hakdin.net
22 Rebiü'l-Ahir 1436
12 Şubat 2015 Perşembe
0:57

OSMANLI SULTANLARI

OSMANLI TARİHİ

Abaza Hasan Paşa

Sultan dördüncü Mehmed Han devrinde, Osmanlı târihinin en büyük celâlî isyânını çıkaran âsi reisi.

OSMANLI TARİHİ

Abbâs Hilmi-ı

On dokuzuncu asrın ortalarında Osmanlıların Mısır vâlilerinden.

OSMANLI TARİHİ

Abbâs Hilmi-II

Osmanlı Devleti tarafından Mısır’a gönderilen son hidiv.

OSMANLI TARİHİ

Abbâs Vesim Efendi

On sekizinci asır hekim, hattat ve astronomi âlimlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Abdullah Cevdet

Osmanlı Devleti’nin son devirlerinde yaşamış, Jön Türkler hareketini başlatanlardan ve İttihâd ve Terakkî cemiyetinin ilk kurucularından.

OSMANLI TARİHİ

Abdullah-i İlâhi

Anadolu’da yetişen evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Abdurrahmân Gâzi

Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda büyük hizmetleri geçen mücâhid kumandan; Ertuğrul Gâzi’nin silâh arkadaşı ve Aydos kalesi fâtihi.

OSMANLI TARİHİ

Abdurrahmân Kutub

Osmanlılar zamanında Anadolu’da yaşayan âlim ve evliyânın en büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Abdülazîz Han

Osmanlı pâdişâhlarının otuz ikincisi ve İslâm halîfelerinin doksan yedincisi.

OSMANLI TARİHİ

Abdülezel Paşa

Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen kıymetli bir paşa.

OSMANLI TARİHİ

Abdülganî Nablüsî

Osmanlılar devrinde yetişen büyük âlim ve velî.

OSMANLI TARİHİ

Abdülhak Hâmid Tarhan

Tanzîmât döneminde batı te’sirlerini Türk şiirine sokan şâir, tiyatro yazarı ve diplomat.

OSMANLI TARİHİ

Abdülhamîd Han-I

Osmanlı pâdişâhlarının yirmi yedincisi ve İslâm halîfelerinin doksan ikincisi.

OSMANLI TARİHİ

Abdülhamîd Han-II

Osmanlı pâdişâhlarının otuz dördüncüsü, İslâm halîfelerinin doksan dokuzuncusu.

OSMANLI TARİHİ

Abdülkâdir Cezâyiri

İslâm mücâhidlerinden, ismi Abdülkâdir bin Muhyiddîn’dir.

OSMANLI TARİHİ

Abdülkerîm Efendi

Osmanlı Devleti’nin altıncı şeyhülislâmı.

OSMANLI TARİHİ

Abdülkerîm Nâdir Paşa

Son devir Osmanlı serdâr-ı ekremlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Abdülmecîd Han

Osmanlı sultanlarının otuz birincisi ve İslâm halîfelerinin doksan altıncısı.

OSMANLI TARİHİ

Abdülvehhâb-ı Şa’rânî

Osmanlılar zamanında Mısır’da yetişen ulemâ ve evliyânın en büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Abdürrahîm Arvâsî

Seyyid Abdullah Arvâsî’nin büyük oğlu.

OSMANLI TARİHİ

Âbidin Paşa

Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen devlet adamı ve şâirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Acemi Ocağı

(Bkz. Kapıkulu Ocakları)

OSMANLI TARİHİ

Adâletname

Kânunları uygulamakta, görevlerini kötüye kullanan idarecileri îkâz için veya tahta çıkan halîfe veya pâdişâhların devleti adaletle idare edeceklerini bildirdikleri yazılı emirleri ihtiva eden vesika.

OSMANLI TARİHİ

Âdile Sultan

On dokuzuncu asır dîvân şâirlerinden ve sultan İkinci Mahmûd Han’ın kızı.

OSMANLI TARİHİ

Adliye Teşkîlâtı

Askerî ve sivil dâvalara bakan teşkîlât.

OSMANLI TARİHİ

Agâh Efendi

İlk Türk gazetecisi.

OSMANLI TARİHİ

Ağa Hüseyin Paşa

Osmanlı vezîri.

OSMANLI TARİHİ

Ahdnâme (Ahidnâme)

Osmanlılarda pâdişâhın izni ile herhangi bir devletle siyâsî, iktisadî, ticarî ve diğer işlere dâir yapılan resmî mukavele neticesinde düzenlenen resmî evrak.

OSMANLI TARİHİ

Ahî Ahmed Çelebi

Osmanlılar devrinde yetişen ünlü tıb âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Ahîlik

İçtimaî bir teşkîlât.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Hamdi Paşa

Osmanlı sadrâzamı.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Han-I

Osmanlı pâdişâhlarının on dördüncüsü, İslâm halîfelerinin yetmiş dokuzuncusu.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Han-II

Yirmi birinci Osmanlı sultânı, seksen altıncı İslâm halîfesi.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Han-III

Osmanlı pâdişâhlarının yirmi üçüncüsü, İslâm halîfelerinin seksen sekizincisi.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Midhat Efendi

Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen gazeteci, muharrir.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Muhtâr Paşa

Doksanüç harbinin doğu cephesi kumandanı ve Osmanlı sadrâzamı.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Paşa

Onbeşinci asır lirik şâirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Paşa (Kayserili)

Osmanlı Devleti’nin son devrinde pek az veya hiç olmayan tahsîline rağmen şahsî gayret, faaliyet ve cesaretiyle tanınmış, Abdülazîz Han’ın hunharca şehîd edilmesine katılmış olan paşa.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Râsim

Osmanlı Devleti’nin son devirlerinde yetişen yazar ve gazetecilerden.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Rızâ

İttihâd ve Terakkî cemiyetinin ve Jön Türkler hareketinin ileri gelenlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Tevhîd Efendi

Osmanlı devri astronomi, matematik âlimi ve devlet adamı.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Vefik Paşa

Osmanlıların son devirlerinde yetişmiş yazar, mütercim ve devlet adamı.

OSMANLI TARİHİ

Ahmed Yekdest Cüryâni

Evliyanın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Ahmedî

On dördüncü asırda Anadolu’da yetişen büyük dîvân şâiri.

OSMANLI TARİHİ

Akabe Meselesi

İngiltere’nin Osmanlı Devleti’ne karşı çıkardığı siyâsî bir anlaşmazlık.

OSMANLI TARİHİ

Akağalar

(Bkz. Harem-i Hümâyûn)

OSMANLI TARİHİ

Akbıyık Sultan

Sultan İkinci Murâd Han ile Fâtih Sultan Mehmed devrinde yaşayan evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Akçe

Osmanlı Devleti’nin ilk zamanlarından itibaren bastırılan ve kullanılan gümüş para birimi.

OSMANLI TARİHİ

Akıncılar

Osmanlı Devlet teşkilâtı içinde sınır bölgelerinde düşman memleketlerine ânî baskınlar tertipleyerek yıpratma harekâtında bulunan hafif süvari gruplarına verilen isim.

OSMANLI TARİHİ

Akkerman Andlaşması

(Bkz. Edirne Andlaşması)

OSMANLI TARİHİ

Akşemseddîn

İstanbul’un manevî fâtihi ve büyük velî.

OSMANLI TARİHİ

Alâaddîn Paşa

Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gâzi’nin büyük oğlu.

OSMANLI TARİHİ

Alay

Türkçe’de; kalabalık bir zümreye, bir cemâate; Osmanlılar zamanında askerî ve mülkî merasimin tertip ve nizâmına; tabur ile tugay arasındaki askerî kıt’aya verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

Alemdâr Mustafa Paşa

Osmanlı sadrâzamı.

OSMANLI TARİHİ

Ali Bin Emrullah

Osmanlılar zamanında yetişen meşhur âlimlerden.

OSMANLI TARİHİ

Ali Haydar Efendi

Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen meşhur hukuk âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Ali Kemâl

Osmanlıların son devirlerinde yaşamış gazeteci, yazar ve devlet adamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Ali Kuşçu

Fâtih Sultan Mehmed Han zamanında yetişen büyük astronomi ve kelâm âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Âlî Mustafa Efendi

On altıncı asırda yetişen meşhur Osmanlı tarihçisi.

OSMANLI TARİHİ

Âlî Paşa (Mehmed Emîn)

Tanzîmât dönemi sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Ali Rızâ Paşa

Son devir Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Ali Süâvî

Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen yazar ve ihtilâlci.

OSMANLI TARİHİ

Altuncuzâde

Fâtih Sultan Mehmed Han devri hekimlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Amasya Andlaşması

Osmanlı Devleti ile İran Safevî Devleti arasında yapılan ilk yazılı andlaşma.

OSMANLI TARİHİ

Anadolu Beylikleri

Malazgird muhârebesinden sonra, Anadolu’da kurulan Türk beyliklerinin umûmî adı.

OSMANLI TARİHİ

Anadolu Eyâleti

Osmanlı Devleti’nin iki önemli taşra teşkilâtından biri.

OSMANLI TARİHİ

Anadolu Hisarı

İstanbul Boğazı’nın en dar yerinde Anadolu sahilindeki hisar.

OSMANLI TARİHİ

Ankara Savaşı

Osmanlı sultânı Yıldırım Bâyezîd ile Tîmûr Han’ın 1402 senesinde Ankara’da yaptıkları muhârebe.

OSMANLI TARİHİ

Ankaravî İsmâil Rusûhî

Anadolu’da yetişen büyük velîlerden.

OSMANLI TARİHİ

Arâbî Paşa

Mısır’ın İngilizler tarafından 1882’de işgaline sebeb olan ayaklanmanın lideri ve on dokuzuncu asrın Mısır savunma bakanlarından.

OSMANLI TARİHİ

Ârif Hikmet Bey

Osmanlı Devleti zamanında yetişen âlimlerden.

OSMANLI TARİHİ

Arpalık

Devlet tarafından; vezir, beylerbeyi ve sancak beyleri gibi askerî sınıfa, saray adamlarına ve yüksek rütbeli ilmiye ricaline vazifeleri sırasında maaşlarına ek olarak; görevlerinden ayrıldıktan sonra da verilen tekâüd veya ma’zûliyyet maaşı.

OSMANLI TARİHİ

Arûz

Araplara mahsus bir vezin sistemi olup, İslâmiyet dâiresi içine giren milletlerin edebiyatlarında yer alan şiir ölçüsü.

OSMANLI TARİHİ

Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye

Sultan İkinci Mahmûd’un yeniçeri ocağını 1826 senesinde ortadan kaldırması üzerine bu teşkilâtın yerine te’sis edilen ordunun adı.

OSMANLI TARİHİ

Asesler

Osmanlı Devleti’nde şehirlerde geceleri dolaşan güvenlik kuvveti.

OSMANLI TARİHİ

Astırhan Seferi

Don-Volga kanalını açma teşebbüsü.

OSMANLI TARİHİ

Âşık Çelebi

On altıncı asır Osmanlı âlim ve şâirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Âşık Paşa

Osmanlıların ilk devrinde Anadolu’da yetişen mutasavvıf, şâir ve velîlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Âşık Paşazâde

On beşinci asır Osmanlı tarihçilerinden.

OSMANLI TARİHİ

Aşîret Mekteb-i Hümâyûnu

İkinci Abdülhamîd Han tarafından, 1892 (H. 1310) senesinde Osmanlı Devleti’ne mensub aşîret çocuklarının eğitimi için İstanbul’da açılan mekteb.

