hakdin.net
16 Rebiü'l-Ahir 1436
06 Şubat 2015 Cuma
7:34

İLMİHAL

Adak

İbni Âbidîn “rahmetullahi aleyh”, (Dürr-ül-muhtâr) şerhinde, üçüncü cild, yemîn bahsinde ve ikinci cild, oruc bahsinin sonunda buyuruyor ki:

İLMİHAL

Âhıret bilgileri, aklın dışındadır. Bunlara akl ermez

Elmünkızü-aniddalâl) kitâbında diyor ki: Akl ile anlaşılan şeyler, his uzvları ile anlaşılanların üstünde olduğu ve bunların yanlışını çıkardığı gibi, ya’nî his uzvlarımız, akl ile anlaşılan şeyleri anlıyamıyacağı gibi, akl da, Peygamberlik makâmında anlaşılan şeyleri kavramakdan âcizdir.

İLMİHAL

Âhıretde kâfire merhamet yokdur

Allahü teâlânın rahmeti, şefkati dünyâda mü’minlere ve kâfirlere, herkese birlikde yetişdiği ve herkesin çalışmasına ve iyiliklerine dünyâda karşılığını verdiği hâlde, âhıretde kâfirlere merhametin zerresi bile yokdur.

İLMİHAL

Ahkâm-ı islâmiyyetsiz evliyâlık olmaz

Bu mektûb, mevlânâ Hamîd-i Bengâlîye gönderilmiş olup, Kelime-i tevhîdin üstünlüklerini ve islâmiyyetsiz Evliyâlık olamıyacağını bildirmekdedir:

İLMİHAL

Akla, hayâle gelen ve keşf ile, şühûd ile anlaşılan herşey mahlûkdur.

Bu mektûb, hocasının oğlu hâce Muhammed Abdüllah için yazılmışdır “sellemehullahü teâlâ”. Akla, hayâle gelen ve keşf ile ve şühûd ile anlaşılan herşey, mahlûkdur. Bunlara (Mâ-sivâ) denildiği bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Âlem vehm mertebesinde yaratılmışdır

Bu mektûb, Mektûbâtın üçüncü cildinin toplayıcısı olan Muhammed Hâşim-i Keşmîye “kaddesallahü teâlâ sirrehül’azîz” yazılmışdır. Âlemin vehm mertebesinde yaratılmış olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Âlem-i emrdeki beş cevheri

Bu mektûb, seyyid mîr Şemsüddîn Alî Halhalîye yazılmışdır. Âlem-i emrden ve âlem-i halkdan insanda bulunan on parçayı bildirmekde ve insan kalbinin Arşdan dahâ üstün olduğunu açıklamakdadır:

İLMİHAL

Âlem-i ervâh, âlem-i misâl, âlem-i ecsâd ve kabr azâbı.

Bu mektûb, Molla Bedreddîne yazılmışdır. Âlem-i ervâh ve âlem-i misâl ve âlem-i ecsâd üzerinde bilgi vermekde, kabr azâbını anlatmakdadır:

İLMİHAL

Âlemin, maddenin, zât-i ilâhîden nasîbi yokdur

Bu mektûb, hakîkatleri bilen, ma’rifetler sâhibi, hâce Hüsâmeddîn Ahmede yazılmış olup, bu kâinâtın hepsi, Allahü teâlânın ismlerinin ve sıfatlarının aynası olduğu, Zât-i ilâhîden ise, hiç nasîbleri olmadığı ve maddenin kendi kendine varlıkda duramıyacağı, maddenin hakîkî varlık olmadığı ve birçok şeyler bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Âlemler, herşey yokdan var edildi.Yunan felesofları

Bu mektûb, mevlânâ Hamîd Ahmedî için yazılmışdır. Âlemin yokdan var edilmiş olduğunu bildirmekde ve Yunan felsefecilerinin akl-ı fe’âl dedikleri şeyi red etmekdedir:

İLMİHAL

Alış-verişde muhayyerlik.

Bâyı’ veyâ müşterînin, alış verişden vaz geçebilmek hakkına, (Muhayyer olmak) denir. Muhayyerlik, sahîh ve fâsid bey’lerde câiz olup, üç dürlüdür:

İLMİHAL

Âlimlerin kalbleri ile Allahü teâlâyı görmesi

Bu mektûb, Muhammed Hâşim-i Keşmîye “kaddesallahü teâlâ sirrehül’azîz” yazılmış olup, âriflerin, kalbleri ile Allahü teâlâyı nasıl gördükleri anlatılmakdadır:

İLMİHAL

Allah adamlarının gönlünde zerre kadar dünyâ düşüncesi yokdur

Bu mektûb, hâcı Muhammed Yûsüf Keşmîrî için yazılmışdır. Allah adamlarının gönlünde zerre kadar dünyâ düşüncesi olmadığı bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Allahü teâlâ akl ile, hayâl ile anlaşılamaz.

