör. Bir elektrik devresinde elektrik akımının açılıp kesilmesini sağlayan veya devrenin muhtelif bağlantılarını bir düzen içinde değiştirmeye yarayan âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONDANSATÖR

Alm. Kondansatör (m), Fr. Condensateur (m), İng. Condenser. İkili iletken ve aralarındaki bir yalıtkandan müteşekkil, elektrik yükünü depo edebilen ve gerektiğinde boşaltabilen sistem.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONDÜKSİYON (Bkz. Isı)

LÛZUMLU BİLGİLER

KONFEDERASYON

Alm. Konföderation (f), Bund (m), Fr. Confédération (f), İng. Confederation, confederacy. Bağımsız devletler tarafından, egemenliklerini muhâfaza etmek şartıyla, ortak ve sınırlı menfaatlerini sağlamak maksadıyla, bir antlaşma ile kurulan devletler topluluğu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONFERANS

Alm. Konfererenz, Sitzung, Tagung (f), Fr. Conférence (f), İng. Conference, lecture. İlim, sanat, hukuk, edebiyat gibi çeşitli konularda bilgi vermek gâyesiyle yapılan uzun konuşma.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONFÜÇYÜS

Çinli filozof. Çince adı Koung Tseu'dur. Çin'de yaşayan her kişinin davranışlarında Konfüçyüs'ün etkisi vardır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONGO

DEVLETİN ADI Kongo Halk Cumhuriyeti YÜZÖLÇÜMÜ 342.000 km2 BAŞŞEHRİ Brazzaville RESMÎ DİLİ Fransızca ve Yerli Diller DÎNİ Hıristiyanlık, Müslümanlık, Yerli Dinler PARA BİRİMİ Afrika doları

LÛZUMLU BİLGİLER

KONİ

Alm. Kegel, Konus (m), Fr. Cone (m), İng. Cone. Matematikte, bir düzlem içindeki dâirenin her noktasını, düzlem dışındaki bir noktaya birleştiren doğru parçalarının meydana getirdiği geometrik şekil.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONİKLER

Alm. Kegelschnitte (m.pl), Fr. Coniques (m.pl.), İng. Conics. Eliptik veya dâiresel bir çift taraflı koninin, düzlemle kesitinden meydana gelen eğriler. Bunlar, elips, parabol ve hiperboldür.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONJONKTÜR

Alm. Konjonktür, Wirtschaftslage (f), Fr. Conjoncture (f), İng. Business cycles, conjuncture. İktisadî hayatın iyileşme ve kötüleşme konusunda gösterdiği değişikliklerin (dalgalanmaların) hepsine verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONKORDATO

Aim. Konkordat, Vergleich, Fr. Concordat, İng. Composition, bankrupt's certficate. Konkordato, elinde olmayan sebeplerle işleri iyi gitmeyen ve malî durumu bozulmuş olan dürüst borçluları korumak için kabul edilmiş bir hukûkî çözümdür.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONSER

Alm. Konzert (n), Fr. Concer (m), İng. Concert. Bir grup müzisyen tarafından, bir dinleyici topluluğuna verilen müzik gösterisi. Gösteri, solistler tarafından icrâ ediliyorsa, buna "resital" denir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONSERVATUVAR

Aim. (Musik-) Konservatorium (n), Fr. Conservatoire (m), İng. Conservatoire. Mûsikî eğitimi yapan okul, Dârülelhân (Eserler Evi). Kökü İtalyanca (Conservatorio) kelimesine dayanmakta ve çalışma evi mânâsına gelmektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONSERVE

Alm. Konserve (f), Fr. Conserve (m), İng. Canned (vegetables vs.). Besin maddelerini bozulmadan saklama usûlü. Besin maddeleri, cinsine göre belli bir zaman sonra bozulur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONSİNYASYON

Aim. Konsignation, Fr. Consignation, İng. Consignment. Milletlerarası ticârette kullanılan ve açık kredi yoluyla ithâlâta benzemekle birlikte ondan önemli farklılıklar gösteren bir muâmele.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONSOLİDASYON (Tahkim)

Alm. Konsolidierung, Fr. Concolidation, İng. Consolidation. Kısa vâdeli bir borç yerine aynı miktarda uzun vâdeli bir borcun geçirilmesi, tahkim.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONSORSİYUM

Alm. Konsortium (n), Unternehmerverband (m), Fr. Consortium (m), İng. Consortium. Belli bir konuda, ortak menfaati olan ve genellikle kredi verenlerin (bankaların) teşkil ettiği iktisâdî bir grup.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONSTANTİNİlk

İlk Bizans hükümdarı. Târihte Büyük Konstantin olarak meşhurdur

LÛZUMLU BİLGİLER

KONSÜLTASYON

Aim. Konsultation (f), Fr. Consultation (f), İng. Consultation. Tıpta, çeşitli dallarda uzman olan hekimlerin, tam aydınlatılmamış bir vaka yahut teşhisi zor bir hastalık karşısında yaptıkları fikir alışverişi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONTEYNER

Alm. Container (m), Fr. Container (m), İng. Container. Son yıllarda uzak mesâfe taşımacılığında geniş olarak kullanılan bir ambalajlama biçimi

LÛZUMLU BİLGİLER

KONUR ALP

Osmanlı Devletinin kuruluşunda hizmeti geçen ilkTürk kumandanlarından. Konur; sarı, sarışın demektir

LÛZUMLU BİLGİLER

KONUŞMA

Alm. Sprechen (n), Fr. Faculté (f) de parler, İng. talking. Düşünce ve fikirlerin söz, şekil, mimik ve hareketlerle anlaşılması ve anlatılabilme kâbiliyeti

LÛZUMLU BİLGİLER

KONVEKSİYON (Bkz. Isı)

LÛZUMLU BİLGİLER

KONVERTİBİLİTE

Alm. Konvertiecbarkeit, Konvertibilitaet, Fr. Convertibilité, İng. Convertibility. Millî paraların karşılıklı olarak birbirine çevrilebilmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONVERTÖR

Alm. Umformer (m); Konverter (m), Fr. Convertisseur(m), İng. Transformer; converter. Elektrik enerjisinin kontrol edilmesini sağlayan ve herhangi bir akım şeklindeki enerjiyi, başka akım şekillerine çeviren âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONVEYÖR (Taşıma Bantları)

Alm. Förderband, laufendes Band (n), Fr. Bande (f) transporteuse, İng. Conveyor-belt. Çeşitli yük ve malzeme taşınmasında faydalanılan, sürekli taşıma aracı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KONYA

İlin Kimliği Yüzölçümü : 43.845 km2 İlçeleri : Karatay, Meram, Selçuklu, Ahırlı, Akören, Akşehir, Altınekin, Beyşehir, Bozkır, Cihanbeyli, Çeltik, Çumra, Derbent, Derebucak, Doğanhisar, Emirgazi, Ereğli,