OSMANLI TARİHİ

Atâî

Osmanlı tarihçisi.

OSMANLI TARİHİ

Avârız

(Bkz. Tekâlif-i Örfiyye)

OSMANLI TARİHİ

Ayak Dîvânı

Osmanlı Devleti’nde âcil ve fevkalâde hâller karşısında, pâdişâhın da katıldığı dîvân, toplantı.

OSMANLI TARİHİ

Âyân

On sekizinci asrın başından itibaren Osmanlı Devleti’nin muhtelif bölgelerinde, ekseriyeti yerli eşraftan olmak üzere teşekkül eden bir sınıf ve halk mümessili.

OSMANLI TARİHİ

Ayasofya

İstanbul’un fethinden sonra İslâm âleminin en büyük câmilerinden.

OSMANLI TARİHİ

Ayvansarâyî Hüseyin Efendi

On sekizinci asır Osmanlı târih ve biyografi âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Azablar

(Bkz. Eyâlet Askerleri)

OSMANLI TARİHİ

Azîz Mahmûd Hüdâî

Osmanlı Devleti zamanında Anadolu’da yetişen büyük velîlerden.

OSMANLI TARİHİ

Azîziye Müdâfaası

Doksanüç harbi diye târihe geçen 1877-1878 Osmanlı-Rus muhârebesinde, Erzurum’daki Azîziye Tabyası’nda Ruslara karşı gerçekleştirilen müdâfaa.

OSMANLI TARİHİ

Baba Haydar Semerkandî

Evliyanın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Bâb-ı Âlî

Osmanlı Devleti’nde sadrâzamlık makamının ve bâzı idâri kuruluşların bulunduğu devlet idâresinin merkezi sayılan yer.

OSMANLI TARİHİ

Bâb-ı Âlî Baskını

İttihâd ve Terakkî cemiyetinin, hükümeti ele geçirmek için 23 Ocak 1913’de tertiplediği kanlı baskın.

OSMANLI TARİHİ

Bâc

Bir çeşit vergi.

OSMANLI TARİHİ

Bağdâd

Târihte İslâmiyet’in büyük kültür merkezlerinden ve Osmanlı Devleti’nin eyâlet merkezlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Bağdâdlı İsmail Paşa

Kitablar ve müellifler hakkında yazdığı eserlerle meşhur müellif.

OSMANLI TARİHİ

Bahriye Mektebi

Osmanlı donanmasına subay yetiştiren okul.

OSMANLI TARİHİ

Bahriye Teşkîlâtı

Donanma, tersane, Bahriye mektebi ve bunlarda vazifeli personelden meydana gelen teşkilât.

OSMANLI TARİHİ

Bakî

On altıncı asır dîvân şâiri; âlim, müderris ve kazasker.

OSMANLI TARİHİ

Balkan Harbleri

Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında Balkanlardaki dört devlete karşı yaptığı savaşlar.

OSMANLI TARİHİ

Balta Limanı Andlaşmaları

1838’de İngiltere, daha sonra diğer Avrupa devletleri ile Balta limanında yapılan ticâret andlaşmaları.

OSMANLI TARİHİ

Baltacı Mehmed Paşa

Sultan üçüncü Ahmed Han devri Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Baltacılar

(Bkz. Bîrûn)

OSMANLI TARİHİ

Barbaros Hayreddîn Paşa

Büyük Osmanlı kapdân-ı deryası.

OSMANLI TARİHİ

Barut Ve Baruthâne

Ateşli silâhla bir merminin atılmasına veya herhangi bir şeyin fırlatılmasına yarayan her çeşit patlayıcı katı madde.

OSMANLI TARİHİ

Basın

Günlük, haftalık, aylık, yıllık gibi belirli veya belirsiz aralıklarla yayınlanan her türlü cerîde (gazete), mecmua (dergi), salnâme (yıllık), broşür ve benzeri yayınların hepsi, matbûât.

OSMANLI TARİHİ

Bâyezîd - II

Sekizinci Osmanlı pâdişâhı.

OSMANLI TARİHİ

Bâyezîd Camii

İstanbul’un büyük câmilerinden biri.

OSMANLI TARİHİ

Bayrak

Devletleri temsil eden renk ve şekli özelleştirilmiş millî alâmet.

OSMANLI TARİHİ

Bayram

Dînî ve millî bakımdan önemli olan ve milletçe hep birlikte sevinç ve huzur içinde kutlanan gün veya günler.

OSMANLI TARİHİ

Bedesten

Şarkta (doğuda) hemen her büyük şehirde bez (kumaş vs.) satılmak için yapılan, sonraları muhtelif eşya alış-verişine tahsis olunan kapalı çarşı.

OSMANLI TARİHİ

Bedreddîn Mehmed Mardinî

On beşinci asır astronomi âlimi. İsmi Mehmed Mardînî, lakabı Bedreddîn’dir.

OSMANLI TARİHİ

Bedreddîn Simavnalı

(Bkz. Kâdı Bedreddîn)

OSMANLI TARİHİ

Behâî Efendi

Otuz ikinci Osmanlı şeyhülislâmı.

OSMANLI TARİHİ

Belgrad

Avrupa’nın bir çok yerlerini Viyana ve Budapeşte üzerinden İstanbul’a ve Önasya’ya bağlayan ana yollar üzerinde bulunan şehir.

OSMANLI TARİHİ

Berat

Yazılı kâğıt ve mektûb.

OSMANLI TARİHİ

Berlin Andlaşması

Osmanlı târihinde Doksanüç harbi diye bilinen Osmanlı-Rus harbinden sonra, 13 Temmuz 1878’de, Osmanlı Devleti’yle; Rusya, Almanya, Avusturya, Macaristan, İngiltere ve Fransa arasında Berlin’de imzalanan andlaşma.

OSMANLI TARİHİ

Beşir Ağa

Osmanlı darüsseâde ağası, İstanbul vâlilerinden.

OSMANLI TARİHİ

Beylerbeyi

(Bkz. Eyâlet)

OSMANLI TARİHİ

Beylerbeyi Sarayı

İstanbul’da Boğaziçi’nde, Beylerbeyi köyünün güneyinde, deniz kıyısında, Avrupa üslûbunda, yekpare, derli toplu ve tamamen mermerden yapılmış son Osmanlı devrinin meşhur saraylarından biri.

OSMANLI TARİHİ

Beytülmâl

(Bkz. Hazîne-i Hümâyûn)

OSMANLI TARİHİ

Beyzâde Mustafa Ahıskalı

Osmanlılar zamanında İstanbul’da yetişen âlimlerden.

OSMANLI TARİHİ

Bezm-ı Âlem Vâlide Sultan

İkinci Mahmûd Han’ın hanımı ve sultan Abdülmecîd Han’ın annesi.

OSMANLI TARİHİ

Bîmâristan

(Bkz. Hastâne)

OSMANLI TARİHİ

Birgivî

Meşhur Osmanlı âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Birinci Dünyâ Harbi

1914-1918 senelerinde İngiltere, Rusya ve Fransa’nın yer aldığı îtilâf devletleriyle, aralarında Osmanlı Devleti’nin de bulunduğu Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan’dan meydana gelen ittifak devletleri arasında meydana gelen ve Harb-i umûmî diye de bilinen savaş.

OSMANLI TARİHİ

Birinci Meşrûtiyet

(Bkz. Meşrûtiyetler)

OSMANLI TARİHİ

Bîrûn

Osmanlı idâri teşkilâtında kullanılan bir tâbir.

OSMANLI TARİHİ

Boğdan

Osmanlı Devleti’ne bağlı prenslik.

OSMANLI TARİHİ

Bosna-Hersek

Osmanlı Devleti’nin Rumeli’deki önemli eyâletlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Bosnalı Abdullah Efendi

Osmanlı evliyâsının büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Bostancı

Osmanlı Devlet teşkilâtında, pâdişâhların saray ve kasırlarının bahçe ve bostanları ile saraya âid kayıkhâne ve kayıklarda hizmet ve güvenliklerini te’min edenlere verilen isim.

OSMANLI TARİHİ

Bostanzâdeler

Osmanlı Devleti’ne hizmet etmiş asîl bir Türk ailesi.

OSMANLI TARİHİ

Budin

Osmanlı Devleti’nin Macaristan’daki eyâletinin merkezi ve şimdiki Budapeşte’nin bir bölümünü meydana getiren kısım.

OSMANLI TARİHİ

Burak Reis

Osmanlı kapdanlarının en meşhurlarından.

OSMANLI TARİHİ

Bükreş Andlaşması

Osmanlı Devleti ile Rus Çarlığı arasında yapılan bir andlaşma.

OSMANLI TARİHİ

Bütçe

(Bkz. Hazîne-i Hümâyûn)

OSMANLI TARİHİ

Câmi

Müslümanların ibâdet etmek için toplandıkları yer.

OSMANLI TARİHİ

Cânbâzân

(Bkz. Eyâlet Askerleri)

OSMANLI TARİHİ

Câriye

Harbde esir alınıp İslâm memleketine getirilen kadın köle.

OSMANLI TARİHİ

Cebeci Ocağı

(Bkz. Kapıkulu Ocakları)

OSMANLI TARİHİ

Celâlîler

Anadoluda; siyâsî, askerî, idarî iktisadî, sosyal ve İran desteğindeki şiî propagandacılar tarafından çıkarılan isyânlar.

OSMANLI TARİHİ

Celâlzâdeler

Osmanlı âlimlerinden ve devlet adamlarından iki meşhur zât.

OSMANLI TARİHİ

Cem Sultan

Fâtih Sultan Mehmed Han’ın küçük oğlu.

OSMANLI TARİHİ

Cemâl Paşa

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında değişik vazifelerde bulunan, İttihâd ve Terakkî’nin ileri gelenlerinden olan kumandan ve devlet adamı.

OSMANLI TARİHİ

Cemâleddîn Aksarâyî

Murâd-ı Hüdâvendigâr devrinin büyük âlim ve evliyâsı.

OSMANLI TARİHİ

Cemâleddîn Efendi

Osmanlı Devleti’nin yüz yedinci şeyhülislâmı.

OSMANLI TARİHİ

Cemâleddîn-i Efgânî

Afganistanlı politikacı ve gazeteci.

OSMANLI TARİHİ

Cemâlî

(Bkz. Zenbilli Ali Cemâli Efendi)

OSMANLI TARİHİ

Cemiyetler

Topluluk, toplum.

OSMANLI TARİHİ

Cerbe Deniz Muhârebesi

Osmanlı ile haçlı donanmaları arasında 1560 senesinde yapılan deniz muhârebesi.

OSMANLI TARİHİ

Cevâd Paşa

Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Cevdet Paşa

Osmanlı Devleti’nde on dokuzuncu asırda yetişen en büyük ilim ve devlet adamı.

OSMANLI TARİHİ

Cezâyirli Hasan Paşa

Osmanlı sadrâzamlarından ve meşhur denizci.

OSMANLI TARİHİ

Cezzâr Ahmed Paşa

Fransız kralı Napolyon’a karşı Akka kalesini başarı ile savunan büyük Türk kumandanı.

OSMANLI TARİHİ

Cizye

Zımmîlerin (gayrî müslim vatandaşların), hür ve mükellef olan erkeklerinden, seneden seneye alınan şahsî vergi.