İmâm-ı Rabbânî Müceddid-i elf-i sânî “kaddesallahü teâlâ esrârehül’azîz”, bu mektûbu molla Ârif Hutenî Bedahşîye yazmışdır. (Lâ ilâhe illallah) kelimesinin üstünlüklerini ve tenzîh makâmını ve (îmân-ı gayb)ı bildirmekdedir:

İLMİHAL

Allahü teâlâ hiçbirşeye benzemez ve akl ile anlaşılamaz.

Bu mektûb, Nûr Muhammed Tehârî için yazılmışdır:

İLMİHAL

Allahü teâlânın ihâta, kurb ve ma’iyyet sıfatları

Bu mektûb, mîr Mensûr için yazılmışdır. Allahü teâlânın ihâta, kurb ve ma’ıyyet sıfatları üzerinde ince bilgiler vermekdedir:

İLMİHAL

Allahü Teâlânın İsmleri

Allahü teâlânın ismleri çokdur.

İLMİHAL

Allahü teâlânın kullarına hizmet etmemiz lâzımdır

Bu mektûb, hâce Ebülmekârim için yazılmışdır. Allahü teâlânın kullarına hizmet etmeği övmekdedir:

İLMİHAL

Allahü teâlânın mahlûklara yakın olması

Bu mektûb, gizli bilgilerin hazînesi oğulları Muhammed Sa’îd ve Muhammed Ma’sûma “rahmetullahi aleyhimâ” yazılmış olup, Allahü teâlânın mahlûklara yakın olmasını açıklamakda, ademin ve iblîsin kötülükleri arasındaki farkı bildirmekdedir:

İLMİHAL

Allahü teâlânın ni’metleri, dünyâda herkesedir

Allahü teâlânın feyzleri, ni’metleri, ihsânları, ya’nî iyilikleri, her ân, insanların iyisine, kötüsüne, herkese gelmekdedir.

İLMİHAL

Allahü teâlânın yakın olması ne demekdir?

Esseyyid, Mîr Muhammed Nu’mân hazretlerine yazılmış olup, Allahü teâlânın ve sıfatlarının ve fi’llerinin kullarına çok yakın olduğunu bildirmekdedir:

İLMİHAL

Allahü teâlâya kavuşduran tesavvuf yolu ikidir

Bu mektûb, Nûr Muhammed Tehârî için yazılmışdır. Allahü teâlâya kavuşduran yolların iki olduğunu bildirmekdedir:

İLMİHAL

Arâbi ayların 1.gününü bulmak

Sene adedinden bir noksânı, 4,367 ile çarpılır [darb edilir].

İLMİHAL

Arş ve Kürsî

Bu mektûb, mevlânâ Hüseyne yazılmış olup, Arşı ve Kürsîyi bildirmekdedir:

İLMİHAL

Atom Bombası

Bugün bilinen yüzbeş dürlü atomdan her birinin ortasında bir nüve, ya’nî çekirdek bulunduğunu ve çekirdek etrâfında elektronların döndüğünü bildirmişdik.

İLMİHAL

Atom kuvveti ve sulh zemânında bundan fâidelenme

Bugün, atom endüstrisinin esâsını, Uranium ma’deni teşkîl etmekdedir.

İLMİHAL

Baş sağlığı mektûbu. Meyyite yapılacak hediyyeler.

Bu mektûb, Perkene şehri kâdîlarına yazılmış olup, baş sağlığı dilemekdedir:

İLMİHAL

Bâtıl, Fâsid, Mekrûh satışlar, Sarraflık

Bey’ ve şirânın altı dürlü olduğunu, bundan evvelki maddenin baş tarafında belirtdik. Bunlardan birincisi olan Sahîh satışı yukarıda gördük. Bu maddede, bâtıl, fâsid, mekrûh, mevkûf, vefâ ile olan satışları ve sarf satışını kısaca anlatacağız:

İLMİHAL

Bayram Nemazları

Şevvâl ayının birinci günü fıtr bayramının, Zilhiccenin onuncu günü de, kurban bayramının birinci günleridir.

İLMİHAL

Beş Vakt Nemâz

Her müslimânın, otuzüç farzı bilmesi lâzımdır. Otuzüç farz şunlardır:

İLMİHAL

Bey’ ve şirâ Halâl ve harâm satışları.

veyâ vekîlinin, söz kesildikden sonra (Teslîm etdim) veyâ (Teslîm al) demesi.

