|
Sultan dördüncü Mehmed Han devrinde, Osmanlı târihinin en büyük celâlî isyânını çıkaran âsi reisi.
|
|
On dokuzuncu asrın ortalarında Osmanlıların Mısır vâlilerinden.
|
|
Osmanlı Devleti tarafından Mısır’a gönderilen son hidiv.
|
|
On sekizinci asır hekim, hattat ve astronomi âlimlerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son devirlerinde yaşamış, Jön Türkler hareketini başlatanlardan ve İttihâd ve Terakkî cemiyetinin ilk kurucularından.
|
|
Anadolu’da yetişen evliyânın büyüklerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda büyük hizmetleri geçen mücâhid kumandan; Ertuğrul Gâzi’nin silâh arkadaşı ve Aydos kalesi fâtihi.
|
|
Osmanlılar zamanında Anadolu’da yaşayan âlim ve evliyânın en büyüklerinden.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının otuz ikincisi ve İslâm halîfelerinin doksan yedincisi.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen kıymetli bir paşa.
|
|
Osmanlılar devrinde yetişen büyük âlim ve velî.
|
|
Tanzîmât döneminde batı te’sirlerini Türk şiirine sokan şâir, tiyatro yazarı ve diplomat.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının yirmi yedincisi ve İslâm halîfelerinin doksan ikincisi.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının otuz dördüncüsü, İslâm halîfelerinin doksan dokuzuncusu.
|
|
İslâm mücâhidlerinden, ismi Abdülkâdir bin Muhyiddîn’dir.
|
|
Osmanlı Devleti’nin altıncı şeyhülislâmı.
|
|
Son devir Osmanlı serdâr-ı ekremlerinden.
|
|
Osmanlı sultanlarının otuz birincisi ve İslâm halîfelerinin doksan altıncısı.
|
|
Osmanlılar zamanında Mısır’da yetişen ulemâ ve evliyânın en büyüklerinden.
|
|
Seyyid Abdullah Arvâsî’nin büyük oğlu.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen devlet adamı ve şâirlerinden.
|
|
(Bkz. Kapıkulu Ocakları)
|
|
Kânunları uygulamakta, görevlerini kötüye kullanan idarecileri îkâz için veya tahta çıkan halîfe veya pâdişâhların devleti adaletle idare edeceklerini bildirdikleri yazılı emirleri ihtiva eden vesika.
|
|
On dokuzuncu asır dîvân şâirlerinden ve sultan İkinci Mahmûd Han’ın kızı.
|
|
Askerî ve sivil dâvalara bakan teşkîlât.
|
|
İlk Türk gazetecisi.
|
|
Osmanlı vezîri.
|
|
Osmanlılarda pâdişâhın izni ile herhangi bir devletle siyâsî, iktisadî, ticarî ve diğer işlere dâir yapılan resmî mukavele neticesinde düzenlenen resmî evrak.
|
|
Osmanlılar devrinde yetişen ünlü tıb âlimi.
|
|
İçtimaî bir teşkîlât.
|
|
Osmanlı sadrâzamı.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının on dördüncüsü, İslâm halîfelerinin yetmiş dokuzuncusu.
|
|
Yirmi birinci Osmanlı sultânı, seksen altıncı İslâm halîfesi.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının yirmi üçüncüsü, İslâm halîfelerinin seksen sekizincisi.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen gazeteci, muharrir.
|
|
Doksanüç harbinin doğu cephesi kumandanı ve Osmanlı sadrâzamı.
|
|
Onbeşinci asır lirik şâirlerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son devrinde pek az veya hiç olmayan tahsîline rağmen şahsî gayret, faaliyet ve cesaretiyle tanınmış, Abdülazîz Han’ın hunharca şehîd edilmesine katılmış olan paşa.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son devirlerinde yetişen yazar ve gazetecilerden.
|
|
İttihâd ve Terakkî cemiyetinin ve Jön Türkler hareketinin ileri gelenlerinden.
|
|
Osmanlı devri astronomi, matematik âlimi ve devlet adamı.
|
|
Osmanlıların son devirlerinde yetişmiş yazar, mütercim ve devlet adamı.
|
|
Evliyanın büyüklerinden.
|
|
On dördüncü asırda Anadolu’da yetişen büyük dîvân şâiri.
|
|
İngiltere’nin Osmanlı Devleti’ne karşı çıkardığı siyâsî bir anlaşmazlık.
|
|
(Bkz. Harem-i Hümâyûn)
|
|
Sultan İkinci Murâd Han ile Fâtih Sultan Mehmed devrinde yaşayan evliyânın büyüklerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nin ilk zamanlarından itibaren bastırılan ve kullanılan gümüş para birimi.
|
|
Osmanlı Devlet teşkilâtı içinde sınır bölgelerinde düşman memleketlerine ânî baskınlar tertipleyerek yıpratma harekâtında bulunan hafif süvari gruplarına verilen isim.
|
|
(Bkz. Edirne Andlaşması)
|
|
İstanbul’un manevî fâtihi ve büyük velî.
|
|
Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gâzi’nin büyük oğlu.
|
|
Türkçe’de; kalabalık bir zümreye, bir cemâate; Osmanlılar zamanında askerî ve mülkî merasimin tertip ve nizâmına; tabur ile tugay arasındaki askerî kıt’aya verilen ad.
|
|
Osmanlı sadrâzamı.
|
|
Osmanlılar zamanında yetişen meşhur âlimlerden.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen meşhur hukuk âlimi.
|
|
Osmanlıların son devirlerinde yaşamış gazeteci, yazar ve devlet adamlarından.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han zamanında yetişen büyük astronomi ve kelâm âlimi.
|
|
On altıncı asırda yetişen meşhur Osmanlı tarihçisi.
|
|
Tanzîmât dönemi sadrâzamlarından.
|
|
Son devir Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen yazar ve ihtilâlci.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han devri hekimlerinden.
|
|
Osmanlı Devleti ile İran Safevî Devleti arasında yapılan ilk yazılı andlaşma.
|
|
Malazgird muhârebesinden sonra, Anadolu’da kurulan Türk beyliklerinin umûmî adı.
|
|
Osmanlı Devleti’nin iki önemli taşra teşkilâtından biri.
|
|
İstanbul Boğazı’nın en dar yerinde Anadolu sahilindeki hisar.
|
|
Osmanlı sultânı Yıldırım Bâyezîd ile Tîmûr Han’ın 1402 senesinde Ankara’da yaptıkları muhârebe.
|
|
Anadolu’da yetişen büyük velîlerden.
|
|
Mısır’ın İngilizler tarafından 1882’de işgaline sebeb olan ayaklanmanın lideri ve on dokuzuncu asrın Mısır savunma bakanlarından.
|
|
Osmanlı Devleti zamanında yetişen âlimlerden.
|
|
Devlet tarafından; vezir, beylerbeyi ve sancak beyleri gibi askerî sınıfa, saray adamlarına ve yüksek rütbeli ilmiye ricaline vazifeleri sırasında maaşlarına ek olarak; görevlerinden ayrıldıktan sonra da verilen tekâüd veya ma’zûliyyet maaşı.
|
|
Araplara mahsus bir vezin sistemi olup, İslâmiyet dâiresi içine giren milletlerin edebiyatlarında yer alan şiir ölçüsü.
|
|
Sultan İkinci Mahmûd’un yeniçeri ocağını 1826 senesinde ortadan kaldırması üzerine bu teşkilâtın yerine te’sis edilen ordunun adı.
|
|
Osmanlı Devleti’nde şehirlerde geceleri dolaşan güvenlik kuvveti.
|
|
Don-Volga kanalını açma teşebbüsü.
|
|
On altıncı asır Osmanlı âlim ve şâirlerinden.
|
|
Osmanlıların ilk devrinde Anadolu’da yetişen mutasavvıf, şâir ve velîlerinden.