OSMANLI TARİHİ

Cumâ Selâmlığı

Osmanlı pâdişâhlarının Cumâ namazına gittikleri ve namazdan dönüşleri sırasında yapılan merasim.

OSMANLI TARİHİ

Cülûs

Osmanlılarda tahta çıkacak şehzâdenin, pâdişâhlığının îlân edilmesi için yapılan merasim.

OSMANLI TARİHİ

Çaldıran Muhârebesi

Osmanlı pâdişâhı Yavuz Sultan Selîm Han ile İran şahı İsmâil arasında, 23 Ağustos 1514’de, Çaldıran ovasında yapılan târihin en büyük meydan muhârebelerinden biri.

OSMANLI TARİHİ

Çanakkale Savaşları

Birinci Dünyâ Harbi esnasında Çanakkale boğazı ve civarında Osmanlı ordusu ile İtilâf devletleri orduları arasında meydana gelen, müslüman-Türk’ün, târih sayfalarına altın harflerle; “Çanakkale geçilmez” diye yazdığı savaşlar.

OSMANLI TARİHİ

Çandarlı Âilesi

Osmanlı Devleti’ne hizmet etmiş asîl bir Türk ailesi.

OSMANLI TARİHİ

Çerkes Hasan

Abdülazîz Han’ın katlinde mühim rol oynayan Hüseyin Avni Paşa’yı öldüren subay.

OSMANLI TARİHİ

Çeşme Vakası

1768-1774 seneleri arasında vuku bulan Osmanlı-Rus harbi sırasında 1770’de Osmanlı donanmasının yakıldığı hâdise.

OSMANLI TARİHİ

Çırağan Sarayı

Osmanlı pâdişâhlarından Abdülazîz Han’ın, İstanbul’da Beşiktaş ile Ortakoy arasındaki kıyıda yaptırdığı büyük saray.

OSMANLI TARİHİ

Çırağan Vak’ası

Sultan İkinci Abdülhamîd Han’ı tahttan indirip, sultan beşinci Murâd’ı tekrar tahta geçirmek için Çırağan Sarayı’na yapılan baskın.

OSMANLI TARİHİ

Çiftlik

Zirâat yapılan ve farklı şekillerde işletilen muayyen büyüklükteki toprak parçaları.

OSMANLI TARİHİ

Dâmâd Ferid Paşa

Son devir Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Darbhâne

Osmanlı Devleti’nde para basan dâire, madenî para basılan yer.

OSMANLI TARİHİ

Dârülaceze

Kadın-erkek, yoksul, sakat ve kimsesiz çocukları korumak için sultan İkinci Abdülhamîd Han devrinde yaptırılarak hizmete giren âcizler yâni düşkünler yurdu.

OSMANLI TARİHİ

Dârülfünûn

Fen ilimleri evi, üniversite.

OSMANLI TARİHİ

Dârüsseâde Ağası

(Bkz. Harem-i Hümâyûn)

OSMANLI TARİHİ

Dârüşşafaka

İstanbul’da, Öksüz ve yetim çocukların eğitimim sağlamak maksadıyla açılan ilk parasız yatılı mekteb.

OSMANLI TARİHİ

Defterdâr

Osmanlı Devleti’nde devletin bütün mâlî işlerine nezâret etlen memura verilen isim.

OSMANLI TARİHİ

Defter-i Hâkânî

(Bkz. Tapu Tahrîr Defterleri)

OSMANLI TARİHİ

Derbend Teşkilâtı

Anadolu ve Rumeli’nin dağlık bölgelerindeki geçit ve yolları korumak ve yolcuların güvenliğini sağlamakla görevli teşkilât.

OSMANLI TARİHİ

Dersiâm

(Bkz. Müderris)

OSMANLI TARİHİ

Devşirme

(Bkz. Kapıkulu Ocakları)

OSMANLI TARİHİ

Dirlik

(Bkz. Tımar)

OSMANLI TARİHİ

Dîvân Edebiyâtı

Türklerin İslâmiyet’i kabul etmeleriyle on birinci asırda Karahanlılar devrinde Mâverâünnehr’de ve on üçüncü asırda bilhassa Anadolu’da ortak İslâm kültür ve medeniyetinin te’sirinde ortaya koydukları edebiyat.

OSMANLI TARİHİ

Dîvân-ı Hümâyûn

Önemli devlet işlerinin görüşüldüğü ve karâra bağlandığı yüksek mercî.

OSMANLI TARİHİ

Doksanüç Harbi

1877-1878 yıllarında meydana gelen, Rûmî 1293 senesine rastladığı için Doksanüç harbi olarak anılan Osmanlı-Rus harbi.

OSMANLI TARİHİ

Dolmabahçe Sarayı

Osmanlı saraylarının en büyüğü ve en güzellerinden inşâsına sultan Abdülmecîd Han tarafından 1848’de başlanan saray, 1856’da tamamlandı.

OSMANLI TARİHİ

Donanma

Osmanlı deniz kuvvetleri.

OSMANLI TARİHİ

Dönmeler

On yedinci asırdan îtibâren, muhtelif Osmanlı şehirlerinde bilhassa Selanik’te müslüman adı ve kıyafeti altında yaşayan mûsevî cemâati fertlerine verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

Dursun Fakih (Tursun Fakih)

Tefsîr, hadîs ve fıkıh âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Düyûn-i Umûmiye

Osmanlı Devleti’nin Avrupa devletlerine olan borçlarınının takibi ve tasfiyesi için 1881 yılında kurulan teşkîlât.

OSMANLI TARİHİ

Ebüssü’ûd Efendi

Osmanlı âlimlerinin en meşhurlarından.

OSMANLI TARİHİ

Edebâlî (Üdebâlî)

Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında yaşamış büyük İslâm âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Edebiyât-ı Cedîde

(Bkz. Osmanlı Edebiyâtı)

OSMANLI TARİHİ

Edhem İbrâhim Paşa

“Üç yüz on üç harbi” diye bilinen 1897 Osmanlı-Yunan harbinde başkumandanlık yapan Osmanlı müşîri, paşası.

OSMANLI TARİHİ

Edirne Andlaşması

Osmanlı Devleti ile Rusya arasında, 14 Eylül 1829 târihinde Edirne’de imzalanan andlaşma.

OSMANLI TARİHİ

Efdalzâde

Osmanlı Devleti’nin yedinci şeyhülislâmı.

OSMANLI TARİHİ

Efendi

Okuyup yazması olanlara verilen ünvân.

OSMANLI TARİHİ

Eflâk

(Bkz. Boğdan)

OSMANLI TARİHİ

Elçilik

Bir devleti başka bir devlette temsil eden kimsenin vazifesi, sefirlik.

OSMANLI TARİHİ

Elvan Çelebi

On dördüncü yüzyılda Amasya civarında yetişen evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Emânât-i Mukaddese

İslâm dîni ve târihi bakımından büyük önem taşıyan, Peygamber efendimiz ve diğer din büyüklerine âid bazı mübarek şahsî eşya ile hâtıralara verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

Emir Ahmed Buhârî

İstanbul’da yaşamış olan evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Emîr Sultan

Osmanlıların kuruluş devrini yaşamış olan büyük âlim ve evliyâ.

OSMANLI TARİHİ

Encümen-i Dâniş

Tanzîmât devrinde Fransız akademisi örnek alınarak kurulan akademidir.

OSMANLI TARİHİ

Enderûn Mektebi

Sarayda eğitim ve öğretim yapılan mekteb.

OSMANLI TARİHİ

Enderûn-ı Hümâyûn

Osmanlı sarayının iç teşkilâtı.

OSMANLI TARİHİ

Enver Paşa

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında devlet idaresine hâkim olan İttihâd ve Terakkî partisi ileri gelenlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Erdel

Bugünkü Romanya’nın batısını meydana getiren bölgeye Osmanlı Devleti’nin verdiği isim.

OSMANLI TARİHİ

Ermeniler

Nûh aleyhisselâmın oğlu Yâfes’in torunu Hayk’ın soyundan türeyen bir kavim.

OSMANLI TARİHİ

Ertuğrul Gâzi

Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gâzi’nin babası.

OSMANLI TARİHİ

Esnaf

Osmanlı san’at ve ticâret hayâtını tanzîm eden ahilik müessesesi bünyesinde teşekkül eden kuruluş.

OSMANLI TARİHİ

Estergon

Budin’in 45 km. kuzeybatısında, Tuna kıyısında Vaç dirseğinin kuzeyinde bir kale ve şehir.

OSMANLI TARİHİ

Eşkinciler

(Bkz. Tımar)

OSMANLI TARİHİ

Eşrefoğlu Rûmî

Anadolu’da yetişen evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Evkaf-ı Hümâyûn Nezareti

Osmanlı Devleti’nde pâdişâhlar ve hânedân tarafından kurulan vakıf müesseselerinin idaresinden mes’ûl teşkilât.

OSMANLI TARİHİ

Evlâd-ı Fatihân

Rumeli’nin fethedilmesinden sonra oralarda yerleşmek üzere Anadolu’dan müslüman-Türk halkının aileleri ile birlikte giden yörüklerden kurulan askerî teşkilâta verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

Evliyâ Çelebi

Seyahatname’si ile meşhur bir Türk yazarı ve seyyahı.

OSMANLI TARİHİ

Eyâlet (Beylerbeyilik)

Osmanlı merkez teşkilâtının dışında, taşrada bulunan bölgelere verilen idarî ad.

OSMANLI TARİHİ

Eyâlet Askerleri

On altıncı yüzyılın ikinci yarısına kadar kapıkulu ocakları ile birlikte Osmanlı ordusunun en büyük ve en önemli kısmını teşkil eden askerî sınıflar.

OSMANLI TARİHİ

Eyyûb Sabri Paşa

Sultan İkinci Abdülhamîd Han devri amirallerinden.

OSMANLI TARİHİ

Fahreddîn Acemî

Osmanlı Devleti’nin ikinci şeyhülislâmı.

OSMANLI TARİHİ

Fakîrullah

Anadolu’da yetişen evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Fâtih Külliyesi

İstanbul’un fethinden sonra, Fâtih Sultan Mehmed Han tarafından yaptırılan ilk büyük külliye.

OSMANLI TARİHİ

Fâtih Sultan Mehmed

Yedinci Osmanlı Pâdişâhı ve İstanbul fâtihi.

OSMANLI TARİHİ

Fecr-İ Ati Edebiyâtı

(Bkz. Osmanlı Edebiyâtı)

OSMANLI TARİHİ

Fehîm-i Arvâsî

İslâm âlimlerinin büyüklerinden ve evliyânın meşhurlarından.

OSMANLI TARİHİ

Fetih Ve Fetihnâme

Allah rızâsı için savaşarak bir yeri ele geçirme ve elde edilen zafer neticesinin devletlere tebliğ edilmesi için yazılan nâmeler.

OSMANLI TARİHİ

Fetret Devri

(Bkz. Çelebi Sultan Mehmed)

OSMANLI TARİHİ

Fetvâ

(Bkz. Şeyhülislâm)

OSMANLI TARİHİ

Feyzullah Efendi

Osmanlı Devleti’nin kırk altıncı şeyhülislâmı.

OSMANLI TARİHİ

Fırkalar

İnsan topluluğu; Osmanlı ordusunda ve Cumhûriyet’in ilk yıllarında bugünkü tümen karşılığı olan askerî birlik.