LÛZUMLU BİLGİLER

KOOPERATİFÇİLİK

Alm. Genossenschaftswesen (n), Fr. Cooperatisme (m), İng. Cooperative system. Kendi arzu ve iradesiyle ve ortak sıfatiyle bir araya gelen gerçek veya tüzel kişilerin iktisadî güçlerini artırmak, özellikle meslek ve geçimlerine âit ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak maksadıyla iktisadî yönden meydana gelen teşekkül.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOPERNİK, Nicolaus Copernicus

Polonyalı astronomi bilgini. 1473 yılında Prusya'da doğdu. Normal tahsilini yaptıktan sonra 1491 yılında Krakow'daki okula devam ederek matematik ve astronomi öğrenimini bitirdi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOPUZ

Bakşı ve ozanların sagu ve destan okurken çaldıkları bu saz, Türk memleketlerinde dâima rastlanan bir çalgı âletidir

LÛZUMLU BİLGİLER

KORE (GÜNEY)

DEVLETİN ADI Kore Cumhûriyeti BAŞŞEHRİ Seul YÜZÖLÇÜMÜ 98.454 km2 RESMÎ DİLİ Korece DÎNİ Budizm, Konfüçyanizm, Hıristiyanlık PARABİRİMİ Won Asya'nın doğusunda Kore Yarımadasının 38° enleminin güneyinde kalan bir devlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KORE (KUZEY)

DEVLETİN ADI Kore Demokratik Halk Cumhûriyeti BAŞŞEHRİ Pyangyang YÜZÖLÇÜMÜ 120.538 km2 RESMÎ DİLİ Korece DÎNİ Budizm, Konfüçyanizm PARABİRİMİ Won Asya'nın doğusunda, Kore Yarımadasının 38° enleminin kuzeyinde kalan bir devlet. Güneyinde Kore Cumhuriyeti, batısında Sarıdeniz, doğusunda Japon Denizi, kuzeyinde Çin ve Rusya Federasyonu vardır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KORE SAVAŞI

25 Haziran 1950 târihinde, Kuzey Kore'nin Güney Kore'ye saldırması ile başlayan savaş

LÛZUMLU BİLGİLER

KORİNDON

Alm. Korund, Fr. Corindón, İng. Çorundum. Elmastan sonra bilinen en sert tabiî madde olan alûmin minerali (Al2O3). Sertlik derecesi Mohs ölçeğinde 9, yoğunluğu 3,93 ile 4,08 gr/crm arasındadır. En zengin korindon mineralleri Güney Afrika, Kenya, Brezilya, Hindistan, Sri Lanka ve Burma'da bulunur

LÛZUMLU BİLGİLER

KORKU (Bkz. Fobi)

LÛZUMLU BİLGİLER

KORNA

Alm. Hupe (f), Fr. Avertisseur (m), trompe (f), İng. Horn. Gelen geçeni uyarmak için kullanılan ve lâstik kısmın sıkılmasıyla içindeki havanın huni şeklinde bir borudan geçişi sırasında ses çıkaran cihaz.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOROZYON

Alm. Korrosion (f), Fr. Corrison (f), İng. Corrosion. Özellikle oksijenin olmak üzere, çevrenin, maddeyi fizikî ve kimyevî olarak bozması olayı

LÛZUMLU BİLGİLER

KORSANLIK

Alm. Piratenunwesen (n), Fr. Piraterie (f), İng. Piracy. Düşman devlete veya onun tebaasına âit malları ele geçiren gemilerin hareketine verilen ad. Korsanlık eskiden savaş kurallarına uygun sayılan bir metoddu

LÛZUMLU BİLGİLER

KORSİKA

Alm. Korsika(n), Fr. Corse (f), İng. Corsica. Akdeniz'de, Fransa'ya âit büyük bir ada. Fransa kıyılarından yaklaşık

LÛZUMLU BİLGİLER

KORTİZON

Alm. Kortison (n), Fr. Cortisone (f), İng. Cortisone. Böbreküstü bezinin kabuk kısmından salgılanan, steroit yapısında olan, çok önemli bir hormon.

LÛZUMLU BİLGİLER

KORUCU

Alm. Waldhüter Feldhüter (m), Fr. Gardechampetre (m), İng. Rural guard; forest watchman. Bekçi mânâsında kullanılan bir terim. Saraya âit çayırlarla koruların muhafazasında kullanılan bekçilere bu ad verilirdi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOSOVA MEYDAN MUHÂREBELERİ

Kosova'da Osmanlıların üstün Haçlı kuvvetlerine karşı kazandıkları iki büyük zafer. İlki, Osmanlı Sultanı Birinci Murâd Han (1362-1389) devrinde 1389'da, ikincisi de Sultan İkinci Murâd Han (1421-1451) devrinde 1448 târihinde yapıldı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOSSUTH, Lajos

Macar milliyetçisi ve devlet adamı. 1802'de Macaristan'ın Monok şehrinde doğdu ve 1895'te İtalya'nın Torino şehrinde öldü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOTRA

Alm. Kutter (m), Fr. Cotre, cutter (m), İng. Cutter. Ekserisi bir direkli, rondalı, ince ve hafif spor yelkenlisi. İstanbul'da Karaağaç mezbahası kurulmadan önce, Anadolu yakası için Uzunçayır'daki;

LÛZUMLU BİLGİLER

KOVALENT BAĞ (Bkz. Kimyâsal Bağlar)

LÛZUMLU BİLGİLER

KOVAN

Alm. Bienenstock, Bienenkorb (m), Fr. Ruche (f), İng. Bee-hive. Bal yapan arıların barınmalarını, çoğalmalarını ve bal yapmalarını sağlayan, prizma, silindir ve dikdörtgen şeklindeki arı evi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOVBOY

ABD'nin batısında, atlı, sığır çobanlarına verilen isim. Texas, New Mexsico ve Arizona eyaletlerinde sığır besiciliğinin vazgeçilmez elemanları idiler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOYUN (Ovis)

Alm. Schaf (m), Fr. Mouton (m), İng. Sheep. Familyası: Boynuzlugiller (Bovidae). Yaşadığı yerler: Dünyânın hemen hemen her yerinde evcil ve yabânî olarak.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOYUN (Ovis)

Alm. Schaf (m), Fr. Mouton (m), İng. Sheep. Familyası: Boynuzlugiller (Bovidae). Yaşadığı yerler: Dünyânın hemen hemen her yerinde evcil ve yabânî olarak

LÛZUMLU BİLGİLER

KOYUNOTU (Agrimonia eupatoria)

Alm. Leberkraut, Fr. Aigremoine (f), İng. Agrimony. Familyası: Gülgiller (Rosaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara bölgesi

LÛZUMLU BİLGİLER

KOZMETİK

Alm. Kosmetikum, Schönheitsmittel (n), Fr. Produits (m.pl.) de beauté, İng. Cosmetics. Kullanan kimseyi güzel göstermek için hazırlanan maddeler

LÛZUMLU BİLGİLER

KOZMİK IŞINLAR

Alm. Kosmische Strahlen (m.pl.), Fr. Rayons (m.pl.) cosmiques, İng. Cosmic rays. Çok yüksek eneriye sâhip gök ışınları, 1911'de AvustralyalıV.F.Hess tarafından, dünyanın dışardan gelen ışınlarla bombardıman edildiği balonda gerçekleştirilen bir deneyde gösterilmiştir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KOZMOLOJİ