İLMİHAL

Bir tesavvuf mütehassısının mektûbu

Tesavvuf, kalbi sâf yapmak, temizlemek demekdir.

İLMİHAL

Bir Üniversiteliye Cevâb

Abdülhakîm efendinin, İstanbulda, Sultân Selîm Câmi-i şerîfi bağçesindeki, (Medrese-tül-mütehassısîn)de tesavvuf müderrisi [Ya’nî, ilâhiyyât fakültesinde, tesavvuf kürsîsi, ordinaryüs profesörü] iken, bir üniversitelinin süâline karşı, yazmış olduğu mektûbu, kelimelerini sâdeleşdirerek, aşağıya yazıyoruz:

İLMİHAL

Bozuk Dinler

Semâvî dinlerden, bozulmuş olanları bildireceğiz:

İLMİHAL

Bu ümmet yetmişüç fırkaya ayrılacakdır.

Bu mektûb, Molla İbrâhîm için yazılmışdır. Bu ümmetin yetmişüç fırkaya ayrılacağını bildiren hadîs-i şerîfi açıklamakdadır:

İLMİHAL

Büyüklerin Allahü teâlâ ile konuşmaları

Bu mektûb, yine Muhammed Hâşim-i Keşmîye “kuddise sirruh” yazılmış olup, tesavvuf büyüklerinin Allahü teâlâ ile konuşmalarını bildirmekdedir:

İLMİHAL

Cemaât İle Nemâz

Câmi’e sağ ayak ile girilir.

İLMİHAL

Cenâze nemâzı

Bir mü’minin vefât etdiğini haber alan erkeklere, erkek yoksa, kadınlara cenâze nemâzı kılmak, gasl, techiz ve defn farz-ı kifâyedir. Ehemmiyyet vermiyen, kâfir olur. Cenâze nemâzını bir kadının yalnız kılması ve çok kadının cemâ’at ile kılmaları mekrûh olmaz. Nemâzın kabûl olması için, altı şart lâzımdır:

İLMİHAL

Cenâze taşımak ve defn

Cenâze taşımakda önce ön tarafda, meyyitin sağ tarafı, sağ omuza alınıp, on adım taşınır. Sonra, arka sağ bacak tarafı sağ omuzda, on adım taşınır.

İLMİHAL

Cennetde Allahü teâlânın görüleceğine inanmıyanlara cevâbdır

Bu mektûb, mîr Muhammed Nu’mânın oğlu mîr Abdürrahmân için yazılmışdır. Cennetde Allahü teâlânın görüleceğine inanmıyanlara cevâb vermekdedir:

İLMİHAL

Cennete girmek için Muhammed aleyhisselâma uymak lâzımdır

Âhıretde Cehennemden kurtulmak, yalnız Muhammed aleyhisselâma tâbi’ olanlara mahsûsdur.

İLMİHAL

Cin hakkında bilgi

Aşağıdaki yazı, Osmânlı pâdişâhlarının otuzaltıncısı, sonuncusu, sultân Muhammed Vahîdeddîn hân “rahmetullahi teâlâ aleyh” zemânında, medresetülmütehassısînde tesavvuf müderrisi olan seyyid Abdülhakîm efendinin “rahmetullahi aleyh” (Keşkül) ismindeki kitâbından alındı. Keşkül basılmamışdır.

İLMİHAL

Cinâyetler

(Redd-ül-muhtâr) sâhibi “rahmetullahi teâlâ aleyh” buyuruyor ki: Cinâyet, yaralamak veyâ öldürmek demekdir.

İLMİHAL

Cinlerin zararları

Salih insanlar gibi görünür ve sohbet ederler. Kâfir olan cinler, insanlara çeşitli şekilde zarar verirler. İnsandan ayrılmayıp her şekle girebilirler.

İLMİHAL

Cum’a nemâzı

Cum’a nemâzı onaltı rek’atdir.

İLMİHAL

Derd ve belâlar, günâhlara keffâretdir.

Bu mektûb, mirzâ Muzaffer hâna yazılmışdır. Dostlara verilen sıkıntıların ve belâların, günâhlara keffâret olduğu ve yalvararak afv ve âfiyet istemek lâzım olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Derd ve belânın Allahü teâlâdan geldiğini düşünmelidir.