OSMANLI TARİHİ

Filistin

Kudüs’ün de içinde yer aldığı; kuzeyde Lübnan, güneyde Kızıldeniz, batıda Akdeniz, doğuda Suriye çölü ile çevrili bölgeye verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

Fuâd Paşa

(Bkz. Keçecizâde Fuâd Paşa)

OSMANLI TARİHİ

Fuzûlî

On altıncı asır Türk şâirlerinin en büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Fütüvvet

(Bkz. Ahîlik)

OSMANLI TARİHİ

Galata Köprüsü

İstanbul’da, Eminönü ile Karaköy arasında Haliç’in iki yakasını birleştiren köprü.

OSMANLI TARİHİ

Galata Kulesi

İstanbul’da Galata semtinde bulunan târihî kule.

OSMANLI TARİHİ

Galatasaray Sultânîsi

Osmanlılar zamanında batılı mânâda öğretim yapmak için lise seviyesinde açılan ilk okul.

OSMANLI TARİHİ

Ganîmet

Harpte kâfirlerden zorla alınan mal.

OSMANLI TARİHİ

Garb Ocakları

Osmanlı Devleti’nin şimâli (kuzey) Afrika’daki üç eyâleti; Tunus, Cezâyir ve Trablusgarb’a verilen ortak ad.

OSMANLI TARİHİ

Gayr-i Müslim

İslâm dînini kabul etmeyen kimse.

OSMANLI TARİHİ

Gazâ Ve Gazâvâtnâme

İnsanların İslâmiyet’i işitmeleri, müslüman olmakla şereflenmeleri yâhud müslümanların; dînine, vatanına ve namusuna tecâvüz eden düşmanı def etmeleri için yapılan muhârebe.

OSMANLI TARİHİ

Gâzi Ahmed Muhtar Paşa

(Bkz. Ahmed Muhtar Paşa)

OSMANLI TARİHİ

Gâzi Evrenos Bey

Osmanlı Devleti’nin kuruluş devirlerinde ve Rumeli fütûhatında büyük hizmetleri geçen meşhur akıncı beylerinden.

OSMANLI TARİHİ

Gâzi Osman Paşa

Doksanüç harbi diye meşhur olan Osmanlı-Rus savaşında (1877-1878) Plevne cephesinin ünlü kumandanı.

OSMANLI TARİHİ

Gedik

(Bkz. Esnaf)

OSMANLI TARİHİ

Gedik Ahmed Paşa

Fâtih Sultan Mehmed Han devrinin değerli kumandan ve vezirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Gelenbevî İsmâil Efendi

Meşhur Osmanlı matematikçisi, kâdı, Hanefî mezhebi fıkıh ve kelâm âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Genç Osman

Osmanlı sultanlarının on altıncısı ve İslâm halîfelerinin seksen birincisi.

OSMANLI TARİHİ

Girid Ve Seferleri

Doğu Akdeniz’de, Kıbrıs’la hemen hemen aynı büyüklük ve nüfûsa sahip, Anadolu’ya, Muğla deveboynu burnundan uzaklığı yüz seksen, Mora yarımadasına ise doksan beş kilometre mesafede bir ada.

OSMANLI TARİHİ

Gülhâne Hatt-ı Hümâyûnu

(Bkz. Tanzîmât)

OSMANLI TARİHİ

Hacı Bayram-ı Velî

Fâtih Sultan Mehmed Han’ın İstanbul’u fethedeceğini müjdeleyen büyük velî.

OSMANLI TARİHİ

Hacı Bektâş-ı Velî

Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında yaşayan evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Hacı İlbeği

(Bkz. Sırp Sındığı Zaferi)

OSMANLI TARİHİ

Hacı Paşa

Yıldırım Bâyezîd Han devrinde yetişen fıkıh ve tıb âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Haçova Meydan Muhârebesi

Sultan üçüncü Mehmed Hân kumandasındaki Osmanlı ordusunun, Avusturya arşidükü Maksimilyan’ın kumanda ettiği Alman, Macar, İspanyol, Leh, Çek, Slovak, İtalyan, Hollanda ve Belçika ordularına karşı kazandığı zafer.

OSMANLI TARİHİ

Hâdimî

Osmanlı Devleti’nde yetişen büyük âlimlerden.

OSMANLI TARİHİ

Hâfız Ahmed Paşa

Osmanlı vezirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Hâfız Osman Efendi

Osmanlı Devleti’nde yetişen âlim ve büyük hattatlardan.

OSMANLI TARİHİ

Hafsa Sultan

Yavuz Sultan Selîm Han’ın, vakfiyeleriyle meşhur zevcesi ve Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın annesi.

OSMANLI TARİHİ

Hâlet Efendi

Sultan İkinci Mahmûd Han devri devlet adamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Hamîdiye Alayları

Sultan İkinci Abdülhamîd Han tarafından Doğu Anadolu ile Filistin ve diğer bölgelerin sosyal, siyâsî ve iktisadî hayâtını düzenlemek için kurulan teşkilât.

OSMANLI TARİHİ

Harâc

Gayr-i müslim vatandaşlardan alınan toprak vergisi.

OSMANLI TARİHİ

Harb Okulu

(Bkz. Mekteb-i Harbiye-i Şâhâne)

OSMANLI TARİHİ

Hareket Ordusu

(Bkz. Otuzbir Mart Vak’ası)

OSMANLI TARİHİ

Harem-i Hümâyun

Sarayda; pâdişâhın annesi, hanımları, çocukları, hizmetçi câriyeler ve hadım ağalarının kaldığı kısım.

OSMANLI TARİHİ

Has Oda

(Bkz. Enderûn Mektebi)

OSMANLI TARİHİ

Hasan Hüsâmeddîn Uşâkî

Evliyanın büyüklerinden ve Uşâkî yolunun kurucusu. İsmi, Hasan, lakabı Hüsâmeddîn’dir.

OSMANLI TARİHİ

Hasan Rızâ Paşa

Balkan harbi sırasında Işkodra savunma kumandanlığını yapan Osmanlı paşası.

OSMANLI TARİHİ

Hastahâne

Hastaların muayene ve tedavi edildiği, gerekli sıhhî ve fennî şartları hâiz sosyal yardım müessesesi.

OSMANLI TARİHİ

Hat

Çizgi, kalemle yazı yazmak. Kur’ân-ı kerîm harfleri ile yazılmış san’atlı yazı için Hüsn-i hat (güzel yazı) tâbiri kullanılmıştır.

OSMANLI TARİHİ

Hayâlî

Fâtih Sultan Mehmed Han devri âlimlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Hayreddîn Paşa

(Bkz. Barbaros Hayreddîn Paşa)

OSMANLI TARİHİ

Hazîne

Gelirlerin toplanıp muhafaza edildiği ve gerekli ödemelerin yapıldığı kuruluş.

OSMANLI TARİHİ

Hazîne-i Evrak

Osmanlı devlet arşivi, önceleri sarayda iki evrak mahzeni vardı.

OSMANLI TARİHİ

Hendesehâne-i Bahr-ı Hümâyûn

(Bkz. Bahriye Mektebi)

OSMANLI TARİHİ

Hendesehâne-i Berr-i Hümâyûn

(Bkz. Mühendishâne-i Berr-i Hümâyûn)

OSMANLI TARİHİ

Hendesehâne-i Mülkiye Mektebi

(Bkz. Mühendisîn-i Mülkiye Mektebleri)

OSMANLI TARİHİ

Hersek

(Bkz. Bosna)

OSMANLI TARİHİ

Hersekli Ârif Hikmet

On dokuzuncu asır Osmanlı şâirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Hey’et-i Meb’ûsân

(Bkz. Meclis-i Umûmî)

OSMANLI TARİHİ

Hınçak Komitesi

(Bkz. Cemiyetler)

OSMANLI TARİHİ

Hırka-i Seâdet

(Bkz. Emânât-ı Mukaddese)

OSMANLI TARİHİ

Hızır Çelebi

İlk İstanbul kâdısı ve Osmanlı âlimlerinin büyüklerinden, ismi, Hızır bin Celâleddîn olup, Nasreddîn Hoca’nın torunlarındandır.

OSMANLI TARİHİ

Hil’at

(Bkz. Pâdişâh)

OSMANLI TARİHİ

Hisbe Teşkîlâtı

(Bkz. İhtisâb)

OSMANLI TARİHİ

Hoca Sa’deddîn Efendi

Osmanlı Devleti’nin yirmi ikinci şeyhülislâmı, tarihçi ve edib.

OSMANLI TARİHİ

Hocazâde

Osmanlı âlimlerinin büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Hukuk

İnsanlar arasındaki içtimaî münâsebetleri ve cemiyet hayâtını düzenleyen kaideler topluluğu.

OSMANLI TARİHİ

Humbaracılar

(Bkz. Kapıkulu Ocakları)

OSMANLI TARİHİ

Hurrem Sultan

Kanuni Sultan Süleymân Hân’in zevcesi.

OSMANLI TARİHİ

Hurûfîlik

Fadlullah-ı Hurûfî’nin kurduğu sapık tarîkatin adı.

OSMANLI TARİHİ

Huzûr Dersleri

Osmanlı Devleti’nde, pâdişâhın huzurunda ilim adamlarınca yapılan dersler.

OSMANLI TARİHİ

Hürriyet Ve İtilâf Fırkası

(Bkz. Fırkalar)

OSMANLI TARİHİ

Hüseyin Avni Paşa

Sultan Abdülazîz Han’ın tahttan indirilip şehîd edilmesine sebeb olan sadrâzam ve seraskerlerden.

OSMANLI TARİHİ

Islâhât Fermanı

Tanzîmât fermanı yeterli bulunmayarak, gayr-i müslimlere daha fazla hakların verilmesi için 1856’da yayınlanan ferman.

OSMANLI TARİHİ

Istabl-ı Âmire (Has ahırlar)

Osmanlı sarayında, pâdişâh ve yakın hizmetinde bulunan kimselerin atlarının bulunduğu ahırlara verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

İbn-i Âbidîn

Şam’da yetişen Osmanlı fıkıh âlimlerinin en meşhurlarından.

OSMANLI TARİHİ

İbn-i Hamza Mağribî

Osmanlılar zamanında yetişen matematik âlimi.

OSMANLI TARİHİ

İbn-i Kemâl Paşa

(Bkz. Kemâl Paşazâde)

OSMANLI TARİHİ

İbn-i Nüceym Mısrî

Hanefî mezhebi fıkıh âlimi.

OSMANLI TARİHİ

İbrâhim Gülşenî

Evliyanın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

İbrâhim Hakkı

Anadolu’da yetişen evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

İbrâhim Han

Osmanlı pâdişâhlarının on sekizincisi ve seksen üçüncü İslâm halîfesi.

OSMANLI TARİHİ

İbrâhim Müteferrika

Yirmisekiz Çelebizâde Saîd Mehmed Efendi ile beraber İstanbul’da ilk Türk matbaasını kurarak irfan hayâtımıza hizmet eden değerli bir zât.

OSMANLI TARİHİ

İcâzet

(Bkz. Müderris)

OSMANLI TARİHİ

İç Oğlanları

(Bkz. Harem-i Hümâyûn)

OSMANLI TARİHİ

İdrîs-i Bitlisî

Osmanlı tarihçisi ve devlet adamı.