|
|
On beşinci asır Osmanlı tarihçilerinden.
|
|
İkinci Abdülhamîd Han tarafından, 1892 (H. 1310) senesinde Osmanlı Devleti’ne mensub aşîret çocuklarının eğitimi için İstanbul’da açılan mekteb.
|
|
Osmanlı tarihçisi.
|
|
(Bkz. Tekâlif-i Örfiyye)
|
|
Osmanlı Devleti’nde âcil ve fevkalâde hâller karşısında, pâdişâhın da katıldığı dîvân, toplantı.
|
|
On sekizinci asrın başından itibaren Osmanlı Devleti’nin muhtelif bölgelerinde, ekseriyeti yerli eşraftan olmak üzere teşekkül eden bir sınıf ve halk mümessili.
|
|
İstanbul’un fethinden sonra İslâm âleminin en büyük câmilerinden.
|
|
On sekizinci asır Osmanlı târih ve biyografi âlimi.
|
|
(Bkz. Eyâlet Askerleri)
|
|
Osmanlı Devleti zamanında Anadolu’da yetişen büyük velîlerden.
|
|
Doksanüç harbi diye târihe geçen 1877-1878 Osmanlı-Rus muhârebesinde, Erzurum’daki Azîziye Tabyası’nda Ruslara karşı gerçekleştirilen müdâfaa.
|
|
Evliyanın büyüklerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nde sadrâzamlık makamının ve bâzı idâri kuruluşların bulunduğu devlet idâresinin merkezi sayılan yer.
|
|
İttihâd ve Terakkî cemiyetinin, hükümeti ele geçirmek için 23 Ocak 1913’de tertiplediği kanlı baskın.
|
|
Bir çeşit vergi.
|
|
Târihte İslâmiyet’in büyük kültür merkezlerinden ve Osmanlı Devleti’nin eyâlet merkezlerinden.
|
|
Kitablar ve müellifler hakkında yazdığı eserlerle meşhur müellif.
|
|
Osmanlı donanmasına subay yetiştiren okul.
|
|
Donanma, tersane, Bahriye mektebi ve bunlarda vazifeli personelden meydana gelen teşkilât.
|
|
On altıncı asır dîvân şâiri; âlim, müderris ve kazasker.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında Balkanlardaki dört devlete karşı yaptığı savaşlar.
|
|
1838’de İngiltere, daha sonra diğer Avrupa devletleri ile Balta limanında yapılan ticâret andlaşmaları.
|
|
Sultan üçüncü Ahmed Han devri Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
(Bkz. Bîrûn)
|
|
Büyük Osmanlı kapdân-ı deryası.
|
|
Ateşli silâhla bir merminin atılmasına veya herhangi bir şeyin fırlatılmasına yarayan her çeşit patlayıcı katı madde.
|
|
Günlük, haftalık, aylık, yıllık gibi belirli veya belirsiz aralıklarla yayınlanan her türlü cerîde (gazete), mecmua (dergi), salnâme (yıllık), broşür ve benzeri yayınların hepsi, matbûât.
|
|
Sekizinci Osmanlı pâdişâhı.
|
|
İstanbul’un büyük câmilerinden biri.
|
|
Devletleri temsil eden renk ve şekli özelleştirilmiş millî alâmet.
|
|
Dînî ve millî bakımdan önemli olan ve milletçe hep birlikte sevinç ve huzur içinde kutlanan gün veya günler.
|
|
Şarkta (doğuda) hemen her büyük şehirde bez (kumaş vs.) satılmak için yapılan, sonraları muhtelif eşya alış-verişine tahsis olunan kapalı çarşı.
|
|
On beşinci asır astronomi âlimi. İsmi Mehmed Mardînî, lakabı Bedreddîn’dir.
|
|
(Bkz. Kâdı Bedreddîn)
|
|
Otuz ikinci Osmanlı şeyhülislâmı.
|
|
Avrupa’nın bir çok yerlerini Viyana ve Budapeşte üzerinden İstanbul’a ve Önasya’ya bağlayan ana yollar üzerinde bulunan şehir.
|
|
Yazılı kâğıt ve mektûb.
|
|
Osmanlı târihinde Doksanüç harbi diye bilinen Osmanlı-Rus harbinden sonra, 13 Temmuz 1878’de, Osmanlı Devleti’yle; Rusya, Almanya, Avusturya, Macaristan, İngiltere ve Fransa arasında Berlin’de imzalanan andlaşma.
|
|
Osmanlı darüsseâde ağası, İstanbul vâlilerinden.
|
|
(Bkz. Eyâlet)
|
|
İstanbul’da Boğaziçi’nde, Beylerbeyi köyünün güneyinde, deniz kıyısında, Avrupa üslûbunda, yekpare, derli toplu ve tamamen mermerden yapılmış son Osmanlı devrinin meşhur saraylarından biri.
|
|
(Bkz. Hazîne-i Hümâyûn)
|
|
Osmanlılar zamanında İstanbul’da yetişen âlimlerden.
|
|
İkinci Mahmûd Han’ın hanımı ve sultan Abdülmecîd Han’ın annesi.
|
|
(Bkz. Hastâne)
|
|
Meşhur Osmanlı âlimi.
|
|
1914-1918 senelerinde İngiltere, Rusya ve Fransa’nın yer aldığı îtilâf devletleriyle, aralarında Osmanlı Devleti’nin de bulunduğu Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan’dan meydana gelen ittifak devletleri arasında meydana gelen ve Harb-i umûmî diye de bilinen savaş.
|
|
(Bkz. Meşrûtiyetler)
|
|
Osmanlı idâri teşkilâtında kullanılan bir tâbir.
|
|
Osmanlı Devleti’ne bağlı prenslik.
|
|
Osmanlı Devleti’nin Rumeli’deki önemli eyâletlerinden.
|
|
Osmanlı evliyâsının büyüklerinden.
|
|
Osmanlı Devlet teşkilâtında, pâdişâhların saray ve kasırlarının bahçe ve bostanları ile saraya âid kayıkhâne ve kayıklarda hizmet ve güvenliklerini te’min edenlere verilen isim.
|
|
Osmanlı Devleti’ne hizmet etmiş asîl bir Türk ailesi.
|
|
Osmanlı Devleti’nin Macaristan’daki eyâletinin merkezi ve şimdiki Budapeşte’nin bir bölümünü meydana getiren kısım.
|
|
Osmanlı kapdanlarının en meşhurlarından.
|
|
Osmanlı Devleti ile Rus Çarlığı arasında yapılan bir andlaşma.
|
|
(Bkz. Hazîne-i Hümâyûn)
|
|
Müslümanların ibâdet etmek için toplandıkları yer.
|
|
(Bkz. Eyâlet Askerleri)
|
|
Harbde esir alınıp İslâm memleketine getirilen kadın köle.
|
|
(Bkz. Kapıkulu Ocakları)
|
|
Anadoluda; siyâsî, askerî, idarî iktisadî, sosyal ve İran desteğindeki şiî propagandacılar tarafından çıkarılan isyânlar.
|
|
Osmanlı âlimlerinden ve devlet adamlarından iki meşhur zât.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han’ın küçük oğlu.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son yıllarında değişik vazifelerde bulunan, İttihâd ve Terakkî’nin ileri gelenlerinden olan kumandan ve devlet adamı.
|
|
Murâd-ı Hüdâvendigâr devrinin büyük âlim ve evliyâsı.
|
|
Osmanlı Devleti’nin yüz yedinci şeyhülislâmı.
|
|
Afganistanlı politikacı ve gazeteci.
|
|
(Bkz. Zenbilli Ali Cemâli Efendi)
|
|
Topluluk, toplum.
|
|
Osmanlı ile haçlı donanmaları arasında 1560 senesinde yapılan deniz muhârebesi.