Bu mektûb, Şerefüddîn Hüseyn için yazılmışdır. İnsanın hergün başına gelen şeylerin hepsinin, Allahü teâlânın irâdesi ile geldiği ve bunun için hepsinden lezzet duyulması lâzım olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Din hırsızları

Ehl-i sünnet âlimlerinin, o büyük ve dindâr insanların bildirdikleri i’tikâddan, îmândan kıl kadar ayrılanların, kıyâmetde azâbdan kurtulmaları imkânsızdır.

İLMİHAL

Diyet Cezâları ve Keffâret

Diyet, kâtilin vereceği para cezâsıdır.

İLMİHAL

Düâ etmekdeki gizli bilgiler.

Bu mektûb, zemânın sultânı [Selîm Cihângir hân] “rahmetullahi teâlâ aleyh” için yazılmışdır. Düâ etmekdeki gizli bilgileri açıklamakda, âlimleri övmekdedir:

İLMİHAL

Dünyâ görünüşdür

Bu mektûb, mîr Mensûr için yazılmışdır. Kâinâtın hakîkatini bildirmekde ve kendi keşfi ile Muhyiddîn-i Arabî hazretlerinin keşfi arasındaki farkı açıklamakdadır:

İLMİHAL

Dünyâ işlerini yaparken islâmiyyete dikkat etmelidir.

Bu mektûb, Hân-ı cihâna “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazılmışdır. Sağlam olan dîne yapışmağı ve dünyâ işlerini yaparken, islâmiyyete uymağa dikkat etmenin, din ile dünyâyı birlikde kazanmak olduğunu bildirmekdedir:

İLMİHAL

Dünyâ sıkıntılarının fâidesi. Tâ’ûnun sevâbı

Bu mektûb, mirzâ Hüsâmeddîn Ahmede gönderilmiş olup, bu dünyâ sıkıntıları, acı görünse de, insanı yükseltirler ve tâ’ûndan ölmenin kıymetini bildirmekdedir:

İLMİHAL

Dünyâ, âhıretin tarlasıdır

Bu dünyâ, âhıretin tarlasıdır.

İLMİHAL

Dünyâda âhırete yarar iş görmek lâzım olduğu bildirilmekdedir

Bu mektûb, seyyid Mîr Muhibbullaha yazılmışdır. Dünyâda âhırete yarar iş görmek lâzım olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Dünyâya, burada kalacak kadar, âhırete de orada kalacak kadar çalışmalıdır.

Bu mektûb, hâce Şerefüddîn Hüseyne yazılmışdır. Nasîhat etmekdedir:

İLMİHAL

Ehl-i sünnet âlimleri

Bütün insanlara önce lâzım olan şey, (Ehl-i sünnet) âlimlerinin kitâblarında bildirdikleri gibi, bir îmân ve i’tikâd edinmekdir.

İLMİHAL

Ehl-i sünnet i’tikâdı, harâmlar. Tevbe, Mehdî “aleyhirrahme” Fükahâ-i seb’a.

Bu mektûb, Hân-ı Hânân-ı cihâna yazılmış olup, Ehl-i sünnet i’tikâdını ve islâmın beş şartını ve günâhlardan tevbe etmeği bildirmekdedir:

İLMİHAL

Ehl-i sünnetin reîsi, İmâm-ı A’zam Ebû Hanîfedir

Dört mezhebde ictihâd derecesine yükselmiş olan âlimlere ve bunların yetişdirmiş oldukları büyük âlimlere (Ehl-i sünnet) âlimleri denir.

İLMİHAL

Emr-i bil-ma’rûf, nehy-i anil-münker ve cihâd sevâbı çokdur

Bu mektûb Muhammed Ma’sûm “kuddise sirruh” tarafından, mirzâ Ubeydüllah beğe yazılmışdır. Nasîhatin lâzım olduğunu, cihâdın kıymetini bildirmekdedir:

İLMİHAL

Eshâb-ı kirâm birbirini çok severdi. Şî’îlerin iftirâları

Eshâb-ı kirâm arasındaki muhârebeler ictihâd yüzünden idi. Döğüşenler de, birbirini çok seviyordu. Ananın, babanın çocuğunu döğmesi gibi idi.

İLMİHAL

Eshâb-ı kirâmın büyüklüğü.

Bu mektûb, seyyid Muhammed Nu’mâna “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazılmış olup, ba’zı Evliyâ, tesavvuf yolunda ilerlerken, kendilerini, Eshâb-ı kirâmın makâmında görüyor.

İLMİHAL

Eshâb-ı yemîn,eshâb-ı şimâl ve sâbikûn

Bu mektûb, seyyid Abdülbâkî Sârenkpûrîye yazılmış olup, Eshâb-ı yemîn ve Eshâb-ı şimâli ve Sâbıkları bildirmekdedir:

İLMİHAL

Ezân kelimelerinin ma’nâları

Ezânın kelimeleri yedidir.