OSMANLI TARİHİ

İhtisâb

İslâm cemiyetinde iyilikleri emretmek ve kötülüklerden vazgeçirmek suretiyle, sosyal huzuru sağlamak için yapılan iş; Emr-i bil ma’rûf ve nehy-i anil münker.

OSMANLI TARİHİ

İktâ

(Bkz. Tımar)

OSMANLI TARİHİ

İltizâm

İltizâm

OSMANLI TARİHİ

İmam Efendi

(Bkz. Osman Bedreddîn)

OSMANLI TARİHİ

İmâret

Osmanlı Devleti’nde yer alan hayır kurumlarından biri.

OSMANLI TARİHİ

İnebahtı Muhârebesi

Osmanlı donanması ile papalık, Malta, Venedik ve İspanya müttefik haçlı donanması arasında İnebahtı (Leponta) denilen yerde yapılan savaş.

OSMANLI TARİHİ

İran Harbleri

Osmanlı Devleti ile İran’da; on altıncı yüzyılın başlarından, on sekizinci yüzyılın sonlarına kadar hüküm sürmüş olan Safevîler arasındaki savaşlar.

OSMANLI TARİHİ

İshak Efendi

Osmanlılar devrinde yetişen meşhur fen âlimi.

OSMANLI TARİHİ

İshak Paşa

Osmanlı Devleti vezirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

İskân Siyâseti

Konar göçer aşiretleri toprağa bağlama veya bir bölge halkının alınarak başka bir yerde yerleştirilmesi.

OSMANLI TARİHİ

İsmail Hakkı Bursevî

Anadolu’da yetişen büyük velîlerden, müfessir ve metinler şerhi üstadı.

OSMANLI TARİHİ

İstanbul’un Fethi

Osmanlı sultanlarından ikinci Mehmed Han’ın 29 Mayıs 1453’de, Bizans İmparatorluğu’nun başşehrini almasıyla kavuşulan mübarek fetih.

OSMANLI TARİHİ

İtfâiye

(Bkz. Tulumbacılar)

OSMANLI TARİHİ

İttihâd Ve Terakkî

Önce gizli cemiyet olarak kurulan, ikinci Meşrûtiyetin ilânından sonra siyâsî fırka hâlini alan topluluk.

OSMANLI TARİHİ

İzzet Molla

(Bkz. Keçecizâde İzzet Molla)

OSMANLI TARİHİ

Jön Türkler

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren, Osmanlı Devleti’nde batı tarzı idare ve fikirlerin gelişmesi için çalışan kimselere verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

Kabakçı Mustafa

Sultan üçüncü Selîm Han’ı tahttan indiren âsîlerin ele başısı.

OSMANLI TARİHİ

Kâdı

Hâdiselere göre ortaya çıkan dâvaları hâllederek sonuçlandıran hâkim.

OSMANLI TARİHİ

Kâdı Bedreddîn

Osmanlı Devleti’nin idaresini ele geçirmek isteyen bâtınî lideri.

OSMANLI TARİHİ

Kâdızâde

Osmanlı âlimlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Kâdızâde Mehmed Tâhir Efendi

Osmanlı âlimlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Kâdızade-i Rûmî

Matematik, astronomi ve Hanefî mezhebî fıkıh âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Kâdızâde-i Rûmî (Mîrim Kösesi)

Osmanlı âlimlerinin büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Kafkasya Ve Harpleri

Karadeniz ve Hazar denizi arasındaki bölge ve burada vuku bulan harbler.

OSMANLI TARİHİ

Kalem

(Bkz. Kâtib)

OSMANLI TARİHİ

Kâmil Paşa (Mehmed)

Son devir Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Kanal Harekâtı

Birinci Dünyâ harbi sırasında, bahriye nâzırı ve dördüncü ordu kumandanı Cemâl Paşa’nın idare ettiği, Mısır’ı işgal eden İngilizlere karşı düzenlenen harekât.

OSMANLI TARİHİ

Kanije Müdâfaası

Mücâhid Gâzi Tiryâki Hasan Paşa’nın Kanije kalesinde kendinden çok üstün olan haçlı kuvvetlerine karşı, 1601’de yaptığı şanlı müdâfaa.

OSMANLI TARİHİ

Kânûnî Sultan Süleymân

Osmanlı sultanlarının onuncusu ve İslâm halîfelerinin yetmiş beşincisi.

OSMANLI TARİHİ

Kanunnâme

İdarî, mâlî, cezaî ve çeşitli sahalarda görülen lüzum üzerine pâdişâhların emir ve fermanları ile vaz’ edilen (konulan) kânun ve nizamları ihtiva eden mecmua.

OSMANLI TARİHİ

Kânün-i Esâsî

Devletin şeklini, çatısını, devlet içindeki teşrî (yasama), icra (yürütme), kaza (yargı) kuvvetlerinin birbiriyle münâsebetini, bunların hangi organlar vasıtasıyla kullanıldığını ve ayrıca ferdin devlete karşı olan haklarını tâyin ve tanzim eden kânun.

OSMANLI TARİHİ

Kapalı Çarşı

İstanbul’un fethinden sonra Fâtih Sultan Mehmed Han tarafından inşâ edilen, üzeri dam ve kubbelerle örtülü dükkanların bulunduğu sokaklardan meydana gelen büyük çarşı.

OSMANLI TARİHİ

Kapıkulu Ocakları

Osmanlı Cihân Devleti’nin merkez askerleri.

OSMANLI TARİHİ

Kapitülasyonlar

Osmanlı Devleti’nde yabancıların statüsünü tesbit eden hukukî, mâlî, idâri ve dînî özellikteki andlaşmalar.

OSMANLI TARİHİ

Kaptân-ı Deryâ

Osmanlı Devleti bahriye (deniz kuvvetleri) teşkilâtının en büyük âmiri ve donanmanın baş kumandanına verilen ünvân.

OSMANLI TARİHİ

Kara Ali (Emir Ali)

Osman Gâzi’nin silâh arkadaşlarından Aykut Alb’in oğlu.

OSMANLI TARİHİ

Kara Şems

Anadolu’da yetişen büyük velîlerden, Tasavvufda Halvetiyye yolunun kolu olan Şemsiyye (Sivâsîyye)’nin kurucusudur.

OSMANLI TARİHİ

Karaçelebizâde Abdülazîz Efendi

Osmanlı âlimlerinden. Otuz üçüncü Osmanlı şeyhülislâmıdır.

OSMANLI TARİHİ

Karahisarî

Fâtih devri âlim ve şâirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Karamânî Mehmed Paşa

Fâtih Sultan Mehmed Han’ın son vezîriâzamı, ilim ve devlet adamı.

OSMANLI TARİHİ

Karamürsel

Osmanlıların ilk kapdân-ı deryası. Ertuğrul ve Osman Gâzi’nin gazâ arkadaşı.

OSMANLI TARİHİ

Kasr-ı Şîrîn Andlaşması

Osmanlı Devleti ile Safevî-İran Devleti arasında yapılan andlaşma.

OSMANLI TARİHİ

Kassâm

Osmanlı Devleti’nde, vefât eden bir kimsenin terekesini (geriye bıraktığı malını), İslâmî mîrâs hukukuna göre, vârisleri arasında paylaştıran me’mûr.

OSMANLI TARİHİ

Kâtib Çelebi

Târih, coğrafya, bibliyoğrafya ve biyoğrafya ile meşgul olmuş meşhur bir âlim.

OSMANLI TARİHİ

Kâtip

Osmanlı Devleti’nde dîvân-ı hümâyûnda ve devlet teşkilâtının diğer kısımlarında, yazı ve kayıd işlerini görmekle vazifeli me’mûr.

OSMANLI TARİHİ

Kavalalı Mehmed Ali Paşa

On dokuzuncu yüzyılda Mısır’da, idarenin Kavalalılar hânedânına geçmesini sağlayan paşa.

OSMANLI TARİHİ

Kazasker

Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âid şer’î ve hukukî dâvalara bakan hâkim.

OSMANLI TARİHİ

Keçecizâde Fuad Paşa

Tanzîmât devri Osmanlı sadrâzam ve devlet adamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Keçecizâde İzzet Molla

On dokuzuncu asır dîvân şâirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Kemâl Paşazâde

Osmanlı âlimlerinin en meşhurlarından. İsmi, Ahmed bin Süleymân bin Kemâl Paşa’dır.

OSMANLI TARİHİ

Kervansaraylar

Ticâret yolları üzerinde kervanların konakladığı ve her türlü ihtiyâçlarının ücretsiz karşılandığı, devlet veya hayırsever kişiler tarafından yapılmış muhkem binalar.

OSMANLI TARİHİ

Kıbrıs

Akdeniz’in Sicilya ve Sardilya’dan sonra üçüncü büyük adası.

OSMANLI TARİHİ

Kılıç (Uluç) Ali Paşa

Büyük Türk denizcisi, kapdân-ı derya.

OSMANLI TARİHİ

Kılıç Alayı

Osmanlı Devleti’nde hükümdarlık şiârı (alâmeti) olarak cülûs-ı hümâyûndan sonra yapılan merasim.

OSMANLI TARİHİ

Kınalızâde Ali

(Bkz. Ali bin Emrullah)

OSMANLI TARİHİ

Kınalızâde Hasan Çelebi

Osmanlılar zamanında yetişen fıkıh ve kelâm âlimlerinin büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Kırım Seferleri

Azak Denizi’ni Karadeniz’den ayıran yarımadaya yapılan seferler.

OSMANLI TARİHİ

Kırkçeşme Te’sisleri

Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın Ser-mîmârân-ı Hassa (saray mimarlarının başı) Mîmâr Sinân’a yaptırdığı büyük su te’sisleri.

OSMANLI TARİHİ

Koçi Bey

On yedinci yüzyılın ilk yarısında yetişmiş, sultan dördüncü Murâd ve sultan İbrâhim’e sunduğu lâyihalarla (raporlarla) meşhur yazar.

OSMANLI TARİHİ

Korsanlık

Osmanlı deniz akıncılarının ismi. Karadaki akıncının denizdeki karşılığıdır.

OSMANLI TARİHİ

Kosova Meydan Muhârebeleri

Kosova’da, Osmanlıların büyük haçlı kuvvetlerine karşı kazandıkları iki büyük zafer.

OSMANLI TARİHİ

Köle

Abd, hür olmayan insan, İslâm hukukunda; harbte esir alınıp, İslâm memleketine getirilen kimse.

OSMANLI TARİHİ

Köprülüler

On yedinci asrın ortalarında iktidara geçtikten sonra, Osmanlı Devleti’nin gerilemesini uzun müddet durdurmaya, hattâ yeni fütûhata muvaffak olan bir vezir ailesi.

OSMANLI TARİHİ

Kösem Sultan

(Bkz. Mâhpeyker Sultan)

OSMANLI TARİHİ

Kuleli Vak’ası

Sultan Abdülmecîd Han’ın son zamanlarında şahsına karşı yapılmak istenen bir suikast teşebbüsü.

OSMANLI TARİHİ

Kuşadalı İbrâhim Halvetî

Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve tasavvuf büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Kuyucu Murâd Paşa

Meşhur Osmanlı devlet adamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Küçük Kaynarca Andlaşması

Osmanlı Devleti ile Rusya arasında yapılan bir andlaşma.

OSMANLI TARİHİ

Kütüphâne

Araştırma, müracaat ve okumak için kitap ve benzeri materyallerin toplandığı, saklandığı ve okuyucunun istifâdesine sunulduğu yer.