|
|
Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
Osmanlı Devleti’nde on dokuzuncu asırda yetişen en büyük ilim ve devlet adamı.
|
|
Osmanlı sadrâzamlarından ve meşhur denizci.
|
|
Fransız kralı Napolyon’a karşı Akka kalesini başarı ile savunan büyük Türk kumandanı.
|
|
Zımmîlerin (gayrî müslim vatandaşların), hür ve mükellef olan erkeklerinden, seneden seneye alınan şahsî vergi.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının Cumâ namazına gittikleri ve namazdan dönüşleri sırasında yapılan merasim.
|
|
Osmanlılarda tahta çıkacak şehzâdenin, pâdişâhlığının îlân edilmesi için yapılan merasim.
|
|
Osmanlı pâdişâhı Yavuz Sultan Selîm Han ile İran şahı İsmâil arasında, 23 Ağustos 1514’de, Çaldıran ovasında yapılan târihin en büyük meydan muhârebelerinden biri.
|
|
Birinci Dünyâ Harbi esnasında Çanakkale boğazı ve civarında Osmanlı ordusu ile İtilâf devletleri orduları arasında meydana gelen, müslüman-Türk’ün, târih sayfalarına altın harflerle; “Çanakkale geçilmez” diye yazdığı savaşlar.
|
|
Osmanlı Devleti’ne hizmet etmiş asîl bir Türk ailesi.
|
|
Abdülazîz Han’ın katlinde mühim rol oynayan Hüseyin Avni Paşa’yı öldüren subay.
|
|
1768-1774 seneleri arasında vuku bulan Osmanlı-Rus harbi sırasında 1770’de Osmanlı donanmasının yakıldığı hâdise.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarından Abdülazîz Han’ın, İstanbul’da Beşiktaş ile Ortakoy arasındaki kıyıda yaptırdığı büyük saray.
|
|
Sultan İkinci Abdülhamîd Han’ı tahttan indirip, sultan beşinci Murâd’ı tekrar tahta geçirmek için Çırağan Sarayı’na yapılan baskın.
|
|
Zirâat yapılan ve farklı şekillerde işletilen muayyen büyüklükteki toprak parçaları.
|
|
Son devir Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
Osmanlı Devleti’nde para basan dâire, madenî para basılan yer.
|
|
Kadın-erkek, yoksul, sakat ve kimsesiz çocukları korumak için sultan İkinci Abdülhamîd Han devrinde yaptırılarak hizmete giren âcizler yâni düşkünler yurdu.
|
|
Fen ilimleri evi, üniversite.
|
|
(Bkz. Harem-i Hümâyûn)
|
|
İstanbul’da, Öksüz ve yetim çocukların eğitimim sağlamak maksadıyla açılan ilk parasız yatılı mekteb.
|
|
Osmanlı Devleti’nde devletin bütün mâlî işlerine nezâret etlen memura verilen isim.
|
|
(Bkz. Tapu Tahrîr Defterleri)
|
|
Anadolu ve Rumeli’nin dağlık bölgelerindeki geçit ve yolları korumak ve yolcuların güvenliğini sağlamakla görevli teşkilât.
|
|
(Bkz. Müderris)
|
|
(Bkz. Kapıkulu Ocakları)
|
|
(Bkz. Tımar)
|
|
Türklerin İslâmiyet’i kabul etmeleriyle on birinci asırda Karahanlılar devrinde Mâverâünnehr’de ve on üçüncü asırda bilhassa Anadolu’da ortak İslâm kültür ve medeniyetinin te’sirinde ortaya koydukları edebiyat.
|
|
Önemli devlet işlerinin görüşüldüğü ve karâra bağlandığı yüksek mercî.
|
|
1877-1878 yıllarında meydana gelen, Rûmî 1293 senesine rastladığı için Doksanüç harbi olarak anılan Osmanlı-Rus harbi.
|
|
Osmanlı saraylarının en büyüğü ve en güzellerinden inşâsına sultan Abdülmecîd Han tarafından 1848’de başlanan saray, 1856’da tamamlandı.
|
|
Osmanlı deniz kuvvetleri.
|
|
On yedinci asırdan îtibâren, muhtelif Osmanlı şehirlerinde bilhassa Selanik’te müslüman adı ve kıyafeti altında yaşayan mûsevî cemâati fertlerine verilen ad.
|
|
Tefsîr, hadîs ve fıkıh âlimi.
|
|
Osmanlı Devleti’nin Avrupa devletlerine olan borçlarınının takibi ve tasfiyesi için 1881 yılında kurulan teşkîlât.
|
|
Osmanlı âlimlerinin en meşhurlarından.
|
|
Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında yaşamış büyük İslâm âlimi.
|
|
(Bkz. Osmanlı Edebiyâtı)
|
|
“Üç yüz on üç harbi” diye bilinen 1897 Osmanlı-Yunan harbinde başkumandanlık yapan Osmanlı müşîri, paşası.
|
|
Osmanlı Devleti ile Rusya arasında, 14 Eylül 1829 târihinde Edirne’de imzalanan andlaşma.
|
|
Osmanlı Devleti’nin yedinci şeyhülislâmı.
|
|
Okuyup yazması olanlara verilen ünvân.
|
|
(Bkz. Boğdan)
|
|
Bir devleti başka bir devlette temsil eden kimsenin vazifesi, sefirlik.
|
|
On dördüncü yüzyılda Amasya civarında yetişen evliyânın büyüklerinden.
|
|
İslâm dîni ve târihi bakımından büyük önem taşıyan, Peygamber efendimiz ve diğer din büyüklerine âid bazı mübarek şahsî eşya ile hâtıralara verilen ad.
|
|
İstanbul’da yaşamış olan evliyânın büyüklerinden.
|
|
Osmanlıların kuruluş devrini yaşamış olan büyük âlim ve evliyâ.
|
|
Tanzîmât devrinde Fransız akademisi örnek alınarak kurulan akademidir.
|
|
Sarayda eğitim ve öğretim yapılan mekteb.
|
|
Osmanlı sarayının iç teşkilâtı.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son yıllarında devlet idaresine hâkim olan İttihâd ve Terakkî partisi ileri gelenlerinden.
|
|
Bugünkü Romanya’nın batısını meydana getiren bölgeye Osmanlı Devleti’nin verdiği isim.
|
|
Nûh aleyhisselâmın oğlu Yâfes’in torunu Hayk’ın soyundan türeyen bir kavim.
|
|
Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gâzi’nin babası.
|
|
Osmanlı san’at ve ticâret hayâtını tanzîm eden ahilik müessesesi bünyesinde teşekkül eden kuruluş.
|
|
Budin’in 45 km. kuzeybatısında, Tuna kıyısında Vaç dirseğinin kuzeyinde bir kale ve şehir.
|
|
(Bkz. Tımar)
|
|
Anadolu’da yetişen evliyânın büyüklerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nde pâdişâhlar ve hânedân tarafından kurulan vakıf müesseselerinin idaresinden mes’ûl teşkilât.
|
|
Rumeli’nin fethedilmesinden sonra oralarda yerleşmek üzere Anadolu’dan müslüman-Türk halkının aileleri ile birlikte giden yörüklerden kurulan askerî teşkilâta verilen ad.
|
|
Seyahatname’si ile meşhur bir Türk yazarı ve seyyahı.
|
|
Osmanlı merkez teşkilâtının dışında, taşrada bulunan bölgelere verilen idarî ad.
|
|
On altıncı yüzyılın ikinci yarısına kadar kapıkulu ocakları ile birlikte Osmanlı ordusunun en büyük ve en önemli kısmını teşkil eden askerî sınıflar.
|
|
Sultan İkinci Abdülhamîd Han devri amirallerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nin ikinci şeyhülislâmı.