Alm. Kosmologie (f), Fr. Cosmologie (f), İng. Cosmology. Kâinatın yapısını, bir bütün hâlinde inceleyen ilim. Kozmoz kelimesi, uzayın güzelliği anlamına gelir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖK BOYA

Alm. Krapprot, Alizarin, Fr. alizarine, İng. alizarin. Pamuk ve yün mâmullerine renk vermek için bitki ve böceklerden elde edilen tabiî boya

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖK BÖRİ (El-Mâlik el-Muazzam Muzaffer ed-Dîn Ebû Nasr)

Erbil Atabeyi. Begtiginliler Sülâlesinin Türkmen boyundan Zeyneddîn Ali'nin oğludur. 1154 yılında doğdu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖKBACAKLILAR (Rhizopoda)

Alm. Wuszelfüsser (pl), Fr. Rhizopodes (pl), İng. Rhizopods. Bir hücreli hayvanlar (Protozoa) alt âleminin bir sınıfı

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖKBOYA (Rubia tinctorum)

Alm. Krappwurzel, Farberröte (f), Fr. Garance (f), İng. Madder. Familyası: Kökboyagiller (Rubiaceae) Türkiye'de yetiştiği yerler: Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖKNAR (Abies)

Alm. Tanne (f), Fr. Sapin (m), İng. Fir. Familyası: Çamgiller (Pinaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖLE

Alm. Sklave (m), Sklavin (f), Fr. Esclave (m.f), İng. Slave. Harplerde esir alınan ve bütün varlığıyla, bir başkasının mülkü olan kimse. Esire erkek ise "köle", kadın ise "câriye" ismi verilirdi. Köle ve cariye aynı hükümlere tâbidir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖLEMENLER (Bkz. Memlûkler)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖMÜR

Alm. Kohle (f), Fr. Charbon (m), houille (f), İng. Charcoal, coal. Taşlaşmış karbon kütlesi olan bir cins katı yakıt.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖPEK ( Canis Familiaris)

Alm. Hund (m), Fr. Chien (m), İng. Dog Familyası: Köpekgiller (Canidae) Yaşadığı Yerler:Evcil ve vahşî olarak dünyânın hemen hemen her yerinde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖPEKBALIĞI (SELEKHOS)

Alm. Haifish (m), FR. Requin, İng. Shark . Familyası: Harhariyasgiller (Carchariidae) Yaşadığı Yerler: Hem okyanusta hem de tatlı sularda bulunabilirler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖPEKMEMESİ

Alm. Blutgeschwür (n), Fr. Bubon (m), İng. Bubo (veya) tumour. Koltuk altında bulunan "glandula suderiferae" adlı yağ ve ter bezlerinin iltihabı. "Axilla" adıyla bilinen koltuk altı kısmı, lenf bezleri, ter ve yağ bezleri bakımından çok zengin bir bölgedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖPEKÜZÜMÜ (Bkz. İtüzümü)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖPRÜ

Alm. Brücke (f), Fr. Pont (m), İng. Bridge. Nehir ve vâdi gibi geçilmesi güç bir engelin iki kıyısını bağlayan bir yapı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖPRÜLÜ MEHMED PAŞA

on yedinci yüzyıl Osmanlı Sadrâzamlarından. Babasının adı Hüseyin olup, Arnavutluk'un Berat Sancağının Rudnik köyünde doğdu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖPRÜLÜLER ÂİLESİ

Köprülü Mehmed Paşa ile birlikte ortaya çıkan ve 17. asır ortalarında iktidâra geçen, Osmanlı Devletinin gerilemesini uzun müddet durdurmaya, hattâ yeni fetihlere muvaffak olan bir vezir âilesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖR FÂRE (Bkz. Köstebek)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖR FÂRE (Bkz. Köstebek)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖRBARSAK

Alm. Blinddarm (m), Fr. Caecum (m), İng. Caecum. Kalınbarsağın ilk parçası. Kalçaçukurunun sağ yarısında ve ince barsak muhtevâsının kalın barsağa geçtiği kapağın altında yer alır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖRFEZ

Alm. Meerbusen, Golf (m), Bucht (f), Fr. Golfe (m), İng. Gulf; bay. Bir deniz veya gölün kara içine uzanan kısmı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖRFEZ İŞBİRLİĞİ KONSEYİ

Basra Körfezi etrâfında istikrar ve işbirliği sağlamak gâyesiyle altı körfez ülkesi tarafından kurulmuş olan teşkilât.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖRFEZ SAVAŞI

Alm. Golfkrieg, Fr. La Guerre de Golfe, İng. Gulf war. ABD öncülüğünde, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Suriye, Mısır gibi 28 devletin askerî koalisyonuyla Irak Devleti arasında yapılan savaş.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖRLÜK

Alm. Blindheit (f), Fr. Cecite (f), İng. Blindness. Ferdin bir işte çalışmasını engelleyecek onu, hayâtı için başka insanlara, kuruluşlara veya cihazlara muhtaç kılacak bir görme kaybının olması.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖROĞLU

on altıncı asrın sonlarında Anadolu'nun her yerinde ve özellikle doğu bölgelerinde şöhret kazanmış;

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖROĞLU DAĞLARI

İç Batı Karadeniz'deki sıradağ. İç Anadolu bölgesini Karadeniz bölgesine bağlayan sıradağlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖROĞLU DESTANI

Köroğlu destanı, büyük bir aşk ve yiğitlik mâcerâsı, zamanla hikâyeleşmiş bir halk destanıdır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖRÜK

Alm. Blasebalg (m); (Falten)-Balg (m); Gebläse, Fr. Soufflet (m), İng. Bellows. Çeşitli yerlerde, ateşi canlandırmak için, daha çok demirci ve kalaycıların kullandıkları bir alet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖS

Alm. grosse Kesselpauke (f), Fr. Gros tambour (m), İng. Big drum. Mehterhânede ve askerî mûsikîde kullanılan büyük davul.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖSE MİHAL

Osman Gâzinin silâh arkadaşı. Bizans İmparatorluğunun hudut kalelerinden Harmankaya hâkimi idi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖSEDAĞ SAVAŞI

Anadolu Selçuklularının Moğollara yenilmesiyle neticelenen ve 1 Temmuz 1243 târihinde meydana gelen savaş

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖSEM SULTAN (Bkz. Mahpeyker Sultan)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖSTEBEK (Talpa europea)

Alm. Maulwurf (m), Fr. Taupe (f), İng. Mole. Familyası: Köstebekgiller (Talpidae). Yaşadığı yerler: Genellikle Asya ve Avrupa'da toprak içinde kazdığı galerilerde, Afrika ve Amerika topraklarında yaşayan değişik türleri de vardır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖY

Alm. Dorf (n), Landgemeinde (f), Fr. Village (m); campagne (f), İng. Village; country. Genel idâre teşkilâtının en küçük yerleşim yeri, tüzel kişiliğe sâhip bir mahallî idâre.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÖY ENSTİTÜLERİ

sâdece köyleri hedef alarak köy okullarına öğretmen, köylere tarım ve sağlık görevlisi yetiştirmek amacına dayanan ve 1940'da açılan eğitim kurumları.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRALSUYU (Bkz. Altın)

LÛZUMLU BİLGİLER

KRAMP

Alm. Krampf(m), Fr. Crampe (f), İng. Cramp. Bir veya daha çok kasın, bütününün veya bâzı parçalarının irâde dışı ve ağrılı kasılmaları.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRANK MİLİ

Alm. Kurbenwelle (f), Fr. Vilebrequin (m), İng. Crankshaft. Doğrusal hareketi dairesel harekete çeviren bir mekanizma.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRATER

Alm. Krater, Fr. Cratere, İng. Crater. Bir yanardağın ağzında meydana gelen çukur. Bu çukur bâzan yanardağın eteğinde de bulunabilir

LÛZUMLU BİLGİLER

KRAVAT

Alm. Krawatte (f); Schlips, Binder (m), Fr. Cravate (f); scarf, cravat, İng. Tie, neck-tie. Boyun bağı. Tüccarlar arasında "fatura" mânâsında kullanılır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KREDİ

Alm. Kredit (m), Fr. Crédit (m), İng. Credit. Güven esâsına dayalı ödünç (karz) işlemi. Kredide ödünç, belli bir zaman süresiyle ve belli bir teminat karşılığı verilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KREDİ KARTLARI

Alm. Kreditkarten, Fr. Cartes de crédit, İng. Credit Cards. Ticârette alışverişte mal ve hizmet satın almada ödeme aracı olarak kullanılabilen kartlar

LÛZUMLU BİLGİLER

KREM

Alm. Creme (f), Fr. Crème (f), İng. Cream. Eczacılıkta; yumuşatmak, temizlemek, güzelleştirmek veya diğer bir deyişle görünüşü düzeltmek, fenâ kokuları yok etmek, renk değiştirmek veya rengi gidermek için uygulanan kozmetik preparatlar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRESOL

Alm. Kresol (n), Fr. Cresol (m), İng. Cresol. Kömür katranı ve petrolün parçalanma ürünleri içinde bulunan bir aromatik hidrokarbon bileşik.

LÛZUMLU BİLGİLER

KREŞ

Alm. Kinderheim (n), Kindergarten (m), Fr. Creche, İng. Creche, day-nursery. İşyerlerine bağlı çocuk emzirme veya çocuk bakım yurtları. Bayındırlık sektöründe, suyun içine atılan temel ve kurulan binaların veya diğer yapıların sızıntılar yüzünden çökmelerini önlemek için temel betonlarının altına atılan iki sıra duvar örgüsüne de "kreş" denir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KREZÜS

Alm. Krösus, Fr. Cresus, İng. Croesus. Lidya krallarından. Eski çağda Anadolu'da kurulmuş Lidya Devletinin Mermnod âilesinden gelen son kralıdır

LÛZUMLU BİLGİLER

KRİKET

Alm. Kricket (n), Fr. Cricket (m), İng. Cricket. On bir kişilik iki takımın, tahta sopalarla, topları kaleye sokmak için oynadıkları oyun. İlk defâİngiltere'de ortaya çıkan kriket, kısa zamanda popüler bir spor dalı hâline geldi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRİKO

Alm. Winde (f), Fr. Cric (m), İng. Jack. Büyük yükleri, az bir yüksekliğe kaldırmaya veya hareketsiz cisimlere büyük basınç tatbik etmeye yarayan âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRİMİNOLOJİ

Alm. Kriminologie, Kriminalistik (f), Fr. Criminologie (f), İng. Criminology. Değişik metodlar ile suçluların kişiliğini, suç olayını inceleyen bir bilim dalı

LÛZUMLU BİLGİLER

KRİPTOLOJİ (Şifre İlmi)

Alm. Kryptologie (f), Fr. Cryptologie (f), İng. Cryptology. Haberlerin şifrelendirilmesi, şifrelendirilmiş haberlerin çözülmesi. Kriptoloji, gizli haberleşmenin ilmidir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRİPTON

Alm. Krypton (n), Fr. Crypton (m), İng. Krypton. Asal gazlardan bir element. Kr Kimyasal sembolüyle gösterilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRİSTAL (Bkz. Billur) KRİSTALLEŞME (Bkz. Billurlaşma) KRİSTOF KOLOMB

Amerika'yı keşfettiği kabul edilen denizci. 1451-1506 yılları arasında yaşayan Cenova doğumlu denizci olup, Amerika'yı keşfettiği kabul edilmektedir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KROM

Alm. Chrom (n), Fr. Chrome (m), İng. Chromium. Cr sembolü ile gösterilen, metalik bir element. Louis Nicolas Vauquel 1797 yılında kurşun kromattan elde etmiştir. Elementin ismi, krom bileşiklerinin çoğunun renkli olması dolayısıyla Yunanca renkli mânâsına gelen chroma kelimesinden türetilmiştir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KROMATOGRAFİ

Alm. Chromatographie (f), Fr. Chromatographie (f), İng. Chromatography. Bir karışımda iyon veya molekül hâlinde bulunan maddeleri ayrı ayrı bölgelerde toplamak suretiyle analiz etme metodu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KROMİK ASİT

Alm. Chromsaure (f), Fr. Acide (m) chromique, İng. Chromic acid. Anorganik bir asit. Hakikî kromik asid H2CrO4 olup, sâdece krom trioksidin (CrO3) suda çözünmesiyle elde edilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KROMOZOM

Alm. Chromosom (n), Fr. Chromosome (m), İng. Chromosome. Hücre çekirdeğinde bulunan, hücre bölünmesi sırasında belirli şekil alan, kendi kopyasını yapabilen ve bazik boyalarla koyu boyanabilen ipliksi yapılar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRONOLOJİ

Alm. Chcronologie, Zeitrechnung (f), Fr. Chronologie (f), İng. Chronology. Zamanı bölümlere ayıran ve olayları târihlerine göre sıralayan bilim dalı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KRUPP

Alman sanâyici âile. Krupp firması, 1811'de Friedrich Krupp (1787-1826) tarafından kuruldu

LÛZUMLU BİLGİLER

KRUŞÇEV (HRUŞÇEV), Nikita Sergeyeviç

Sovyet devlet adamı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi birinci sekreteri. 17 Nisan 1894'te Ukrayna'nın Kalinovka şehrinde doğdu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KSENON

Alm. Xenon, Fr. Xénon, İng. Xenon. Xe sembolü ile gösterilen, soy gazlar sınıfından bir element. VIII A grubunda bulunur. Yeryüzündeki gazlar içinde eser halde bulunur

LÛZUMLU BİLGİLER

KSENOPHON

Eski Yunan yazarı ve askeri. Mîlâttan önce 430'da Atina civarındaki Erkheeia'da doğup, M.Ö. 334'te Korent'te öldü. Gryllos'un oğludur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KSİLEN