OSMANLI TARİHİ

Lâğım

(Bkz. Kapıkulu Ocakları)

OSMANLI TARİHİ

Lala

Osmanlı Sarayında geleceğin hükümdarlarını yetiştirmek üzere vazifelendirilen beylerbeyi veya vezîr gibi tecrübeli devlet adamı.

OSMANLI TARİHİ

Lala Mustafa Paşa

Kıbrıs fâtihi, Kafkasya’nın fethinde İran’la yapılan muhârebelerin muzaffer serdârı.

OSMANLI TARİHİ

Lala Şahin Paşa

Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda, Rumeli’deki fetihlerde büyük hizmeti görülen kumandan ve devlet adamı.

OSMANLI TARİHİ

Lâle Devri

Osmanlı târihinde 1718-1730 seneleri arasındaki döneme sonradan verilen isim.

OSMANLI TARİHİ

Lâmiî Çelebi

Osmanlılar devrinde yetişen âlimlerden.

OSMANLI TARİHİ

Lonca

(Bkz. Esnaf Teşkilâtı)

OSMANLI TARİHİ

Mâbeyn-i Hümâyûn

Sarayda harem dairesiyle dış dâireler arasında yer alan ve selâmlık dâiresi denilen kısım.

OSMANLI TARİHİ

Magnisavîzade

Fâtih Sultan Mehmed Han devrinin büyük âlimlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Mahkemeler

(Bkz. Adliye Teşkilâtı)

OSMANLI TARİHİ

Mahmûd Celâleddîn Paşa

Osmanlı Devleti’nin son devirlerinde yaşamış devlet adamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Mahmûd Celâleddîn Paşa (Dâmâd)

Osmanlıların son zamanlarında yaşamış, devlet adamı ve Jön Türkler hareketinin ileri gelenlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Mahmûd Han-I

Osmanlı sultanlarının yirmi dördüncü ve İslâm halîfelerinin seksen dokuzuncusu.

OSMANLI TARİHİ

Mahmûd Han-II

Osmanlı sultanlarının otuzuncu ve İslâm halîfelerinin doksan beşincisi.

OSMANLI TARİHİ

Mahmûd Nedim Paşa

Tanzîmât dönemi Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Mahmûd Paşa (Velî)

Fâtih Sultan Mehmed Hanlın sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Mahmûd Sâminî

Evliyanın meşhurlarından.

OSMANLI TARİHİ

Mahmûd Şevket Paşa

Son devir Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Mâhpeyker Sultan

Sultan birinci Ahmed Han’ın zevcesi.

OSMANLI TARİHİ

Makbûl İbrâhim Paşa

Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın ikinci sadrâzamı.

OSMANLI TARİHİ

Mâliye Teşkilâtı

Osmanlı Devleti’nin gelir ve giderlerini idare eden ve devlet işletmelerinin faaliyetleri ile ilgili çalışmaları yürüten teşkilât.

OSMANLI TARİHİ

Malkoçoğulları

Osmanlılar zamanında hizmetleri ve kahramanlıklarıyla meşhur akıncı ailesi.

OSMANLI TARİHİ

Matbûât

Basılmış şeyler, basılı her türlü şey.

OSMANLI TARİHİ

Mecelle

Tanzîmâtın ilânından sonra, medenî hukuk sahasında, Hanefî mezhebinin muamelâta (alış veriş, şirketler, hîbe v.b.) âid hükümlerinin maddeler hâlinde tertibinden meydana gelen kânunlar veya bu kânunları ihtiva eden mecmua.

OSMANLI TARİHİ

Meclis-i Umûmî

Osmanlı Devleti’nde birinci Meşrutiyet’in ilânından sonra kurulan Meclis-i âyân ile Meclis-i meb’ûsân’ın birleşmesiyle meydana gelen meclis, parlamento.

OSMANLI TARİHİ

Medrese

İslâm medeniyetinde öğretimin yapıldığı müesseseler.

OSMANLI TARİHİ

Mehmed Emîn Tokadî

Osmanlı âlimlerinin meşhurlarından ve evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Mehmed Han-I

(Bkz. Çelebi Sultan Mehmed)

OSMANLI TARİHİ

Mehmed Han-II

(Bkz. Fâtih Sultan Mehmed)

OSMANLI TARİHİ

Mehmed Han-III

Osmanlı sultanlarının on üçüncüsü ve İslâm halîfelerinin yetmiş ikincisi.

OSMANLI TARİHİ

Mehmed Han-IV

Osmanlı sultanlarının on dokuzuncusu ve İslâm halîfelerinin seksen dördüncüsü.

OSMANLI TARİHİ

Mehmed Vahideddîn

(Bkz. Vahideddîn Han)

OSMANLI TARİHİ

Mehter Ve Mehterhâne

Osmanlı Devleti’nde; hazerde (sulhde) askerî ruhu canlı tutmak, seferde askerin cesaretini arttırıp düşmana korku vermek için kurulan askeri mızıka teşkilâtı.

OSMANLI TARİHİ

Mekteb-i Harbiyye-i Şâhâne (Harb Okulu)

Osmanlı ordusuna kara subayı yetiştiren okul.

OSMANLI TARİHİ

Menzilhâne

Osmanlı Devleti’nde merkezle idâri birimler arasında haberleşmeyi sağlamak, emir ve fermanları istenilen yere zamanında ulaştırmak için kurulan konak merkezleri hakkında kullanılan bir tâbir.

OSMANLI TARİHİ

Mercidâbık Muhârebesi

Osmanlılar ile Memlûklüler arasında yapılan muhârebe.

OSMANLI TARİHİ

Merkez Efendi

Osmanlılar zamanında İstanbul’da yetişen evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

On yedinci yüzyıl sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Mescid

(Bkz. Câmi)

OSMANLI TARİHİ

Meşrûtiyet

Siyâsî bir rejim olup, hükümdarın başkanlığı altındaki anayasalı parlamento idaresi.

OSMANLI TARİHİ

Mevlânâ Halid-i Bağdadî

Osmanlı Devleti’nde yetişen büyük İslâm âlimi ve meşhur velî.

OSMANLI TARİHİ

Mezomorto Hüseyin Paşa

On yedinci yüzyılın ikinci yarısında deniz muhârebelerindeki kahramanlıklarıyla meşhur, denizcilik târihimizin mühim şahsiyetlerinden Osmanlı kaptân-ı deryası.

OSMANLI TARİHİ

Midhat Paşa

Tanzîmât devri Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Mihrimâh Sultan

Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın, dînine bağlılığı ve hayırseverliliği ile meşhur kızı.

OSMANLI TARİHİ

Mimâr Sinan

Türk’e şeref, cihâna ise yüzlerce medenî eser veren bir san’atkâr olarak târihe geçen büyük Osmanlı mîmârı.

OSMANLI TARİHİ

Mîmârî

İnşâ yâni yapı san’atı.

OSMANLI TARİHİ

Mohaç Zaferi

Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın 29 Ağustos 1526 târihinde Mohaç ovasında haçlılara karşı kazandığı zafer.

OSMANLI TARİHİ

Molla Fenârî

Osmanlı Devleti’nin ilk şeyhül-islâmı.

OSMANLI TARİHİ

Molla Gürânî

Osmanlı Devleti’nin dördüncü şeyhülislâmı ve Fâtih Sultan Mehmed Han’ın hocalarından.

OSMANLI TARİHİ

Molla Hüsrev

Osmanlı Devleti’nin üçüncü şeyhülislâmı ve Fâtih Sultan Mehmed Han’ın hocası.

OSMANLI TARİHİ

Mondros Mütârekesi

Birinci Dünyâ harbinden sonra Osmanlı Devleti’yle İtilâf devletleri arasında 30 Ekim 1918’de Limni adasındaki Mondros limanında demirli bulunan Agememnon İngiliz zırhlısında imzalanan ateşkes andlaşması.

OSMANLI TARİHİ

Muallim Nâci

Tanzîmât’tan sonraki yeni edebiyat dönemi şâir ve edebiyatçılarından, gazeteci, muharrir, tarihçi.

OSMANLI TARİHİ

Muhammed Abduh

Mısırlı muharrir ve din adamı.

OSMANLI TARİHİ

Muhtesib

(Bkz. İhtisab)

OSMANLI TARİHİ

Mukâtaa

Hazînenin gelir kaynaklarından biri.

OSMANLI TARİHİ

Murâd Han IV

Osmanlı sultanlarının on yedincisi ve İslâm halîfelerinin seksen ikincisi.

OSMANLI TARİHİ

Murâd Han-I (Hüdâvendigâr)

Osmanlı pâdişâhlarının üçüncüsü, velî ve ahî şeyhi.

OSMANLI TARİHİ

Murâd Han-II (Gâzi)

Osmanlı sultanlarının altıncısı.

OSMANLI TARİHİ

Murâd Han-III

Osmanlı sultanlarının on ikincisi ve İslâm halîfelerinin yetmiş yedincisi.

OSMANLI TARİHİ

Murâd Han-V

Osmanlı sultanlarının otuz üçüncü ve İslâm halîfelerinin doksan sekizincisi.

OSMANLI TARİHİ

Murâd-ı Münzâvî

İstanbul’da medfûn en büyük üç evliyâdan biri.

OSMANLI TARİHİ

Mustafa Behçet Efendi

Hekimbaşı, Osmanlı Devleti’nde modern tıbbın kurucularından.

OSMANLI TARİHİ

Mustafa Han-I

Osmanlı sultanlarının on beşincisi ve İslâm halîfelerinin seksen ikincisi.

OSMANLI TARİHİ

Mustafa Han-II

Osmanlı sultanlarının yirmi ikincisi ve İslâm halîfelerinin seksen yedincisi.

OSMANLI TARİHİ

Mustafa Han-III

Osmanlı sultanlarının yirmi altıncısı ve İslâm halîfelerinin doksan birincisi.

OSMANLI TARİHİ

Mustafa Han-IV

Osmanlı sultanlarının yirmi dokuzuncusu ve İslâm halîfelerinin doksan dördüncüsü.

OSMANLI TARİHİ

Mustafa Reşîd Paşa

(Bkz. Reşid Paşa)

OSMANLI TARİHİ

Müderris

Medrese veya câmide talebeye ders okutan hoca. Arapça bir kelime olup tedris mastarından ism-i faildir.

OSMANLI TARİHİ

Müftî

(Bkz. Şeyhülislâm)

OSMANLI TARİHİ

Mühendishâne-i Bahr-ı Hümâyûn

(Bkz. Bahriye Mektebi)

OSMANLI TARİHİ

Mühendishâne-i Berr-i Hümâyûn

Topçu ve istihkâm subayı yetiştiren okul.

OSMANLI TARİHİ

Mühendisîn-i Mülkiye Mektebi

Osmanlı Devleti’nde mühendis yetiştirmek için açılan okullar.

OSMANLI TARİHİ

Mülâzemet

(Bkz. Müderris)

OSMANLI TARİHİ

Mültezim

(Bkz. Mukâtaa)

OSMANLI TARİHİ

Münif Paşa

Osmanlı Devleti’nin son devirlerinde yaşamış devlet adamı, şâir ve yazar.

OSMANLI TARİHİ

Müstakimzâde

Osmanlı âlimlerinin meşhurlarından.

OSMANLI TARİHİ

Mütercim Âsım Efendi

Lügat, kelâm, hadîs ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Mütercim Rüşdî Paşa

Tanzîmât dönemi Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Nâbi

On yedinci yüzyılda yetişen şâir ve velî.