|
|
Anadolu’da yetişen evliyânın büyüklerinden.
|
|
İstanbul’un fethinden sonra, Fâtih Sultan Mehmed Han tarafından yaptırılan ilk büyük külliye.
|
|
Yedinci Osmanlı Pâdişâhı ve İstanbul fâtihi.
|
|
(Bkz. Osmanlı Edebiyâtı)
|
|
İslâm âlimlerinin büyüklerinden ve evliyânın meşhurlarından.
|
|
Allah rızâsı için savaşarak bir yeri ele geçirme ve elde edilen zafer neticesinin devletlere tebliğ edilmesi için yazılan nâmeler.
|
|
(Bkz. Çelebi Sultan Mehmed)
|
|
(Bkz. Şeyhülislâm)
|
|
Osmanlı Devleti’nin kırk altıncı şeyhülislâmı.
|
|
İnsan topluluğu; Osmanlı ordusunda ve Cumhûriyet’in ilk yıllarında bugünkü tümen karşılığı olan askerî birlik.
|
|
Kudüs’ün de içinde yer aldığı; kuzeyde Lübnan, güneyde Kızıldeniz, batıda Akdeniz, doğuda Suriye çölü ile çevrili bölgeye verilen ad.
|
|
(Bkz. Keçecizâde Fuâd Paşa)
|
|
On altıncı asır Türk şâirlerinin en büyüklerinden.
|
|
(Bkz. Ahîlik)
|
|
İstanbul’da, Eminönü ile Karaköy arasında Haliç’in iki yakasını birleştiren köprü.
|
|
İstanbul’da Galata semtinde bulunan târihî kule.
|
|
Osmanlılar zamanında batılı mânâda öğretim yapmak için lise seviyesinde açılan ilk okul.
|
|
Harpte kâfirlerden zorla alınan mal.
|
|
Osmanlı Devleti’nin şimâli (kuzey) Afrika’daki üç eyâleti; Tunus, Cezâyir ve Trablusgarb’a verilen ortak ad.
|
|
İslâm dînini kabul etmeyen kimse.
|
|
İnsanların İslâmiyet’i işitmeleri, müslüman olmakla şereflenmeleri yâhud müslümanların; dînine, vatanına ve namusuna tecâvüz eden düşmanı def etmeleri için yapılan muhârebe.
|
|
(Bkz. Ahmed Muhtar Paşa)
|
|
Osmanlı Devleti’nin kuruluş devirlerinde ve Rumeli fütûhatında büyük hizmetleri geçen meşhur akıncı beylerinden.
|
|
Doksanüç harbi diye meşhur olan Osmanlı-Rus savaşında (1877-1878) Plevne cephesinin ünlü kumandanı.
|
|
(Bkz. Esnaf)
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han devrinin değerli kumandan ve vezirlerinden.
|
|
Meşhur Osmanlı matematikçisi, kâdı, Hanefî mezhebi fıkıh ve kelâm âlimi.
|
|
Osmanlı sultanlarının on altıncısı ve İslâm halîfelerinin seksen birincisi.
|
|
Doğu Akdeniz’de, Kıbrıs’la hemen hemen aynı büyüklük ve nüfûsa sahip, Anadolu’ya, Muğla deveboynu burnundan uzaklığı yüz seksen, Mora yarımadasına ise doksan beş kilometre mesafede bir ada.
|
|
(Bkz. Tanzîmât)
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han’ın İstanbul’u fethedeceğini müjdeleyen büyük velî.
|
|
Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında yaşayan evliyânın büyüklerinden.
|
|
(Bkz. Sırp Sındığı Zaferi)
|
|
Yıldırım Bâyezîd Han devrinde yetişen fıkıh ve tıb âlimi.
|
|
Sultan üçüncü Mehmed Hân kumandasındaki Osmanlı ordusunun, Avusturya arşidükü Maksimilyan’ın kumanda ettiği Alman, Macar, İspanyol, Leh, Çek, Slovak, İtalyan, Hollanda ve Belçika ordularına karşı kazandığı zafer.
|
|
Osmanlı Devleti’nde yetişen büyük âlimlerden.
|
|
Osmanlı vezirlerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nde yetişen âlim ve büyük hattatlardan.
|
|
Yavuz Sultan Selîm Han’ın, vakfiyeleriyle meşhur zevcesi ve Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın annesi.
|
|
Sultan İkinci Mahmûd Han devri devlet adamlarından.
|
|
Sultan İkinci Abdülhamîd Han tarafından Doğu Anadolu ile Filistin ve diğer bölgelerin sosyal, siyâsî ve iktisadî hayâtını düzenlemek için kurulan teşkilât.
|
|
Gayr-i müslim vatandaşlardan alınan toprak vergisi.
|
|
(Bkz. Mekteb-i Harbiye-i Şâhâne)
|
|
(Bkz. Otuzbir Mart Vak’ası)
|
|
Sarayda; pâdişâhın annesi, hanımları, çocukları, hizmetçi câriyeler ve hadım ağalarının kaldığı kısım.
|
|
(Bkz. Enderûn Mektebi)
|
|
Evliyanın büyüklerinden ve Uşâkî yolunun kurucusu. İsmi, Hasan, lakabı Hüsâmeddîn’dir.
|
|
Balkan harbi sırasında Işkodra savunma kumandanlığını yapan Osmanlı paşası.
|
|
Hastaların muayene ve tedavi edildiği, gerekli sıhhî ve fennî şartları hâiz sosyal yardım müessesesi.
|
|
Çizgi, kalemle yazı yazmak. Kur’ân-ı kerîm harfleri ile yazılmış san’atlı yazı için Hüsn-i hat (güzel yazı) tâbiri kullanılmıştır.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han devri âlimlerinden.
|
|
(Bkz. Barbaros Hayreddîn Paşa)
|
|
Gelirlerin toplanıp muhafaza edildiği ve gerekli ödemelerin yapıldığı kuruluş.
|
|
Osmanlı devlet arşivi, önceleri sarayda iki evrak mahzeni vardı.
|
|
(Bkz. Bahriye Mektebi)
|
|
(Bkz. Mühendishâne-i Berr-i Hümâyûn)
|
|
(Bkz. Mühendisîn-i Mülkiye Mektebleri)
|
|
(Bkz. Bosna)
|
|
On dokuzuncu asır Osmanlı şâirlerinden.
|
|
(Bkz. Meclis-i Umûmî)
|
|
(Bkz. Cemiyetler)
|
|
(Bkz. Emânât-ı Mukaddese)
|
|
İlk İstanbul kâdısı ve Osmanlı âlimlerinin büyüklerinden, ismi, Hızır bin Celâleddîn olup, Nasreddîn Hoca’nın torunlarındandır.
|
|
(Bkz. Pâdişâh)
|
|
(Bkz. İhtisâb)
|
|
Osmanlı Devleti’nin yirmi ikinci şeyhülislâmı, tarihçi ve edib.
|
|
Osmanlı âlimlerinin büyüklerinden.
|
|
İnsanlar arasındaki içtimaî münâsebetleri ve cemiyet hayâtını düzenleyen kaideler topluluğu.
|
|
(Bkz. Kapıkulu Ocakları)
|
|
Kanuni Sultan Süleymân Hân’in zevcesi.
|
|
Fadlullah-ı Hurûfî’nin kurduğu sapık tarîkatin adı.
|
|
Osmanlı Devleti’nde, pâdişâhın huzurunda ilim adamlarınca yapılan dersler.
|
|
(Bkz. Fırkalar)
|
|
Sultan Abdülazîz Han’ın tahttan indirilip şehîd edilmesine sebeb olan sadrâzam ve seraskerlerden.
|
|
Tanzîmât fermanı yeterli bulunmayarak, gayr-i müslimlere daha fazla hakların verilmesi için 1856’da yayınlanan ferman.