Alm. Xylene, Fr. Xylene, İng. Xylene. Benzenin dimetil türevleri olan üç organik bileşiğin ortak adı. C6H4 (CH3)2 kapalı formülü ile gösterilen bu izomerler metil gruplarının bağlandığı karbonlara göre

LÛZUMLU BİLGİLER

KUBBE

Alm. 1. Kuppel (f) 2. Gewölbe (n), Fr. Coupole (f), İng. Dome, cupola. Binaların üzerlerini örtmek için kullanılan mimarî bir sistem

LÛZUMLU BİLGİLER

KUBBE VEZİRLERİ (Bkz. Vezirler

LÛZUMLU BİLGİLER

KUBBE VEZİRLERİ (Bkz. Vezirler)

LÛZUMLU BİLGİLER

KUBBEALTI

Topkapı Sarayında başta sadrâzam olmak üzere Osmanlı devlet adamlarının toplanıp, devlet işlerini görüşerek karara bağladıkları yer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUBBEALTI

Topkapı Sarayında başta sadrâzam olmak üzere Osmanlı devlet adamlarının toplanıp, devlet işlerini görüşerek karara bağladıkları yer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUDDÛSÎ

Anadolu'da yetişen evliyânın büyüklerinden, şâir. İsmi Ahmed bin Hacı İbrâhim'dir

LÛZUMLU BİLGİLER

KUDDÛSÎ

Anadolu'da yetişen evliyânın büyüklerinden, şâir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUDRET NARI (Momordica charantia)

Alm. Balsamapfel, Vunderapfel (m), Fr. Pomme (f) baume, İng. Balsamaple. Familyası: Kabakgiller (Cucurbitaceae)

LÛZUMLU BİLGİLER

KUDÛRÎ

onuncu ve on birinci yüzyıllarda Bağdat'ta yetişmiş olan Hanefî fıkıh âlimlerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUDUZ

Alm. Toılwut (f), Fr. Rage (f), İng. Rabies. Merkezi sinir sistemini ağır şekilde tutan bir zoonoz (insanlara hayvanlardan geçen hastalık)

LÛZUMLU BİLGİLER

KUDÜS

Filistin'de bulunan, Mûseviler, Hıristiyanlar ve Müslümanlarca mukaddes kabul edilen ve Mescid-i Aksa'nın bulunduğu şehir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUĞU (Cygnus)

Alm. Schwan (m), Fr. Cygne (m), İng. Swan. Familyası: Ördekgiller (Anatidae). Yaşadığı yerler: Göl ve nehirlerin berrak su kenarlarında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUKLA

Alm. 1. Handpuppe (f), 2. Marionette (f), Fr. 1. Poupée (f) 2. Marionette (f), fantoche (m), İng. 1. Doll 2. puppet. Baş, kol, ayak gibi hareket etmesi gereken yerleri iplikle sanatçının parmaklarına bağlanıp perdenin üstünden özel sahnelerde oynatılan karton, tahta vb. şeylerden yapılmış bebeklere verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KU-KLUX KLAN

Amerika Birleşik Devletleri'nde, bilhassa güney eyâletlerinde ortaya çıkan gizli bir teşkilât. K.K.K. rumuzuyla tanınır

LÛZUMLU BİLGİLER

KUKUMAV (Athene noctua)

Alm. Steinkauz, Fr. Chouette chevêche, İng. Little owl. Familyası: Baykuşgiller (Strigidae). Yaşadığı yerler: Orman kenarlarında, meyve bahçelerinde, samanlık çatılarında, sıcak baca yakınlarında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUL HAKKI

insanların karşılıklı ilişkilerinden doğan birbiri üzerindeki hakları.

LÛZUMLU BİLGİLER

KULAĞAKAÇAN (Forfícula auricularia)

Alm. Ohrwurm (m), Fr. Perceoreille, İng. Earwig. Familyası: Kulağakaçangiller (Forficulidae). Yaşadığı yerler: Gündüzleri taşlar, ağaç kabukları, yaprak döküntüleri altında saklanır.

LÛZUMLU BİLGİLER

KULAK

Alm. Ohr (n); Gehör (n), Fr. Oreille (f); ouie (f), İng. Ear. Başın iki yanında bulunan işitme ve denge organı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KULE

Alm. Turm (m), Burg, Festung (f), Fr. Tour (f), İng. Tower. Yuvarlak veya çok kenarlı plan üzerine inşâ edilmiş, muhtelif gayeler için kullanılan yüksek mîmârî binâ.

LÛZUMLU BİLGİLER

KULELİ

İstanbul'da Çengelköy ile Vaniköy arasında kışla ve lise olarak başlangıçtan bu yana pekçok değişikliklere uğrayan bugünkü askerî lise.

LÛZUMLU BİLGİLER

KULLUKÇU

Eskiden karakollarda bulunan yeniçerilere verilen ad.

LÛZUMLU BİLGİLER

KULOĞLU

Osmanlı ordusunda yetişen 17. yüzyıl halk şâirlerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KULP

Alm. Henkel (m), Fr. Anse (f), mahche (f) d'un vase, İng. Handle, ear. Kapların, kaldırırken tutulan, halka ve hafif kavis şeklinde bükülmüş yeri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KULUNÇ

Alm. Rhematische Gelenkkrankheit (f), Fr. Fibrositis, İng. Fibrositis. Kol, bacak ve gövdede sebebi tam açıklanmayan ağrılı durum.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUM

Alm. Sand (m), Fr. Sable (m), İng. Sand. Taş ve çakılların, tabiî veya sun'î olarak, kırılıp ufalması ile ortaya çıkan taneli malzeme.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUM YILANBALIĞI (Ammodytes)

Alm. Sandaal, Fr. Ammodyte, equille, cicerelle, İng. Sandeel. Familyası: Kumbalığıgiller (Ammodytidae). Yaşadığı yerler: Soğuk ve ılık bölgelerin kumsal sahillerinde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUMANLAR

Kıpçakların batıdaki adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUMAR

Alm. Glücksspiel (n), Fr. Jeu (m) de hasard, İng. Gambling. İnsanlara zararı dokunan kötü alışkanlıklardan ve haksız kazanç yollarından biri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUMAŞ

Alm. Stoff (m), Tuch (n), Fr. Etoffe (f), İng. tissue; fabric, material; cloth; texture. Elbise yapımında veya döşemecilikte kullanılan ipek, yün, keten vb. dokumaların genel adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUMPAS

Alm. Schublehre, Messkluppe (f), Fr. Compas (m), İng. Callipers. 0,02 mm hassasiyetle uzunluk ölçebilen sürgülü cetvel.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUMRU (Peristera)

Alm. Taube, Fr. Tourterelle, İng. Dove. Familyası: Kumrugiller (Peristeridae). Yaşadığı yerler: Bahçelerde, ormanlarda, evlerin yakınında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUNDUZ (Castorfiber)

Alm. Biber (m), Fr. Castor (m), İng. Beaver. Familyası: Kunduzgiller (Castoridae). Yaşadığı yerler: Kuzey yarımkürede, akarsu kenarlarında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUNG-FU