OSMANLI TARİHİ

Nâimâ

On yedinci asrın meşhûr târihçisi.

OSMANLI TARİHİ

Nakîb-Ül-Eşrâf

Osmanlı devlet teşkilâtında seyyidlerin ve şeriflerin doğum ve vefât kayıtlarını tutan ve işleri ile ilgilenen müessesenin idarecisi.

OSMANLI TARİHİ

Nâmık Kemâl

Tanzîmât devrinin meşhur gazeteci, siyasetçi, şâir ve yazarı.

OSMANLI TARİHİ

Navarin Fâciası

Fransa-İngiltere ve Rusya’nın müttefik filoları tarafından 20 Ekim 1827’de Navarin’de Osmanlı donanmasına yaptıkları baskın.

OSMANLI TARİHİ

Nedîm

On sekizinci yüzyıl dîvân edebiyatı şâirlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Nef’î

On yedinci yüzyıl dîvân şâirlerinin önde gelenlerinden. 1572 senesinde Erzurum’un Hasankale ilçesinde doğan şâirin asıl adı Ömer’dir.

OSMANLI TARİHİ

Neşrî

Osmanlı tarihçilerinin meşhurlarından.

OSMANLI TARİHİ

Nevşehirli Dâmâd İbrâhim Paşa

Sultan üçüncü Ahmed Han ve Lâle devrinin meşhur sadrâzamı.

OSMANLI TARİHİ

Niğbolu Meydan Muhârebesi

Niğbolu önünde Osmanlı ve haçlı orduları arasında 25 Eylül 1396 târihinde yapılan meydan muhârebesi.

OSMANLI TARİHİ

Nişancı

Osmanlı devlet teşkilâtında dîvân-ı hümâyûn üyelerinden olup, pâdişâh adına yazılacak fermanlara, berâtlara, nâmelere hükümdarın imzası demek olan tuğrayı çekmekle görevli olan me’mur.

OSMANLI TARİHİ

Niyâzî Mısrî

Evliyanın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Nizâm-ı Cedîd

Sultan üçüncü Selîm Han devrinde kurulan talimli asker ocağına verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

Nûreddîn Cerrâhî

Evliyanın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Orhan Gazi

Osmanlı pâdişâhlarının ikincisi.

OSMANLI TARİHİ

Oruç Reis

Büyük Türk denizcisi.

OSMANLI TARİHİ

Osman Gâzi

Osmanlı pâdişâhlarının birincisi.

OSMANLI TARİHİ

Osman Han-II

(Bkz. Genç Osman)

OSMANLI TARİHİ

Osman Han-III

Osmanlı sultanlarının yirmi beşincisi ve İslâm halîfelerinin doksanıncısı.

OSMANLI TARİHİ

Osmanlı Edebiyâtı

Osmanlı Devleti zamanında ortaya konan edebiyat.

OSMANLI TARİHİ

Otlukbeli Muhârebesi

Fâtih Sultan Mehmed Han’ın Akkoyunlu sultânı Uzun Hasan ile 11 Ağustos 1473’de, Otlukbeli mevkiinde yaptığı büyük meydan muhârebesi.

OSMANLI TARİHİ

Otuzbir Mart Vak’asl

Meşrûtiyetin muhafazası için Selânik’den İstanbul’a getirilen avcı taburlarının 13 Nisan 1909’dâ başlattığı isyân.

OSMANLI TARİHİ

Ömer Seyfeddîn

Yirminci yüzyıl Türk realist hikayecilerinin en meşhuru.

OSMANLI TARİHİ

Örf Ve Âdet

İslâm hukukunun kaynaklarından.

OSMANLI TARİHİ

Öşür

Toprakdan alınan mahsûlün zekâtı.

OSMANLI TARİHİ

Özdemiroğlu Osman Paşa

On altıncı yüzyıl sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Pâdişâh

Osmanlı Devleti’nde hükümdara verilen en meşhur ünvân.

OSMANLI TARİHİ

Para

(Bkz. Akçe)

OSMANLI TARİHİ

Paris Andlaşması

Kırım harbinden sonra, 30 Mart 1856 târihinde Osmanlı Devleti ile Avusturya, Fransa, İngiltere, Prusya, Rusya ve İtalya arasında Fransa’nın başşehri Paris’te imzalanan sulh andlaşması.

OSMANLI TARİHİ

Patrona İsyânı

Târihte Lâle devri olarak bilinen döneme son veren isyân hareketi.

OSMANLI TARİHİ

Pençik Oğlanı

(Bkz. Kapıkulu Ocakları)

OSMANLI TARİHİ

Pîrî Reis

Coğrafya bilgini, amiral.

OSMANLI TARİHİ

Plevne Müdâfaası

1877-1878 Osmanlı-Rus harbinde Gâzi Osman Paşa’nın Ruslara karşı Plevne’de yaptığı savunma.

OSMANLI TARİHİ

Prens Sebahaddîn

Osmanlıların son zamanlarında yaşamış, siyâset adamı ve sosyolog.

OSMANLI TARİHİ

Preveze Zaferi

Kapdân-ı derya Barbaros Hayreddîn Paşa’nın, Andrea Doria komutasındaki haçlı donanması ile yaptığı deniz savaşı.

OSMANLI TARİHİ

Prut Seferi

1700 İstanbul andlaşması hilâfına, Osmanlı topraklarına giren Rusya’ya karşı 1711’de üçüncü Ahmed Han zamanında sadrâzam Baltacı Mehmed Paşa serdârlığında yapılan meşhur sefer.

OSMANLI TARİHİ

Reîsülküttâb

Osmanlı Devleti’nde, dîvân-ı hümâyûnda, doğrudan doğruya vezîriâzama bağlı yazı işleri ile meşgul kalemlerin ve buradaki kâtiplerin faaliyetine nezâret eden dâire reisi.

OSMANLI TARİHİ

Reşâd Han

(Bkz, Mehmed Reşâd)

OSMANLI TARİHİ

Reşîd Paşa

Osmanlı sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Revan Seferi

(Bkz. Murâd Hân-IV)

OSMANLI TARİHİ

Ridâniye Muhârebesi

Osmanlı ordusunun kesin zaferiyle neticelenen Osmanlı-Memlûk meydan muhârebesi.

OSMANLI TARİHİ

Rodos Ve Seferleri

Doğu Akdeniz havzasıyla Ege denizi ve Boğazlar bölgesi arasındaki yol üzerinde bulunması sebebiyle, târihte büyük değer kazanan Rodos adası, ada üzerindeki aynı adı taşıyan müstahkem şehir ve buraya yapılan seferler.

OSMANLI TARİHİ

Rumeli Eyâleti

Osmanlı Devleti’nin Avrupa topraklarındaki en büyük idarî birimi.

OSMANLI TARİHİ

Rumeli Hisarı

Fâtih Sultan Mehmed Han’ın Boğaz’ın Avrupa yakasına yaptırdığı hisar.

OSMANLI TARİHİ

Rüşdî Paşa

(Bkz. Mütercim Rüşdî Paşa)

OSMANLI TARİHİ

Sadrâzam (Vezîriazâm)

Osmanlı devlet teşkilâtında pâdişâhtan sonra devletin en yüksek rütbeli idarecisi.

OSMANLI TARİHİ

Sâlih Bin Ahmed

Osmanlılar zamanında Anadolu’da yaşayan evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Saltanat

(Bkz. Pâdişâh)

OSMANLI TARİHİ

Sarıkamış Harekâtı

Birinci Dünyâ savaşı içinde Kafkas cephesinde Türk-Rus muhârebelerinin Sarıkamış yakınlarında geçen ilk safhası.

OSMANLI TARİHİ

Selim Han-I

(Bkz. Yavuz Selîm)

OSMANLI TARİHİ

Selîm Han-II

Osmanlı sultanlarının on birincisi ve İslâm halîfelerinin yetmiş altıncısı.

OSMANLI TARİHİ

Selim Han-III

Osmanlı sultanlarının yirmi sekizinci ve İslâm halîfelerinin doksan üçüncüsü.

OSMANLI TARİHİ

Selîmiye Camii

Sultan ikinci Selîm Han tarafından büyük Türk mîmârı Mîmâr Sinân’a, Edirne’de yaptırılan meşhur câmi.

OSMANLI TARİHİ

Sened-i İttifak

İkinci Mahmûd Han devrinde 1808’de âyân ile hükümet arasında yapılan sözleşme.

OSMANLI TARİHİ

Seyyid Abdullah Şemdînî

Anadolu’da yetişen büyük velîlerden.

OSMANLI TARİHİ

Sıbgatullah Bin Lütfî

Osmanlılar zamanında Anadolu’da yaşayan en büyük velîlerden.

OSMANLI TARİHİ

Sırpsındığı Zaferi

Edirne’nin batısında Meriç nehri önünde 1364 senesinde haçlı kuvvetlerine karşı Osmanlı ordusunun zaferiyle neticelenen savaş.

OSMANLI TARİHİ

Sikke

(Bkz. Akçe)

OSMANLI TARİHİ

Sokullu Mehmed Paşa

Osmanlı Devleti’nin meşhur sadrâzamlarından.

OSMANLI TARİHİ

Somuncu Baba

Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında Anadolu’da yetişen evliyânın ve âlimlerin büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Sultan

(Bkz. Pâdişâh)

OSMANLI TARİHİ

Sultan Mehmed Reşâd Hân

Osmanlı sultanlarının otuz beşincisi ve İslâm halîfelerinin yüzüncüsü.

OSMANLI TARİHİ

Sultanahmed Câmii

İstanbul’un en büyük câmilerinden.

OSMANLI TARİHİ

Surre Alayı

Osmanlı pâdişâhlarının her yıl hac mevsiminde Haremeyn-i şerîfeyn ahâlisine, bu mukaddes yerlerde geçici olarak bulunan zâhid müslümanlara (mücavirlere), mukaddes yerlerin ve hac yollarının emniyetini sağlayan Mekke şeriflerine ve Hicaz bölgesinde yaşayan bütün şeyhlere gönderdikleri para ve değerli eşyalara surre; bunları götüren topluluğa da surre alayı denirdi.

OSMANLI TARİHİ

Süleyman Han-I

(Bkz. Kânûnî Sultan Süleymân)

OSMANLI TARİHİ

Süleyman Han-II

Osmanlı sultanlarının yirmincisi ve İslâm halîfelerinin seksen beşincisi.

OSMANLI TARİHİ

Süleymân Paşa

Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda; yiğitliği, cömertliği ve gazâ yollarında gösterdiği başarılarıyla ün yapan Rumeli fâtihi, mücâhid Osmanlı şehzâdesi.

OSMANLI TARİHİ

Süleymâniye Külliyesi

Kânûnî Sultan Süleymân Han tarafından meşhur Osmanlı mîmârı Koca Sinân’a 1550-1557 seneleri arasında İstanbul’da yaptırılan külliye.

OSMANLI TARİHİ

Sünbül Efendi

Osmanlılar zamanında, İstanbul’da yetişen evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Şehremini

Osmanlı Devleti’nde İstanbul’daki saraya ve devlete âid binaların bakımı ve tâmiriyle uğraşan ve saraylara gerekli olan şeyleri satın alan kimse.