|
|
Osmanlı sarayında, pâdişâh ve yakın hizmetinde bulunan kimselerin atlarının bulunduğu ahırlara verilen ad.
|
|
Şam’da yetişen Osmanlı fıkıh âlimlerinin en meşhurlarından.
|
|
Osmanlılar zamanında yetişen matematik âlimi.
|
|
(Bkz. Kemâl Paşazâde)
|
|
Hanefî mezhebi fıkıh âlimi.
|
|
Evliyanın büyüklerinden.
|
|
Anadolu’da yetişen evliyânın büyüklerinden.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının on sekizincisi ve seksen üçüncü İslâm halîfesi.
|
|
Yirmisekiz Çelebizâde Saîd Mehmed Efendi ile beraber İstanbul’da ilk Türk matbaasını kurarak irfan hayâtımıza hizmet eden değerli bir zât.
|
|
(Bkz. Müderris)
|
|
(Bkz. Harem-i Hümâyûn)
|
|
Osmanlı tarihçisi ve devlet adamı.
|
|
İslâm cemiyetinde iyilikleri emretmek ve kötülüklerden vazgeçirmek suretiyle, sosyal huzuru sağlamak için yapılan iş; Emr-i bil ma’rûf ve nehy-i anil münker.
|
|
(Bkz. Tımar)
|
|
İltizâm
|
|
(Bkz. Osman Bedreddîn)
|
|
Osmanlı Devleti’nde yer alan hayır kurumlarından biri.
|
|
Osmanlı donanması ile papalık, Malta, Venedik ve İspanya müttefik haçlı donanması arasında İnebahtı (Leponta) denilen yerde yapılan savaş.
|
|
Osmanlı Devleti ile İran’da; on altıncı yüzyılın başlarından, on sekizinci yüzyılın sonlarına kadar hüküm sürmüş olan Safevîler arasındaki savaşlar.
|
|
Osmanlılar devrinde yetişen meşhur fen âlimi.
|
|
Osmanlı Devleti vezirlerinden.
|
|
Konar göçer aşiretleri toprağa bağlama veya bir bölge halkının alınarak başka bir yerde yerleştirilmesi.
|
|
Anadolu’da yetişen büyük velîlerden, müfessir ve metinler şerhi üstadı.
|
|
Osmanlı sultanlarından ikinci Mehmed Han’ın 29 Mayıs 1453’de, Bizans İmparatorluğu’nun başşehrini almasıyla kavuşulan mübarek fetih.
|
|
(Bkz. Tulumbacılar)
|
|
Önce gizli cemiyet olarak kurulan, ikinci Meşrûtiyetin ilânından sonra siyâsî fırka hâlini alan topluluk.
|
|
(Bkz. Keçecizâde İzzet Molla)
|
|
On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren, Osmanlı Devleti’nde batı tarzı idare ve fikirlerin gelişmesi için çalışan kimselere verilen ad.
|
|
Sultan üçüncü Selîm Han’ı tahttan indiren âsîlerin ele başısı.
|
|
Hâdiselere göre ortaya çıkan dâvaları hâllederek sonuçlandıran hâkim.
|
|
Osmanlı Devleti’nin idaresini ele geçirmek isteyen bâtınî lideri.
|
|
Osmanlı âlimlerinden.
|
|
Osmanlı âlimlerinden.
|
|
Matematik, astronomi ve Hanefî mezhebî fıkıh âlimi.
|
|
Osmanlı âlimlerinin büyüklerinden.
|
|
Karadeniz ve Hazar denizi arasındaki bölge ve burada vuku bulan harbler.
|
|
(Bkz. Kâtib)
|
|
Son devir Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
Birinci Dünyâ harbi sırasında, bahriye nâzırı ve dördüncü ordu kumandanı Cemâl Paşa’nın idare ettiği, Mısır’ı işgal eden İngilizlere karşı düzenlenen harekât.
|
|
Mücâhid Gâzi Tiryâki Hasan Paşa’nın Kanije kalesinde kendinden çok üstün olan haçlı kuvvetlerine karşı, 1601’de yaptığı şanlı müdâfaa.
|
|
Osmanlı sultanlarının onuncusu ve İslâm halîfelerinin yetmiş beşincisi.
|
|
İdarî, mâlî, cezaî ve çeşitli sahalarda görülen lüzum üzerine pâdişâhların emir ve fermanları ile vaz’ edilen (konulan) kânun ve nizamları ihtiva eden mecmua.
|
|
Devletin şeklini, çatısını, devlet içindeki teşrî (yasama), icra (yürütme), kaza (yargı) kuvvetlerinin birbiriyle münâsebetini, bunların hangi organlar vasıtasıyla kullanıldığını ve ayrıca ferdin devlete karşı olan haklarını tâyin ve tanzim eden kânun.
|
|
İstanbul’un fethinden sonra Fâtih Sultan Mehmed Han tarafından inşâ edilen, üzeri dam ve kubbelerle örtülü dükkanların bulunduğu sokaklardan meydana gelen büyük çarşı.
|
|
Osmanlı Cihân Devleti’nin merkez askerleri.
|
|
Osmanlı Devleti’nde yabancıların statüsünü tesbit eden hukukî, mâlî, idâri ve dînî özellikteki andlaşmalar.
|
|
Osmanlı Devleti bahriye (deniz kuvvetleri) teşkilâtının en büyük âmiri ve donanmanın baş kumandanına verilen ünvân.
|
|
Osman Gâzi’nin silâh arkadaşlarından Aykut Alb’in oğlu.
|
|
Anadolu’da yetişen büyük velîlerden, Tasavvufda Halvetiyye yolunun kolu olan Şemsiyye (Sivâsîyye)’nin kurucusudur.
|
|
Osmanlı âlimlerinden. Otuz üçüncü Osmanlı şeyhülislâmıdır.
|
|
Fâtih devri âlim ve şâirlerinden.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han’ın son vezîriâzamı, ilim ve devlet adamı.
|
|
Osmanlıların ilk kapdân-ı deryası. Ertuğrul ve Osman Gâzi’nin gazâ arkadaşı.
|
|
Osmanlı Devleti ile Safevî-İran Devleti arasında yapılan andlaşma.
|
|
Osmanlı Devleti’nde, vefât eden bir kimsenin terekesini (geriye bıraktığı malını), İslâmî mîrâs hukukuna göre, vârisleri arasında paylaştıran me’mûr.
|
|
Târih, coğrafya, bibliyoğrafya ve biyoğrafya ile meşgul olmuş meşhur bir âlim.
|
|
Osmanlı Devleti’nde dîvân-ı hümâyûnda ve devlet teşkilâtının diğer kısımlarında, yazı ve kayıd işlerini görmekle vazifeli me’mûr.
|
|
On dokuzuncu yüzyılda Mısır’da, idarenin Kavalalılar hânedânına geçmesini sağlayan paşa.
|
|
Osmanlı Devleti’nde askerî sınıfa âid şer’î ve hukukî dâvalara bakan hâkim.
|
|
Tanzîmât devri Osmanlı sadrâzam ve devlet adamlarından.
|
|
On dokuzuncu asır dîvân şâirlerinden.
|
|
Osmanlı âlimlerinin en meşhurlarından. İsmi, Ahmed bin Süleymân bin Kemâl Paşa’dır.
|
|
Ticâret yolları üzerinde kervanların konakladığı ve her türlü ihtiyâçlarının ücretsiz karşılandığı, devlet veya hayırsever kişiler tarafından yapılmış muhkem binalar.
|
|
Akdeniz’in Sicilya ve Sardilya’dan sonra üçüncü büyük adası.
|
|
Büyük Türk denizcisi, kapdân-ı derya.
|
|
Osmanlı Devleti’nde hükümdarlık şiârı (alâmeti) olarak cülûs-ı hümâyûndan sonra yapılan merasim.