İLMİHAL

Ezân Ve İkâmet

(Dürr-ül-muhtâr) kitâbından ve bunun açıklaması olan (Redd-ül-muhtâr)dan ezân bâbı terceme edilerek ve kısaltılarak aşağıda yazıldı:

İLMİHAL

Farz, sünnet ve nâfilelerin ehemmiyyetleri ve farkları

Bu mektûb, Hâce Şerefeddîn Hüseyne gönderilmiş olup, harâmlardan sakınmağı, ahkâm-ı islâmiyyeye yapışmağı bildirmekdedir:

İLMİHAL

Fenâ fillâh, vasl-ı uryânî

Bu mektûb, hocası Muhammed Bâkînin [973-1013 Delhîde] “kuddise sirruh” oğlu, Muhammed Abdüllaha “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazılmış olup, iki süâline cevâb vermekde ve ayn-ül-yakîni anlatmakdadır:

İLMİHAL

Fenâ ve bekâyı bildirmekdedir

Bu mektûb, Abdülkâdir-i Enbâlîye yazılmış olup, Fenâ ve Bekâyı anlatmakdadır:

İLMİHAL

Fenâ-Fillah

İmâm-ı Rabbânî “rahmetullahi aleyh”, (Me’ârif-i ledünniyye) kitâbında, yirmialtıncı ma’rifetde buyuruyor ki:

İLMİHAL

Ferâiz Bilgisi

Vefât eden kimsenin bırakdığı malın kimlere verileceğini ve nasıl dağıtılacağını öğreten ilme, (İlm-i ferâiz) denir.

İLMİHAL

Ferâiz Hesâbları

Ferâiz problemlerini çözebilmek için, bundan evvelki maddede bildirilmiş olan on bilgiyi iyi anlamak ve ezberlemek lâzımdır.

İLMİHAL

Fıkh, Mezheb, İmâm-I A’zam

(Mecmû’a-i Zühdiyye) kitâbının başında diyor ki:

İLMİHAL

Gençlikde yapılan ibâdetlerin kıymeti

Bu mektûb, Mirzâ Menû Cehre yazılmış olup, nasîhat vermekdedir:

İLMİHAL

Gusl Abdesti

Nemâzın doğru olması için, abdestin ve guslün doğru olması lâzımdır. İbni Âbidîn, (Dürr-ül-muhtâr) şerhinde buyuruyor ki: (Cünüb olan her kadının ve erkeğin ve hayzdan ve nifâsdan kurtulan kadınların, nemâz vaktinin sonuna o nemâzı kılacak kadar zemân kalınca, gusl abdesti alması farzdır).

İLMİHAL

Güzel sûretlerin tatlı olmalarının sebebi nedir?

Bu mektûb, hâcı Abdüllatîf Hârezmî için yazılmışdır:

İLMİHAL

Hacca Gitmek

İslâmın beşinci şartı hacdır.

İLMİHAL

Hadîs-i Şerîflerin Çeşidleri

1308] senesinde İstanbulda basılan, (Mahzen-ül’ulûm) kitâbının, birinci cüz’, yüzotuzaltıncı sahîfesinde ve (Eşi’at-ül-leme’ât)in üçüncü sahîfesinde hadîs-i şerîflerin çeşidleri, şöyle ta’rîf edilmekdedir:

İLMİHAL

Hâlal, Haram ve şüpheli şeyler

(Kimyâ-i se’âdet)in ikinci rükn, dördüncü asl’ından terceme edilmişdir.

İLMİHAL

Hârikaların, kerâmetlerin çok veyâ az olmasının sebebi

Bu mektûb, Dervîş Habîb Hâdim için yazılmışdır. Hârikaların, kerâmetlerin çok veyâ az olmasının sebebi bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Hasta yemekleri

Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” (Allahü teâlâ, her hastalığın ilâcını yaratmışdır.

İLMİHAL

Hicri sene başının hangi gün olduğunu bulmak

Muharremin birinci gününü bulmak için sene adedi, beş ile çarpılır [darb edilir].

İLMİHAL

Hilye-i Se'âdet

[Ya’nî Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” görünüşü, tanınması].

İLMİHAL

Hubb-i fillah, buğd-i fillah. Kazâya rızâ nasıl olur?

Kimyâ-i se’âdet) kitâbı, beşinci aslında diyor ki: Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” buyurdu ki, (Îmânın temeli ve en kuvvetli alâmeti, müslimânları sevmek ve müslimânlara düşmanlık edenleri sevmemekdir).