Alm. Kung-fu, Fr. Kung-fu, İng. Kung-fu. Uzakdoğu'ya mahsus bir kültürfizik ve mücâdele sporu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUR'ÂN-I KERÎM

Allahü teâlânın en son gönderdiği; emir ve yasaklarını, îmân ve ibâdet bilgilerini, güzel ahlâkı içine alan ilâhî kitap.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURBAĞA (Anura)

Alm. Frosch, Fr. Grenouille, crapaud, rainette, İng. Frogtoad. Familyası: Kara kurbağasıgiller (Bufonidae) Su kurbağasıgiller (Ranidae). Yaşadığı yerler: Suda, karada ve ağaçlarda.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURBAN

Alm. Opfer (-tier) (n), Fr. Sacrifice (m), İng. Sacrifice. Umûmî mânâsıyla Allahü teâlâya ibâdet maksadı ile belli üç günde kesilen hayvan.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURDEŞEN

Alm. Nessel ausschlag (m), Nesselsucht (f), Fr. Urticaire (f), İng. Urticaria, nettle-rash. Vücudun çeşitli yerlerinde belirebilen kısa süre içinde kabaran ve kaybolan, kaşıntılı ve kızarık döküntüler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUREYŞ

Peygamber efendimizin mensub olduğu kabîle.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURGUBİLİM

Alm. Science-fiction (f), Fr. Science (f) fiction, İng. Science-fiction. Teknolojik ve bilimsel delillerin hayal gücü ile birleştirilerek yazılmış hikâye ve roman gibi edebiyat eserleri veya çevrilen filmler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURŞUN

Alm. Blei (n), Fr. Plomb (m), İng. Lead. Çok eskiden beri bilinen ve kullanılan, dokuz kimyâsal elementten biri olan, yumuşak ve ağır bir metal.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURŞUN ZEHİRLENMESİ

Alm. Bleivergiftung, Fr. Saturnisme (m), İng. Lead-poisoning. Kurşunun; hazım, solunum veya deri yoluyla vücuda girmesi sonucu ortaya çıkan bir zehirlenme çeşidi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURT (Canis lupus)

Alm. Wolf (m), Fr. Loup (m), İng. Wolf. Familyası: Köpekgiller (Canidae). Yaşadığı yerler: Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'nın orman, ova ve bataklık alanlarında.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURTBOĞAN (Aconitum)

Alm. Eisenhut, Sturmhut (m), Fr. Aconit, İng. Aconite. Familyası: Düğünçiçeğigiller (Ranunculaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Kuzey ve Doğu Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURTOĞLU MUSLİHİDDİN REİS

Ünlü Türk denizcisi

LÛZUMLU BİLGİLER

KURTUBA CÂMİİ

İspanya'da Müslüman Endülüs Emevî Devleti zamanında yapılan muhteşem câmi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURTUBÎ (Muhammed bin Ahmed)

Endülüs'te yetişen meşhur tefsir âlimlerinin büyüklerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURTULUŞ SAVAŞI (Bkz. İstiklal Harbi)

LÛZUMLU BİLGİLER

KURU PİL (Bkz. Pil)

LÛZUMLU BİLGİLER

KURU TEMİZLEME

Alm. Trockenreinigen (n), Fr. Nettoyage (m) â sec, İng. Dry cleaning. Buhar ve çözücü maddelerle yapılan temizleme.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURUCU MECLİS

Alm. Konstituierende Versammlung, Fr. Assemblée constituante, İng. Constitutional assembly. Bir devletin bâzı kesintiler sebebi ile Anayasasını hazırlamak üzere kurulan, üyeleri askerî ve sivilden teşekkül eden meclis.

LÛZUMLU BİLGİLER

KURULU (Bkz. Seçim)

LÛZUMLU BİLGİLER

KURUMLAR VERGİSİ

Alm. Körperschafttsteuer (f), Fr. İmpot (m) sur les sociétés de capitaux, İng. Corporation income tax. Kurum kazançları üzerinden alınan vergi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUS BİN SÂİDE

İslâmiyetten önce Arabistan'da yaşayan İyâd kabîlesinin ileri gelenlerinden ve meşhur hatiplerden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUSANLAR

Hindistan'ın kuzeyinde, Sakalı bir Türk hânedanı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUSKUTA (Cuscuta epithymum)

Alm. Kleiner Tenfelszwirn (m), Fr. Cuscute (f), İng. Lesser Dodder. Familyası: Kuskutagiller (Cuscutaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Türkiye'nin çoğu yerinde yaygın olarak yetişir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUSKUTAGİLLER (Cuscutaceae)

Parazit, tek veya çok yıllık otsu bitkiler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUSMA

Alm. (Er) brechen, Übergeben, Auswerfen (n), Fr. Vomissement (m), İng. Vomiting. Mîde muhtevasını ağızdan çıkarma eylemi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUŞ CENNETİ MİLLÎ PARKI

Alm. Vogelparadies und Nationalpark, Fr. Le Paradis d'oiseau et le jardin public national, İng. Bird paradise national public gardien. Balıkesir ilinin Bandırma ilçesinde Manyas Gölünün kuzey kıyısında, kuş topluluklarının korunması gâyesiyle kurulmuş olan millî park.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUŞ EVLERİ

Alm. Vogelschutz (m), Fr. Abri (m) d'oiseau, İng. Bird shelter. Kuşların barınmaları için evlerin ön yüzlerine özel olarak yapılan yerler.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUŞDİLİ (Bkz. Biberiye)

LÛZUMLU BİLGİLER

KUŞEYRÎ

Büyük velî, fıkıh, tefsir, hadis ve kelâm âlimi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUŞKONMAZ (Asparagus)

Alm. Spargel (m), Fr. Asperge (f), İng. Asparagus. Familyası:Zambakgiller (Liaceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Marmara bölgesi, Ege, Akdeniz ve Orta Anadolu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUŞLAR (Aves)

Alm. Vögel, Fr. Oiseaux, İng. Birds. Vücutları tüylerle örtülü, akciğer solunumu yapan,sıcakkanlı, yumurtlayan, gagalı, kanatlı omurgalı hayvanların ortak adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUŞLARIN GÖÇÜ (Bkz. Kuşlar)

LÛZUMLU BİLGİLER

KUŞPALAZI (Bkz. Difteri)

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTADGU BİLİG

Yûsuf Has Hâcib'in 1069-1070 yılında yazdığı meşhur eseri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTBÜDDÎN ŞÎRÂZÎ

fıkıh, tefsir, astronomi ve matematik âlimi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTBÜDDÎN-İ BAHTİYAR KÂKÎ

Hindistan'da yetişen evliyânın büyüklerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTBÜDDÎN-İ İZNİKÎ

on dördüncü ve on beşinci yüzyıllarda yaşamış Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve tasavvuf büyüklerinden.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTLUĞ KAĞAN (İLTERİŞ KAĞAN)

İkinci Göktürk Hâkanlığının kurucusu.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTLUK DEVLETİ

İkinci Göktürk İmparatorluğunun diğer adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTUB ŞÂHÎLER

on altıncı ve on yedinci yüzyıllarda Güney Hindistan'da hüküm süren bir devlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTUP YILDIZI