|
|
(Bkz. Ali bin Emrullah)
|
|
Osmanlılar zamanında yetişen fıkıh ve kelâm âlimlerinin büyüklerinden.
|
|
Azak Denizi’ni Karadeniz’den ayıran yarımadaya yapılan seferler.
|
|
Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın Ser-mîmârân-ı Hassa (saray mimarlarının başı) Mîmâr Sinân’a yaptırdığı büyük su te’sisleri.
|
|
On yedinci yüzyılın ilk yarısında yetişmiş, sultan dördüncü Murâd ve sultan İbrâhim’e sunduğu lâyihalarla (raporlarla) meşhur yazar.
|
|
Osmanlı deniz akıncılarının ismi. Karadaki akıncının denizdeki karşılığıdır.
|
|
Kosova’da, Osmanlıların büyük haçlı kuvvetlerine karşı kazandıkları iki büyük zafer.
|
|
Abd, hür olmayan insan, İslâm hukukunda; harbte esir alınıp, İslâm memleketine getirilen kimse.
|
|
On yedinci asrın ortalarında iktidara geçtikten sonra, Osmanlı Devleti’nin gerilemesini uzun müddet durdurmaya, hattâ yeni fütûhata muvaffak olan bir vezir ailesi.
|
|
(Bkz. Mâhpeyker Sultan)
|
|
Sultan Abdülmecîd Han’ın son zamanlarında şahsına karşı yapılmak istenen bir suikast teşebbüsü.
|
|
Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve tasavvuf büyüklerinden.
|
|
Meşhur Osmanlı devlet adamlarından.
|
|
Osmanlı Devleti ile Rusya arasında yapılan bir andlaşma.
|
|
Araştırma, müracaat ve okumak için kitap ve benzeri materyallerin toplandığı, saklandığı ve okuyucunun istifâdesine sunulduğu yer.
|
|
(Bkz. Kapıkulu Ocakları)
|
|
Osmanlı Sarayında geleceğin hükümdarlarını yetiştirmek üzere vazifelendirilen beylerbeyi veya vezîr gibi tecrübeli devlet adamı.
|
|
Kıbrıs fâtihi, Kafkasya’nın fethinde İran’la yapılan muhârebelerin muzaffer serdârı.
|
|
Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda, Rumeli’deki fetihlerde büyük hizmeti görülen kumandan ve devlet adamı.
|
|
Osmanlı târihinde 1718-1730 seneleri arasındaki döneme sonradan verilen isim.
|
|
Osmanlılar devrinde yetişen âlimlerden.
|
|
(Bkz. Esnaf Teşkilâtı)
|
|
Sarayda harem dairesiyle dış dâireler arasında yer alan ve selâmlık dâiresi denilen kısım.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han devrinin büyük âlimlerinden.
|
|
(Bkz. Adliye Teşkilâtı)
|
|
Osmanlı Devleti’nin son devirlerinde yaşamış devlet adamlarından.
|
|
Osmanlıların son zamanlarında yaşamış, devlet adamı ve Jön Türkler hareketinin ileri gelenlerinden.
|
|
Osmanlı sultanlarının yirmi dördüncü ve İslâm halîfelerinin seksen dokuzuncusu.
|
|
Osmanlı sultanlarının otuzuncu ve İslâm halîfelerinin doksan beşincisi.
|
|
Tanzîmât dönemi Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Hanlın sadrâzamlarından.
|
|
Evliyanın meşhurlarından.
|
|
Son devir Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
Sultan birinci Ahmed Han’ın zevcesi.
|
|
Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın ikinci sadrâzamı.
|
|
Osmanlı Devleti’nin gelir ve giderlerini idare eden ve devlet işletmelerinin faaliyetleri ile ilgili çalışmaları yürüten teşkilât.
|
|
Osmanlılar zamanında hizmetleri ve kahramanlıklarıyla meşhur akıncı ailesi.
|
|
Basılmış şeyler, basılı her türlü şey.
|
|
Tanzîmâtın ilânından sonra, medenî hukuk sahasında, Hanefî mezhebinin muamelâta (alış veriş, şirketler, hîbe v.b.) âid hükümlerinin maddeler hâlinde tertibinden meydana gelen kânunlar veya bu kânunları ihtiva eden mecmua.
|
|
Osmanlı Devleti’nde birinci Meşrutiyet’in ilânından sonra kurulan Meclis-i âyân ile Meclis-i meb’ûsân’ın birleşmesiyle meydana gelen meclis, parlamento.
|
|
İslâm medeniyetinde öğretimin yapıldığı müesseseler.
|
|
Osmanlı âlimlerinin meşhurlarından ve evliyânın büyüklerinden.
|
|
(Bkz. Çelebi Sultan Mehmed)
|
|
(Bkz. Fâtih Sultan Mehmed)
|
|
Osmanlı sultanlarının on üçüncüsü ve İslâm halîfelerinin yetmiş ikincisi.
|
|
Osmanlı sultanlarının on dokuzuncusu ve İslâm halîfelerinin seksen dördüncüsü.
|
|
(Bkz. Vahideddîn Han)
|
|
Osmanlı Devleti’nde; hazerde (sulhde) askerî ruhu canlı tutmak, seferde askerin cesaretini arttırıp düşmana korku vermek için kurulan askeri mızıka teşkilâtı.
|
|
Osmanlı ordusuna kara subayı yetiştiren okul.
|
|
Osmanlı Devleti’nde merkezle idâri birimler arasında haberleşmeyi sağlamak, emir ve fermanları istenilen yere zamanında ulaştırmak için kurulan konak merkezleri hakkında kullanılan bir tâbir.
|
|
Osmanlılar ile Memlûklüler arasında yapılan muhârebe.
|
|
Osmanlılar zamanında İstanbul’da yetişen evliyânın büyüklerinden.
|
|
On yedinci yüzyıl sadrâzamlarından.
|
|
(Bkz. Câmi)
|
|
Siyâsî bir rejim olup, hükümdarın başkanlığı altındaki anayasalı parlamento idaresi.
|
|
Osmanlı Devleti’nde yetişen büyük İslâm âlimi ve meşhur velî.
|
|
On yedinci yüzyılın ikinci yarısında deniz muhârebelerindeki kahramanlıklarıyla meşhur, denizcilik târihimizin mühim şahsiyetlerinden Osmanlı kaptân-ı deryası.
|
|
Tanzîmât devri Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın, dînine bağlılığı ve hayırseverliliği ile meşhur kızı.
|
|
Türk’e şeref, cihâna ise yüzlerce medenî eser veren bir san’atkâr olarak târihe geçen büyük Osmanlı mîmârı.
|
|
İnşâ yâni yapı san’atı.
|
|
Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın 29 Ağustos 1526 târihinde Mohaç ovasında haçlılara karşı kazandığı zafer.
|
|
Osmanlı Devleti’nin ilk şeyhül-islâmı.
|
|
Osmanlı Devleti’nin dördüncü şeyhülislâmı ve Fâtih Sultan Mehmed Han’ın hocalarından.
|
|
Osmanlı Devleti’nin üçüncü şeyhülislâmı ve Fâtih Sultan Mehmed Han’ın hocası.
|
|
Birinci Dünyâ harbinden sonra Osmanlı Devleti’yle İtilâf devletleri arasında 30 Ekim 1918’de Limni adasındaki Mondros limanında demirli bulunan Agememnon İngiliz zırhlısında imzalanan ateşkes andlaşması.
|
|
Tanzîmât’tan sonraki yeni edebiyat dönemi şâir ve edebiyatçılarından, gazeteci, muharrir, tarihçi.
|
|
Mısırlı muharrir ve din adamı.
|
|
(Bkz. İhtisab)
|
|
Hazînenin gelir kaynaklarından biri.