İLMİHAL

Hurûfîlik

Bektâşî deyince iki dürlü insan anlaşılır: Birincisi, hakîkî, doğru Bektâşî olup, hâcı Bektâş-ı Velî hazretlerinin gösterdiği hak yolunda giden temiz müslimânlardır.

İLMİHAL

İctihâd hatâları. İmâm-ı a’zamın büyüklüğü

Ahkâm-ı islâmiyyenin hepsi Kur’ân-ı kerîmden çıkmakdadır.

İLMİHAL

İctihâd ne demekdir? Müctehid kime denir?

Seyyid Abdülhakîm efendi “rahmetullahi aleyh” (Eshâb-ı kirâm) kitâbında buyuruyor ki, (İctihâd, insan gücünün yetdiği kadar, ya’nî cehd ile zahmet çekerek çalışmak demekdir.

İLMİHAL

İkrâh (Korkutmak) ve Hicr (Yasaklamak)

Mü’mini ve zimmîyi ikrâh etmek, korkutmak büyük günâhdır.

İLMİHAL

İmâm-ı A’zamın büyüklüğü

İLMİHAL

Îmân, Akl, Zekâ, Halâl, Harâm, Adâlet, Zulm, Kazâ, Kâder

Bu mektûb, derin ilmi, hâlleri ve sözleri ile her ihtisâs sâhibini hayretde bırakan, kerâmet ve fazîletler hazînesi, Eshâb-ı kirâmın ve islâm âlimlerinin büyüklüğünün vesîkası, seyyid Abdülhakîm efendi “rahmetullahi aleyh” tarafından yazılmışdır:

İLMİHAL

Îmân, ibâdetler ve lüzûmlu nasîhatler.

Bu mektûb, dînine çok bağlı olan bir hânıma yazılmış olup, i’tikâdları bildirmekde, ibâdetlere teşvîk etmekdedir:

İLMİHAL

Îmân, ibâdetler, harâmlar

Bu mektûb, mîr Muhammed Emînin annesine yazılmışdır.

İLMİHAL

Îmânın gitmesine sebeb olan şeyler

İki cihân se’âdetine kavuşmak, ancak ve yalnız, dünyâ ve âhıretin efendisi olan, Muhammed aleyhisselâma tâbi’ olmağa bağlıdır.

İLMİHAL

İnsan medenî olmak için yaratılmışdır.

Bu mektûb, hân-ı hânân Abdürrahîm hâna “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazılmışdır.

İLMİHAL

İnsanın aslı ademdir. Ademde hiç iyilik yokdur.

Bu mektûb, mubârek oğlu Muhammed Ma’sûm “medde zillühül’âlî” için yazılmışdır. İnsanın aslının adem olduğunu, ademde hiçbir iyilik bulunmadığını bildirmekdedir:

İLMİHAL

İnsanlardan gelen sıkıntılara sabretmek lâzımdır.

Bu mektûb, seyyid mîr Muhibbullah Mankpûrîye yazılmışdır. İnsanlardan gelen sıkıntılara dayanmak lâzım olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

İrâde-İ Cüz’iyye

İrâde-i cüz’iyye risâlesini Muhammed Akkermânî “rahmetullahi aleyh” yazmışdır:

İLMİHAL

İsâ Aleyhisselâm insan idi, ona tapılmaz.

Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” efendimize, Necrândan bir hıristiyan hey’eti gelmişdi.

İLMİHAL

İsâ Aleyhisselâm Peygamber idi, ona tapılmaz.

Büyük islâm âlimi, (Tefsîr-i kebîr) ve çeşidli kıymetli kitâbların sâhibi, İmâm-ı Fahreddîn Râzî “rahmetullahi aleyh” Âl-i imrân sûresinde, altmışbirinci âyet-i kerîmeyi tefsîr ederken buyuruyor ki:

İLMİHAL

İslâm âlimlerinin kitâbları

Bu büyük imâmın ve yüzlerce talebesinin ve bunların da yetişdirdiği binlerce büyük insanın yazdığı milyonlarca kitâb, Peygamberimizin yolunu, bütün dünyâya doğru olarak yaymış, tanıtdırmışdır.

İLMİHAL

İslâm Dini

(Râbıta-i şerîfe) kitâbının elliyedinci sahîfesi açıklanarak aşağıda yazılmışdır:

İLMİHAL

İslâmiyette Nikâh

Nikâhlanmak, evlenmek demekdir. (Tatlîk) boşanmak demekdir.

İLMİHAL

İslâmiyette Talâk

(Talâk) kelimesi, lügatde, bağlı birşeyi çözmek demekdir.