Alm. Polastern (m), Fr. Etoile (f) polaire, İng. Polaris (veya) North Star. Dünyânın kuzey kutbunun tam dikey doğrultusunda kuzey kutbundan 1°den az bir mevkide yer alan, beyazımsı sarı, parlak bir yıldız.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUTUPLAR (Bkz. Antarktika, Kuzey Kutup Bölgesi)

LÛZUMLU BİLGİLER

KUVANTUM TEORİSİ

Alm. Quanten theorie (f), Fr. Theorie (f) des quanta, İng. Quantum theory. Atomik olaylardaki enerjiyi açıklamaya yarayan bir fizik teorisi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUVARS

Alm. Quarz (m), Fr. Quartz (m), İng. Quartz. Kristalize silika (SiO2) minerali. Oldukça geniş bir şekilde yayılmış olup, sadece damarlar veya ayrılmış kütleler hâlinde değil, aynı zamanda volkanik kayaların yapısında bulunur.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUVASAR

Alm. Quasar (m), Fr. Quasar (m), İng. Quasar. Yakın zamanda keşfedilen, güçlü ışık saçan gök cisimleri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUVEYT

Başşehri Kuveyt Yüzölçümü 17.818 km2 Resmî Dili Arapça Dîni Müslümanlık Para Birimi Kuveyt dinarı

LÛZUMLU BİLGİLER

KUVVET

Alm. Kraft, Stârke (f), Fr. Force, puissance (f), İng. Force, power. Duran bir cismi harekete geçirebilen, hareket etmekte olan bir cismi durdurabilen, cisimlerin hızını ve şeklini değiştirebilen etki.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUVVETLER AYRILIĞI PRENSİBİ

Alm. Gewaltenteilung (f), Fr. Separation (f) de pouvoirs, İng. Separation of powers. Her bir faaliyeti bir organa verilmek suretiyle devlet işlerinin muhtelif organlar arasında taksim edilmesi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUYRUKLU YILDIZLAR

Alm. Komet (m), Fr. Comete (f), İng. Comet. Bir çekirdek, onu çevreleyen saç kısmı ve bir kuyruktan meydana gelen ve takip ettikleri parabolik veya dış merkezliği çok büyük elips olan yörüngelerde belirli zamanlarda güneş civarında geçen ve bu arada dünyâdan da görülen küçük gök cisimleri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUYU

Alm. Brunnen (m); (Erdöl)-bohrloch (n), Fr. Puits (m), İng. 1. Well, pit 2. Borehole 3. Mine shaft. Su, petrol, gaz elde etmek veya zemin sondajı gayesiyle yeraltına doğru düşey olarak açılan boşluğun adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUYUCU MURÂD PAŞA

Meşhur Osmanlı devlet adamlarından.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUZEY ANADOLU DAĞLARI

Anadolu'nun kuzeyinde bulunan sıradağların umûmî adı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUZEY ATLANTİK ANTLAŞMASI (Bkz. Nato)

LÛZUMLU BİLGİLER

KUZEY ATLANTİK İŞBİRLİĞİ KONSEYİ (KAİK)

Varşova Paktının sona ermesi ve Sovyetler Birliğinin dağılması üzerine, Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri arasında, Rusya ve bu devletten ayrılan yeni Cumhûriyetlerle irtibâtı devam ettirmek, onları siyâsî reformlara ve yeni Avrupa yapılanmasına entegre etmek için kurulmuş olan teşkilât.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUZEY BUZ DENİZİ

Alm. Nördliches Eismeer (n), Fr. Océan Glacial arctique, İng. Arctic Ocean. Kuzey Buz Denizi, Kuzey Kutbu ve Kutup dönencesi arasında, birkaç denizden meydana gelmiş, bir büyük denizdir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUZEY DENİZİ

Alm. Nordsee (f), Fr. Mer (f) du Nord, İng. Northsea. İngiltere ile Avrupa kıtası arasındaki deniz.

LÛZUMLU BİLGİLER

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

Başşehri Lefkoşe Yüzölçümü 3555 km2 Resmî Dili Türkçe Dîni Müslümanlık Para Birimi Türk lirası

LÛZUMLU BİLGİLER

KUZEY KUTUP BÖLGESİ

Alm. Arktische zone, Fr. Pole boreal, pöle nord, İng. Boreal pole, north pole. Yeryüzünün kuzeyinde, çok yeri buzlarla örtülü, Kuzey kutbuyla çevresini içine alan bölge

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜBA

Başşehri Havana Yüzölçümü 110.861 km2 Resmî dili İspanyolca Dîni Hristiyanlık Para birimi Küba Pezosu

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜBİZM (Bkz. Edebî Akımlar)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜBREVİYYE

on ikinci asırda yaşamış olan büyük âlim ve evliyâ Necmeddîn-i Kübrâ'nın ve talebelerinin tasavvufta tâkip ettikleri yol, tarîkat.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜÇÜK AYI (Bkz. Büyük ve Küçük Ayı)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI

Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 1768-1774 yılları arasında vukû bulan harbe son veren ve Osmanlı Devletinde önemli toprak kayıplarına yol açan antlaşma.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜÇÜK MENDERES

Ege bölgesi nehirlerinden

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜF

Alm. Schimmel (m), Fr. Moisissure (pl), moisi (m), İng. Mould. Mantar türünden çok küçük canlı varlıklar.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜFÜR

Alm. Unglaube (m), Irglaube (m), Fr. Incredulite (f), Fausse Croyance (f), İng. Unbelief, Disbelief, Infidelity. Allahü teâlâya inanmamak ve O'nun bildirdiklerini reddetmek, beğenmemek.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜKÜRT

Alm. Schwefel (m), Fr. Soufre (m), İng. Sulphur. Tabiatta yaygın olarak bulunan genellikle sarı renkte kimyevî bir element.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜL

Alm. Asche (f), Fr. Cendre (m), İng. Ash. Bazı maddelerin yanmasından sonra geride kalan toz madde.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜL TEGİN

Göktürklerin Kutlug devri kumandanlarından, Bilge Kağan'ın kardeşi.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜLTEPE

Kayseri'nin 21 km kuzeydoğusunda bulunan, Karaev olarak da bilinen Karahöyük köyünün yakınındaki eski bir yerleşim yeri.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜLTÜR

Alm. Kultur, Fr. Culture, İng. Culture. Bir milletin maddî-mânevî değerleri: Bir milletin bütün sanat faaliyetlerinin, inançlarının, örf ve âdetlerinin, anlayış ve davranışlarının, toplamı o milletin kültürüdür.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜLTÜR BAKANLIĞI

Millî kültürümüzü araştırmak, değerlendirmek ve yaşatmak gâyesiyle kurulmuş bakanlık.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜLTÜRFİZİK

Alm. Leibesübungen, Gymnastik (p), Fr. Culture physique, İng. Physical exercises. Vücûdun formunu korumak, kuvvetlendirmek, kasları çalıştırmak ve bâzı bedensel arızaları düzeltmek için yapılan jimnastik hareketlerinin tümü.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜPEÇİÇEĞİ (Fuchsia)