|
|
Osmanlı sultanlarının on yedincisi ve İslâm halîfelerinin seksen ikincisi.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının üçüncüsü, velî ve ahî şeyhi.
|
|
Osmanlı sultanlarının altıncısı.
|
|
Osmanlı sultanlarının on ikincisi ve İslâm halîfelerinin yetmiş yedincisi.
|
|
Osmanlı sultanlarının otuz üçüncü ve İslâm halîfelerinin doksan sekizincisi.
|
|
İstanbul’da medfûn en büyük üç evliyâdan biri.
|
|
Hekimbaşı, Osmanlı Devleti’nde modern tıbbın kurucularından.
|
|
Osmanlı sultanlarının on beşincisi ve İslâm halîfelerinin seksen ikincisi.
|
|
Osmanlı sultanlarının yirmi ikincisi ve İslâm halîfelerinin seksen yedincisi.
|
|
Osmanlı sultanlarının yirmi altıncısı ve İslâm halîfelerinin doksan birincisi.
|
|
Osmanlı sultanlarının yirmi dokuzuncusu ve İslâm halîfelerinin doksan dördüncüsü.
|
|
(Bkz. Reşid Paşa)
|
|
Medrese veya câmide talebeye ders okutan hoca. Arapça bir kelime olup tedris mastarından ism-i faildir.
|
|
(Bkz. Şeyhülislâm)
|
|
(Bkz. Bahriye Mektebi)
|
|
Topçu ve istihkâm subayı yetiştiren okul.
|
|
Osmanlı Devleti’nde mühendis yetiştirmek için açılan okullar.
|
|
(Bkz. Müderris)
|
|
(Bkz. Mukâtaa)
|
|
Osmanlı Devleti’nin son devirlerinde yaşamış devlet adamı, şâir ve yazar.
|
|
Osmanlı âlimlerinin meşhurlarından.
|
|
Lügat, kelâm, hadîs ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimi.
|
|
Tanzîmât dönemi Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
On yedinci yüzyılda yetişen şâir ve velî.
|
|
On yedinci asrın meşhûr târihçisi.
|
|
Osmanlı devlet teşkilâtında seyyidlerin ve şeriflerin doğum ve vefât kayıtlarını tutan ve işleri ile ilgilenen müessesenin idarecisi.
|
|
Tanzîmât devrinin meşhur gazeteci, siyasetçi, şâir ve yazarı.
|
|
Fransa-İngiltere ve Rusya’nın müttefik filoları tarafından 20 Ekim 1827’de Navarin’de Osmanlı donanmasına yaptıkları baskın.
|
|
On sekizinci yüzyıl dîvân edebiyatı şâirlerinden.
|
|
On yedinci yüzyıl dîvân şâirlerinin önde gelenlerinden. 1572 senesinde Erzurum’un Hasankale ilçesinde doğan şâirin asıl adı Ömer’dir.
|
|
Osmanlı tarihçilerinin meşhurlarından.
|
|
Sultan üçüncü Ahmed Han ve Lâle devrinin meşhur sadrâzamı.
|
|
Niğbolu önünde Osmanlı ve haçlı orduları arasında 25 Eylül 1396 târihinde yapılan meydan muhârebesi.
|
|
Osmanlı devlet teşkilâtında dîvân-ı hümâyûn üyelerinden olup, pâdişâh adına yazılacak fermanlara, berâtlara, nâmelere hükümdarın imzası demek olan tuğrayı çekmekle görevli olan me’mur.
|
|
Evliyanın büyüklerinden.
|
|
Sultan üçüncü Selîm Han devrinde kurulan talimli asker ocağına verilen ad.
|
|
Evliyanın büyüklerinden.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının ikincisi.
|
|
Büyük Türk denizcisi.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının birincisi.
|
|
(Bkz. Genç Osman)
|
|
Osmanlı sultanlarının yirmi beşincisi ve İslâm halîfelerinin doksanıncısı.
|
|
Osmanlı Devleti zamanında ortaya konan edebiyat.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han’ın Akkoyunlu sultânı Uzun Hasan ile 11 Ağustos 1473’de, Otlukbeli mevkiinde yaptığı büyük meydan muhârebesi.
|
|
Meşrûtiyetin muhafazası için Selânik’den İstanbul’a getirilen avcı taburlarının 13 Nisan 1909’dâ başlattığı isyân.
|
|
Yirminci yüzyıl Türk realist hikayecilerinin en meşhuru.
|
|
İslâm hukukunun kaynaklarından.
|
|
Toprakdan alınan mahsûlün zekâtı.
|
|
On altıncı yüzyıl sadrâzamlarından.
|
|
Osmanlı Devleti’nde hükümdara verilen en meşhur ünvân.
|
|
(Bkz. Akçe)
|
|
Kırım harbinden sonra, 30 Mart 1856 târihinde Osmanlı Devleti ile Avusturya, Fransa, İngiltere, Prusya, Rusya ve İtalya arasında Fransa’nın başşehri Paris’te imzalanan sulh andlaşması.
|
|
Târihte Lâle devri olarak bilinen döneme son veren isyân hareketi.
|
|
(Bkz. Kapıkulu Ocakları)
|
|
Coğrafya bilgini, amiral.
|
|
1877-1878 Osmanlı-Rus harbinde Gâzi Osman Paşa’nın Ruslara karşı Plevne’de yaptığı savunma.
|
|
Osmanlıların son zamanlarında yaşamış, siyâset adamı ve sosyolog.
|
|
Kapdân-ı derya Barbaros Hayreddîn Paşa’nın, Andrea Doria komutasındaki haçlı donanması ile yaptığı deniz savaşı.
|
|
1700 İstanbul andlaşması hilâfına, Osmanlı topraklarına giren Rusya’ya karşı 1711’de üçüncü Ahmed Han zamanında sadrâzam Baltacı Mehmed Paşa serdârlığında yapılan meşhur sefer.
|
|
Osmanlı Devleti’nde, dîvân-ı hümâyûnda, doğrudan doğruya vezîriâzama bağlı yazı işleri ile meşgul kalemlerin ve buradaki kâtiplerin faaliyetine nezâret eden dâire reisi.
|
|
(Bkz, Mehmed Reşâd)
|
|
Osmanlı sadrâzamlarından.
|
|
(Bkz. Murâd Hân-IV)
|
|
Osmanlı ordusunun kesin zaferiyle neticelenen Osmanlı-Memlûk meydan muhârebesi.
|
|
Doğu Akdeniz havzasıyla Ege denizi ve Boğazlar bölgesi arasındaki yol üzerinde bulunması sebebiyle, târihte büyük değer kazanan Rodos adası, ada üzerindeki aynı adı taşıyan müstahkem şehir ve buraya yapılan seferler.
|
|
Osmanlı Devleti’nin Avrupa topraklarındaki en büyük idarî birimi.
|
|
Fâtih Sultan Mehmed Han’ın Boğaz’ın Avrupa yakasına yaptırdığı hisar.
|
|
(Bkz. Mütercim Rüşdî Paşa)
|
|
Osmanlı devlet teşkilâtında pâdişâhtan sonra devletin en yüksek rütbeli idarecisi.
|
|
Osmanlılar zamanında Anadolu’da yaşayan evliyânın büyüklerinden.
|
|
(Bkz. Pâdişâh)
|
|
Birinci Dünyâ savaşı içinde Kafkas cephesinde Türk-Rus muhârebelerinin Sarıkamış yakınlarında geçen ilk safhası.
|
|
(Bkz. Yavuz Selîm)
|
|
Osmanlı sultanlarının on birincisi ve İslâm halîfelerinin yetmiş altıncısı.
|
|
Osmanlı sultanlarının yirmi sekizinci ve İslâm halîfelerinin doksan üçüncüsü.