İLMİHAL

İslâmiyyet ve Fen

Peygamberlerin “aleyhimüssalevâtü vetteslîmât” ve kitâbların gönderilmesine sebeb ve bildirilmesi en lüzûmlu olan emr, yerlerin, göklerin yaratanının varlığını, Onun bir olduğunu, ilm ve başka üstün sıfatları bulunduğunu, kudret ve büyüklüğünün sonsuz olduğunu kullara bildirmekdir.

İLMİHAL

İslâmiyyetde fâiz, banka ve vakf

ihtiyâc başkadır. Zarûret, kendinin veyâ nafakası lâzım olanların aç, susuz, çıplak veyâ sokakda kalarak hasta olması demekdir.

İLMİHAL

İslâmiyyetde kesb ve ticâret.

Aşağıdaki yazı, (Rıyâd-un-nâsıhîn)den terceme edildi:

İLMİHAL

İslâmiyyetde şirket kurmak

(İbni Âbidîn)de ve Âtıf beğin “rahmetullahi teâlâ aleyh” (Mecelle)nin 1045 ve 1060 ve 1329 uncu maddeleri ve sonrası şerhlerinde diyor ki:

İLMİHAL

İsrâf, Fâiz, Tütün içmek

İslâm dîninde harâm olan, günâh olan isrâfın ne demek olduğunu ve çeşidlerini, imâm-ı Birgivînin “rahmetullahi teâlâ aleyh” arabî (Tarîkat-i Muhammediyye) kitâbından terceme ediyorum:

İLMİHAL

İstikbâl-i Kıble

Nemâzı Kâ’beye karşı kılmakdır.

İLMİHAL

İstisnâ’, ısmarlama yapdırmak

Bir san’at sâhibine, birşey ta’rîf ederek, yapdırmakdır.

İLMİHAL

İşin başı, sünnet-i seniyyeye yapışmak ve bid’atden sakınmakdır.

Bu mektûb, üstâdı Muhammed Bâkî Billahın “kuddise sirruh” oğlu Hâce Muhammed Abdüllaha “sellemehullahü ve ebkâhu ve evsalehu ilâ gâyeti mâ yetemennâhu” yazılmış olup, işin başı, sünnet-i seniyyeye yapışmak ve bid’atden kaçmak olduğu ve sâireyi bildirmekdedir:

İLMİHAL

Kâ’be-i mu’azzamanın ve nemâzın kemâlâtı

Bu mektûb, kıymetli oğlu Muhammed Sa’îd “kuddise sirruh” hazretlerine yazılmış olup, Kâ’be-i mu’azzamanın hakîkatinde olan sırları ve nemâzın ve Kelime-i tevhîdin hakîkatlerindeki incelikleri bildirmekdedir:

İLMİHAL

Kabr azâbına inanmıyanlara

Bu mektûb, mîr Muhammed Nu’mâna “rahmetullahi teâlâ aleyh” gönderilmişdir. Kabr azâbına inanmıyanların şübhelerini gidermek için yazılmışdır:

İLMİHAL

Kabr hayâtı ve tâ’ûndan ölmenin kıymeti.

Bu mektûb, Bedî’uddîn-i Sehârenpûrîye yazılmış olup, kabr hayâtını ve tâ’ûn sevâbını bildirmekdedir:

İLMİHAL

Kabr ziyâretinin fâidesi

Mezhebsizler, ölüden fâide ve zarar gelmez diyorlar.

İLMİHAL

Kadınların kıyafet şekli

Kadınların vücut hatlarının belli olmayacak herhangi bir elbise ile örtünmesi farzdır. İslam dini, kapanmayı emretmiş, ama belli bir örtü şekli bildirmemiştir. (Dürer-ül-mültekıte)

İLMİHAL

Kâfirin Evlenmesi

Aşağıdaki yazı, (Dürr-ül-muhtâr)dan ve bunun şerhi olan İbni Âbidînden (Kâfirin nikâhı) bâbının tercemesidir:

İLMİHAL

Kâfirler iki kısmdır

İslâmiyyet karşısında, kâfirler dürlü yollar tutmuş, kollara ayrılmış ise de, iki kısmda toplanırlar: Birinci kısmdakiler, dünyâ işlerini ve ibâdetlerini yapıp müslimânlara saldırmaz.

İLMİHAL

Kâfirlerin iyiliği dünyâda kalır

Nitekim, dünyâdaki fâideli ve hayrlı işlerden cenâb-ı Hakkın, en çok beğendiği, câmi’ yapmakdır.