Alm. Fuchsie (f), Fr. Fuchsia (m), İng. Fuchsia. Familyası: Küpeçiçeğigiller (Oenotheraceae). Türkiye'de yetiştiği yerler: Tabiî olarak yetişmez.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜRAR

Alm. Kurare, Pfeilgift (n), Fr. Curare (m), İng. Curare. Amazon bölgesi ve Guyana dolayı yerlilerinin eskiden beri ok zehiri olarak kullandıkları çizgili kasları felç eden bitkisel kaynaklı bir karışım.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜRE

Alm. Kugel, Sphäre (f), Fr. Globe, sphre (m), İng. Globe, sphere. Uzayda, sâbit bir noktadan eşit uzaklıktaki noktaların meydana getirdiği içi boş veya dolu geometrik şekil.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜREK KEMİĞİ

Alm. Schulterblatt (n), Fr. Omoplate (f), İng. Shoulder blade. Omuz mafsalını kol kemiği ile birlikte meydana getiren sırtın üst kısmında yer alan yassı bir kemik.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜREK SPORU (Bkz. Su Sporları)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜRİYUM

Alm. Curium (n), Fr. Curium (m), İng. Curium. Sentetik olarak elde edilen gümüşümsü metalik bir element. Aktinitler serisinden olup, "Cm" kimyâsal sembolüyle gösterilir.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜRSÎ (Bkz. Arş ve Kürsî)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜRTAJ

Alm. Auskratzen (n), Abreiburg (f), Fr. Curetage (m), İng. Curetting curettage; abortion. Cerrahî tıp dallarında kazıma işlemi için kullanılan "küretaj" kelimesi, nisaiye (kadın hastalıkları ve doğum bilimi)de "kürtaj" olarak geçer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜRVİMETRE

Doğru uzunluk ölçme maksadıyla geliştirilmiş bir âlet.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜSTÜMOTU (Bkz. Mimoza)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜTAHYA

İlin Kimliği Yüzölçüm : 11.875 km2

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜTLE

Alm. Masse (f), Fr. Masse (f), İng. Mass. Bir cismi meydana getiren madde miktarı.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜTÜB-İ SİTTE (Bkz. Hadis)

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜTÜPHANE

Alm. Bibliothek, bucherei (f); buchnadlung (f), Fr. Bibliothèque (f), librairie (f), İng. Library; bookshop. Belli bir sisteme göre tasnif edilen kitap ve benzeri materyallerin toplandığı, saklandığı, okuyucu ve araştırmacıların istifâdesine sunulduğu yer.

LÛZUMLU BİLGİLER

KÜTÜPHANECİLİK

Alm. Bibliothekarberuf (m), Fr. Proession (f) de bibliothécaire, İng. Librarianship, library profession. Kütüphâne idâresi, kütüphâneye yayın temini, bu yayınların kataloglanıp sınıflandırılması, muhafazası ve araştırmacıların faydalanması için ilgili kural ve uygulamaları tesbit eden ve kütüphanelerle ilgili problemleri çözmekle uğraşan bir uzmanlık ve bilim dalı.

HADİS ALİMLERİ

Meşhur tefsir, hadis ve fıkıh âlimlerinden. İsmi, Süleymân bin Ahmed bin Eyyub bin Mutayr eş-Şâmi el-Lahmi et-Taberani; künyesi Ebul-Kasım’dır. 873 (H.260) senesi Safer ayında Şam’ın Taberiyye kasabasında doğdu. İsfehan’a yerleşti. 970 (H.360) senesi Zilkâde ayının sonlarına doğru 100 yaşlarında vefat etti. İsfehan şehrinin girişinde Resulullahın Eshabından olan Hammâd ed-Devri’nin kabri yanına defnedildi.

MEZHEB İMAMLARI

Cennet ile müjdelenmiş olan Ehl-i sünnet vel-cemaatin dört büyük mezhebinden biri olan Hanbeli mezhebinin reisidir.

İTİKAT İMAMLARI

Ehl-i sünnetin iki itikad imamından birincisidir. İsmi, Muhammed bin Muhammed Matüridi'dir. Künyesi, Ebu Mensur'dur. Doğum yeri Semerkand'ın Matürid nahiyesidir. Hicri 333 (m. 944) yılında Semerkand'da vefat etti.

EN ÇOK OKUNANLAR

Bazı kimseler, sabah namazının vakti, öğleye kadar diyerek, müslümanların namazlarını kazaya bırakıp haram işlemelerine sebep oluyor. Sabah namazının vakti ne zamana kadardır?

Sual: Günah işlememek şartı ile birini sevmekte mahzur var mıdır?

Korku ve belalardan korunmak, kurtulmak için ne yapmalı, hangi duaları okumalı?

Sıkıntıdan kurtulmak için ne yapmalı?

Gece yatağa yatınca okunması gereken duaları sırasıyla yazar mısınız?

Namaz kılması haram olan vakitler nelerdir? Ne kadar zaman devam eder?

İmam-ı Rabbani hazretleri, insana belanın geliş sebeplerini sual ve cevaplarla şöyle açıklıyor: Sual: Enbiya ve evliya, hep dert ve bela içinde yaşadı. Halbuki, Şura suresinde, (Size gelen belalar, kabahatlerinizin cezasıdır) buyuruldu. Bu âyete göre, dertlerin çokluğu, günahın çokluğunu gösteriyor. Enbiya ve evliya olmayanın, çok sıkıntı çekmesi gerekirken dostlarına, neden dert, bela veriyor? Düşmanları neden rahat ve nimet içinde yaşıyor?

ihlas vakfı

GÜNÜN MENKIBESİ

Fakîrullah hazretlerinin akrabâlarından Abbâs isminde yaşlı biri huzûruna geldi.

GÜNÜN MEKTUBU

Bu mektûb, Hân-ı Hânânın oğlu Mirzâ Dârâb için yazılmış olup, Allahü teâlâya şükr etmek, islâmiyyete uymakla olduğunu bildirmekdedir:

YABANCI DİLLER

ENGLISH

Yabancı Dil

İngilizce Dini Bilgiler

العربية

Yabancı Dil

Arapça Dini Bilgiler

DEUTSCH

Yabancı Dil

Almanca Dini Bilgiler

FRANÇAIS

Yabancı Dil

Fransızca Dini Bilgiler

ESPAÑOL

Yabancı Dil

İspanyolca Dini Bilgiler

РУССКИЙ

Yabancı Dil

Rusça Dini Bilgiler

PERSIAN

Yabancı Dil

Farsça Dini Bilgiler

UZBEK

Yabancı Dil

Özbekçe Dini Bilgiler

TURKOMAN

Yabancı Dil

Türkmence Dini Bilgiler

HINDUSTANI

Yabancı Dil

Urduca Dini Bilgiler

SHQIPE

Yabancı Dil

Arnavutça Dini Bilgiler

BOSANSKI

Yabancı Dil

Boşnakça Dini Bilgiler

AZERBAIJANASE

Yabancı Dil

Azerice Dini Bilgiler

БЪЛГАРСКИ

Yabancı Dil

Bulgarca Dini Bilgiler

Site Haritası