|
|
Sultan ikinci Selîm Han tarafından büyük Türk mîmârı Mîmâr Sinân’a, Edirne’de yaptırılan meşhur câmi.
|
|
İkinci Mahmûd Han devrinde 1808’de âyân ile hükümet arasında yapılan sözleşme.
|
|
Anadolu’da yetişen büyük velîlerden.
|
|
Osmanlılar zamanında Anadolu’da yaşayan en büyük velîlerden.
|
|
Edirne’nin batısında Meriç nehri önünde 1364 senesinde haçlı kuvvetlerine karşı Osmanlı ordusunun zaferiyle neticelenen savaş.
|
|
(Bkz. Akçe)
|
|
Osmanlı Devleti’nin meşhur sadrâzamlarından.
|
|
Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında Anadolu’da yetişen evliyânın ve âlimlerin büyüklerinden.
|
|
(Bkz. Pâdişâh)
|
|
Osmanlı sultanlarının otuz beşincisi ve İslâm halîfelerinin yüzüncüsü.
|
|
İstanbul’un en büyük câmilerinden.
|
|
Osmanlı pâdişâhlarının her yıl hac mevsiminde Haremeyn-i şerîfeyn ahâlisine, bu mukaddes yerlerde geçici olarak bulunan zâhid müslümanlara (mücavirlere), mukaddes yerlerin ve hac yollarının emniyetini sağlayan Mekke şeriflerine ve Hicaz bölgesinde yaşayan bütün şeyhlere gönderdikleri para ve değerli eşyalara surre; bunları götüren topluluğa da surre alayı denirdi.
|
|
(Bkz. Kânûnî Sultan Süleymân)
|
|
Osmanlı sultanlarının yirmincisi ve İslâm halîfelerinin seksen beşincisi.
|
|
Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda; yiğitliği, cömertliği ve gazâ yollarında gösterdiği başarılarıyla ün yapan Rumeli fâtihi, mücâhid Osmanlı şehzâdesi.
|
|
Kânûnî Sultan Süleymân Han tarafından meşhur Osmanlı mîmârı Koca Sinân’a 1550-1557 seneleri arasında İstanbul’da yaptırılan külliye.
|
|
Osmanlılar zamanında, İstanbul’da yetişen evliyânın büyüklerinden.
|
|
Osmanlı Devleti’nde İstanbul’daki saraya ve devlete âid binaların bakımı ve tâmiriyle uğraşan ve saraylara gerekli olan şeyleri satın alan kimse.
|
|
Türk-İslâm devletlerinde hükümdar sülâlesinin erkek evlâdı hakkında kullanılan bir tâbir. Osmanlı Devleti’nde de pâdişâh soyundan gelen erkek çocuklara şehzâde ünvânı veriliyordu.
|
|
(Bkz. Kâdı Bedreddîn)
|
|
En yüksek dereceli müftî.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son yıllarında yetişmiş, Balkan harbi sırasında Edirne’yi kahramanca müdâfaa etmiş kumandan.
|
|
Osmanlılar zamanında Anadolu’da yaşayan evliyânın en büyüklerinden.
|
|
İstanbul’da ilk rasadhâneyi kuran astronomi, matematik ve hadîs âlimi.
|
|
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yetişen devlet adamı ve İttihâd ve Terakkî fırkası ileri gelenlerinden.
|
|
Osmanlı Devleti târihinde sultan Abdülmecîd Han zamanında Mustafa Reşîd Paşa tarafından hazırlanıp, Gülhâne bahçesinde okunmasıyla başlayan ve Birinci Meşrûtiyete kadar süren ıslâhat ve batılılaşma dönemi.
|
|
Osmanlı Devleti’nde yeni fethedilen yerlerde eskiden mevcut olan veya yeni uygulanacak idarî teşkilât çerçevesi içinde, belli usûl ve kaidelere göre tespit ve kaydedilmesine tahrir, bu bilgilerin toplandığı defterlere de tapu tahrir defterleri denirdi.
|
|
Devletin daimî ve fevkalâde giderleri için ülülemrin irâdesi ile toplanan vergiler.
|
|
İslâm hukukunda müslim ve gayr-i müslim vatandaştan tahsîl edilen mikdârı ve nisbeti belli mâlî mükellefiyetler.
|
|
Gemilerin inşâ, tamir ve bakımlarının yapıldığı yer.
|
|
Paris andlaşmasını yapan devletlerin elçilerinin katıldığı, 1876’da İstanbul’da yapılan bir konferans.
|
|
Anadolu’da yetişen evliyanın büyüklerinden.
|
|
Servet-i fünûn devri şâiri.
|
|
(Bkz. Nişancı)
|
|
Osmanlı Devleti’nin, geçimlerine ve hizmetlerine âid masrafları karşılamak üzere bir kısım asker ve me’murlara; muayyen bölgelerde kendi nâm ve hesaplarına tahsîl selâhiyeti ile birlikte tahsis etmiş olduğu vergi kaynaklarına verilen umûmi isim.
|
|
Kanije müdafaasıyla meşhur mücâhid Osmanlı kumandanı.
|
|
İstanbul’da Sarayburnu sırtlarında yaklaşık 400 yıl Osmanlı Devleti’nin idare merkezi olan saray.
|
|
Toprakla ilgili hüküm ve kaideler.
|
|
Pâdişâhın, ismini ve lakabını hâvî alâmeti.
|
|
Yangın çıkınca, süratle etrafa yayılmadan söndürmek ve mahsur kalanları kurtarmak için kurulan teşkilât.
|
|
Büyük Türk denizcisi.
|
|
Kânûnî Sultan Süleymân Han zamanında yaşıyan evliyânın büyüklerinden.
|
|
(Bkz. Fas Seferleri)
|
|
Son Osmanlı pâdişâhı, yüz birinci İslâm halîfesi.
|
|
Osmanlı merkez teşkilâtında vazîfeli devlet tarihçisine verilen ünvân.
|
|
Mükellef kimsenin; kendi mülkü olan belli ve dayanıklı malının menfaatini bir şarta bağlamadan müslüman veya zımmî fakirlere bırakması.
|
|
Osmanlı Devleti’nde pâdişâh anneleri için kullanılan tâbir.
|
|
10 Kasım 1444’de Varna’da yapılan Osmanlı-Haçlı muhârebesi.
|
|
On sekizinci yüzyıl ortalarında Arabistan yarımadasında ortaya çıkan, on dokuzuncu yüzyılda geniş bir bölgeyi etkisi altına alan dînî ve siyâsî bir akım.
|
|
(Bkz. Şehzâde)
|
|
Osmanlı Devleti’nde askerî ve idâri sahalarda geniş selâhiyetlere sâhib en üst derecedeki me’murlara verilen ünvân.
|
|
(Bkz. Sadrâzam)
|
|
Orta Avrupa’nın kapısı olan Viyana’nın, Osmanlı Devleti tarafından kuşatılması.
|
|
Osmanlı âlim ve evliyâsından.
|
|
Osmanlı sultanlarının dokuzuncusu ve İslâm halîfelerinin yetmiş dördüncüsü.
|
|
(Bkz. Jön Türkler)
|
|
Osmanlı Devleti’nin daimî ücretli ordusu olan kapıkulu ocaklarının, pâdişâhın hizmetine âid olan piyade sınıfına verilen ad.
|
|
Osmanlı sultanlarının dördüncüsü.
|
|
Sultan Abdülazîz Han’ın tahttan indirilerek şehîd edilmesine sebeb olanları, muhakeme etmek için kurulan mahkeme.
|
|
Meşhur Osmanlı saraylarından.
|
|
Osmanlı Devleti ile Yunanlılar arasında yapılan savaşlar.
|
|
(Bkz. Tımar)
|
|
Osmanlı âlimlerinin meşhurlarından.
|
|
Tanzîmât devri yazar, şâir ve devlet adamlarından.
|