OSMANLI TARİHİ

Şehzâde

Türk-İslâm devletlerinde hükümdar sülâlesinin erkek evlâdı hakkında kullanılan bir tâbir. Osmanlı Devleti’nde de pâdişâh soyundan gelen erkek çocuklara şehzâde ünvânı veriliyordu.

OSMANLI TARİHİ

Şeyh Bedreddîn

(Bkz. Kâdı Bedreddîn)

OSMANLI TARİHİ

Şeyhülislâm

En yüksek dereceli müftî.

OSMANLI TARİHİ

Şükrü Paşa

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında yetişmiş, Balkan harbi sırasında Edirne’yi kahramanca müdâfaa etmiş kumandan.

OSMANLI TARİHİ

Tâhâ-i Hakkârî

Osmanlılar zamanında Anadolu’da yaşayan evliyânın en büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Takiyyüddîn Râsıd

İstanbul’da ilk rasadhâneyi kuran astronomi, matematik ve hadîs âlimi.

OSMANLI TARİHİ

Talat Paşa

Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen devlet adamı ve İttihâd ve Terakkî fırkası ileri gelenlerinden.

OSMANLI TARİHİ

Tanzîmât

Osmanlı Devleti târihinde sultan Abdülmecîd Han zamanında Mustafa Reşîd Paşa tarafından hazırlanıp, Gülhâne bahçesinde okunmasıyla başlayan ve Birinci Meşrûtiyete kadar süren ıslâhat ve batılılaşma dönemi.

OSMANLI TARİHİ

Tapu Tahrir Defterleri

Osmanlı Devleti’nde yeni fethedilen yerlerde eskiden mevcut olan veya yeni uygulanacak idarî teşkilât çerçevesi içinde, belli usûl ve kaidelere göre tespit ve kaydedilmesine tahrir, bu bilgilerin toplandığı defterlere de tapu tahrir defterleri denirdi.

OSMANLI TARİHİ

Tekâlif-i Örfiyye

Devletin daimî ve fevkalâde giderleri için ülülemrin irâdesi ile toplanan vergiler.

OSMANLI TARİHİ

Tekâlîf-i Şer’iyye

İslâm hukukunda müslim ve gayr-i müslim vatandaştan tahsîl edilen mikdârı ve nisbeti belli mâlî mükellefiyetler.

OSMANLI TARİHİ

Tersâne

Gemilerin inşâ, tamir ve bakımlarının yapıldığı yer.

OSMANLI TARİHİ

Tersâne Konferansı

Paris andlaşmasını yapan devletlerin elçilerinin katıldığı, 1876’da İstanbul’da yapılan bir konferans.

OSMANLI TARİHİ

Terzi Baba

Anadolu’da yetişen evliyanın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Tevfik Fikret

Servet-i fünûn devri şâiri.

OSMANLI TARİHİ

Tevkii

(Bkz. Nişancı)

OSMANLI TARİHİ

Tımar

Osmanlı Devleti’nin, geçimlerine ve hizmetlerine âid masrafları karşılamak üzere bir kısım asker ve me’murlara; muayyen bölgelerde kendi nâm ve hesaplarına tahsîl selâhiyeti ile birlikte tahsis etmiş olduğu vergi kaynaklarına verilen umûmi isim.

OSMANLI TARİHİ

Tiryâki Hasan Paşa

Kanije müdafaasıyla meşhur mücâhid Osmanlı kumandanı.

OSMANLI TARİHİ

Topkapı Sarayı

İstanbul’da Sarayburnu sırtlarında yaklaşık 400 yıl Osmanlı Devleti’nin idare merkezi olan saray.

OSMANLI TARİHİ

Toprak Hukuku

Toprakla ilgili hüküm ve kaideler.

OSMANLI TARİHİ

Tuğra

Pâdişâhın, ismini ve lakabını hâvî alâmeti.

OSMANLI TARİHİ

Tulumbacılar

Yangın çıkınca, süratle etrafa yayılmadan söndürmek ve mahsur kalanları kurtarmak için kurulan teşkilât.

OSMANLI TARİHİ

Turgut Reis

Büyük Türk denizcisi.

OSMANLI TARİHİ

Üftâde

Kânûnî Sultan Süleymân Han zamanında yaşıyan evliyânın büyüklerinden.

OSMANLI TARİHİ

Vâdiyüsseyl Zaferi

(Bkz. Fas Seferleri)

OSMANLI TARİHİ

Vahîdeddîn Han

Son Osmanlı pâdişâhı, yüz birinci İslâm halîfesi.

OSMANLI TARİHİ

Vak’anüvis (Vekâyinüvis)

Osmanlı merkez teşkilâtında vazîfeli devlet tarihçisine verilen ünvân.

OSMANLI TARİHİ

Vakıf

Mükellef kimsenin; kendi mülkü olan belli ve dayanıklı malının menfaatini bir şarta bağlamadan müslüman veya zımmî fakirlere bırakması.

OSMANLI TARİHİ

Vâlide Sultan

Osmanlı Devleti’nde pâdişâh anneleri için kullanılan tâbir.

OSMANLI TARİHİ

Varna Meydan Muhârebesi

10 Kasım 1444’de Varna’da yapılan Osmanlı-Haçlı muhârebesi.

OSMANLI TARİHİ

Vehhâbîlik

On sekizinci yüzyıl ortalarında Arabistan yarımadasında ortaya çıkan, on dokuzuncu yüzyılda geniş bir bölgeyi etkisi altına alan dînî ve siyâsî bir akım.

OSMANLI TARİHİ

Velîahd

(Bkz. Şehzâde)

OSMANLI TARİHİ

Vezir

Osmanlı Devleti’nde askerî ve idâri sahalarda geniş selâhiyetlere sâhib en üst derecedeki me’murlara verilen ünvân.

OSMANLI TARİHİ

Vezîriâzam

(Bkz. Sadrâzam)

OSMANLI TARİHİ

Viyana Kuşatmaları

Orta Avrupa’nın kapısı olan Viyana’nın, Osmanlı Devleti tarafından kuşatılması.

OSMANLI TARİHİ

Yahyâ Efendi (Beşiktaşlı)

Osmanlı âlim ve evliyâsından.

OSMANLI TARİHİ

Yavuz Sultan Selîm Han

Osmanlı sultanlarının dokuzuncusu ve İslâm halîfelerinin yetmiş dördüncüsü.

OSMANLI TARİHİ

Yeni Osmanlılar

(Bkz. Jön Türkler)

OSMANLI TARİHİ

Yeniçeriler

Osmanlı Devleti’nin daimî ücretli ordusu olan kapıkulu ocaklarının, pâdişâhın hizmetine âid olan piyade sınıfına verilen ad.

OSMANLI TARİHİ

Yıldırım Bâyezîd Han

Osmanlı sultanlarının dördüncüsü.

OSMANLI TARİHİ

Yıldız Mahkemesi

Sultan Abdülazîz Han’ın tahttan indirilerek şehîd edilmesine sebeb olanları, muhakeme etmek için kurulan mahkeme.

OSMANLI TARİHİ

Yıldız Sarayı

Meşhur Osmanlı saraylarından.

OSMANLI TARİHİ

Yunan Harbleri

Osmanlı Devleti ile Yunanlılar arasında yapılan savaşlar.

OSMANLI TARİHİ

Zeâmet

(Bkz. Tımar)

OSMANLI TARİHİ

Zenbilli Ali Efendi

Osmanlı âlimlerinin meşhurlarından.

OSMANLI TARİHİ

Ziyâ Paşa

Tanzîmât devri yazar, şâir ve devlet adamlarından.

HADİS ALİMLERİ

Meşhur hadis ve fıkıh âlimi. İsmi Ahmed bin Hüseyin, künyesi Ebu Bekir'dir. Nişabur'un Beyhek kasabasından olduğu için Beyheki diye meşhur olmuştur. Beyhek kasabasına bağlı Hüsrevcird köyünde 994 (H. 384) senesinde doğdu, 1066 (H. 458)da Nişabur'da vefat etti.

MEZHEB İMAMLARI

Cennet ile müjdelenmiş olan Ehl-i sünnet vel-cemaatin dört büyük mezhebinden biri olan Hanbeli mezhebinin reisidir.

İTİKAT İMAMLARI

Ehl-i sünnetin iki itikad imamından birincisidir. İsmi, Muhammed bin Muhammed Matüridi'dir. Künyesi, Ebu Mensur'dur. Doğum yeri Semerkand'ın Matürid nahiyesidir. Hicri 333 (m. 944) yılında Semerkand'da vefat etti.

EN ÇOK OKUNANLAR

Bazı kimseler, sabah namazının vakti, öğleye kadar diyerek, müslümanların namazlarını kazaya bırakıp haram işlemelerine sebep oluyor. Sabah namazının vakti ne zamana kadardır?

Sıkıntıdan kurtulmak için ne yapmalı?

Korku ve belalardan korunmak, kurtulmak için ne yapmalı, hangi duaları okumalı?

Sual: Günah işlememek şartı ile birini sevmekte mahzur var mıdır?

Namaz kılması haram olan vakitler nelerdir? Ne kadar zaman devam eder?

Gece yatağa yatınca okunması gereken duaları sırasıyla yazar mısınız?

İmam-ı Rabbani hazretleri, insana belanın geliş sebeplerini sual ve cevaplarla şöyle açıklıyor: Sual: Enbiya ve evliya, hep dert ve bela içinde yaşadı. Halbuki, Şura suresinde, (Size gelen belalar, kabahatlerinizin cezasıdır) buyuruldu. Bu âyete göre, dertlerin çokluğu, günahın çokluğunu gösteriyor. Enbiya ve evliya olmayanın, çok sıkıntı çekmesi gerekirken dostlarına, neden dert, bela veriyor? Düşmanları neden rahat ve nimet içinde yaşıyor?

ihlas vakfı

GÜNÜN MENKIBESİ

Ahmed Gazâlî hazretleri zamânını hep vâz u nasîhat veya Allahü teâlâya ibâdetle geçirirdi. İnsanlara sık sık vakitlerini boş geçirmemeleri ile ilgili olarak şöyle nasîhat ederdi. Buyururdu ki:

GÜNÜN MEKTUBU

Bu mektûb, seyyid Hüseyn-i Mankpûrîye yazılmışdır. Tesavvuf yolunun üstünlüğünü bildirmekdedir:

YABANCI DİLLER

ENGLISH

Yabancı Dil

İngilizce Dini Bilgiler

العربية

Yabancı Dil

Arapça Dini Bilgiler

DEUTSCH

Yabancı Dil

Almanca Dini Bilgiler

FRANÇAIS

Yabancı Dil

Fransızca Dini Bilgiler

ESPAÑOL

Yabancı Dil

İspanyolca Dini Bilgiler

РУССКИЙ

Yabancı Dil

Rusça Dini Bilgiler

PERSIAN

Yabancı Dil

Farsça Dini Bilgiler

UZBEK

Yabancı Dil

Özbekçe Dini Bilgiler

TURKOMAN

Yabancı Dil

Türkmence Dini Bilgiler

HINDUSTANI

Yabancı Dil

Urduca Dini Bilgiler

SHQIPE

Yabancı Dil

Arnavutça Dini Bilgiler

BOSANSKI

Yabancı Dil

Boşnakça Dini Bilgiler

AZERBAIJANASE

Yabancı Dil

Azerice Dini Bilgiler

БЪЛГАРСКИ

Yabancı Dil

Bulgarca Dini Bilgiler

Site Haritası