İLMİHAL

Kâfirlerin kullandığı şeyler iki türlüdür

İbni Âbidîn “rahmetullahi teâlâ aleyh”, nemâzın mekrûhlarını anlatırken buyuruyor ki; (Kâfirlerin yapdıkları ve kullandıkları şeyler de iki kısmdır:

İLMİHAL

Kalbde îmân bulunmasına alâmet, ahkâm-ı islâmiyyeye uymakdır

Harâm işlememek ve bütün ahkâm-ı islâmiyyeyi yerine getirmek, çok kolaydır.

İLMİHAL

Kameri seneyi Miladi seneye çevirmek

1404 hicrî kamerî senesi başına rastlıyan mîlâdî seneyi bulalım:

İLMİHAL

Karz-ı hasen, ödünç vermek

Ödünc vermek, ya’nî (Karz-ı hasen) çok sevâbdır.

İLMİHAL

Kazâ Nemazları

Nemâz, (İbâdet-i bedeniyye) olduğundan, başkası yerine kılınamaz.

İLMİHAL

Kazâ ve Kader

Bu risâleyi, Ebüssü’ûd efendi “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazmışdır. Adının Mehmed olmayıp Ahmed olduğu, (Esmâ-ül-müellifîn) kitâbında açıklanmakdadır. (Kâmûs-ül-a’lâm) kitâbında da, Ahmed Ebüssü’ûd yazılıdır:

İLMİHAL

Kazâya râzı olmalıdır, hattâ lezzet duymalıdır.

Bu mektûb, molla Bedî’uddîne yazılmışdır. Kazâya râzı olmağı ve sâhibinin yapdığından lezzet duymak lâzım olduğunu bildirmekdedir:

İLMİHAL

Kefâlet ve Havâle

(Kefîl olmak) veyâ (Dâmin olmak), birisinden belli bir veyâ birkaç kimsenin istedikleri bir şeyi, başkasının, kendisinin de ödiyeceğine söz vermesi demekdir.

İLMİHAL

Kelime-i tevhîdin ma’nâsı.

Bu mektûb, Seyyid mîr Muhibbullah-i Mankpûrîye yazılmış olup, kelime-i tevhîdin ma’nâsını bildirmekdedir:

İLMİHAL

Kelime-i tevhîdin üstünlükleri.

Bu mektûb, (Mektûbât)ın ikinci kısmını toplamış olan [Allahü teâlâ ondan râzı olsun!] fakîr, hakîr Abdülhayy için yazılmış olup, (Lâ ilâhe illallah) Tevhîd kelimesinin üstünlüklerini bildirmekdedir:

İLMİHAL

Kendi dileklerimizi bırakıp sâhibimizin arzûsuna uymalıyız.

Bu mektûb, mirzâ Muzaffer hâna yazılmışdır. Dostlara verilen sıkıntıların ve belâların, günâhlara keffâret olduğu ve yalvararak afv ve âfiyet istemek lâzım olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Kibr ve ucb, kalbin tehlükeli hastalığıdır.

Bu mektûb, bir şeyhe [Şeyh Abdüssamed Sultânpûrîye] yazılmışdır. Kibr ve ucbun hastalık olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Kirâ, ücret, işçilik. Sigortacılık

İcâre, bir malın, kendini değil de, menfe’atini ya’nî kullanılmasını satmak olup, kirâya vermek demekdir.

İLMİHAL

Komşu, şüf’a ve diğer haklar üzerinde çeşidli bilgiler

kimse, verdiği iznden vazgeçebilir. Meselâ tarlasından geçmeğe izn vermiş iken, men’ edebilir.

İLMİHAL

Kur’ân-ı kerîm nedir? Kur’ân tercemeleri

Kur’ân-ı kerîm, nazm-ı ilâhîdir.

İLMİHAL

Kurân-ı Kerim Allah kelamıdır.

Bağdâd vâlîsi Sırrî pâşa (Sırr-ı Furkan) kitâbının, İstanbulda [1312] de basılan, birinci cild, üçüncü baskısı, yetmişbeşinci sahîfesinde buyuruyor ki:

İLMİHAL

Kurban Kesmek

Köyde, çölde, şehrde mukîm olan, âkıl, bâlig, hür ve müslimân erkek ve kadının, ihtiyâcından fazla nisâb mikdârı malı veyâ parası varsa, kurban bayramı için niyyet ederek, belli günlerde, belli bir hayvanı kesmeleri vâcib olur.

İLMİHAL

Levh-İl-Mahfûz Ve Ümm-Ül-Kitâb

Allâme Ahmed bin Süleymân bin Kemâl pâşanın “rahmetullahi teâlâ aleyhim ecma’în” (Levh-il-mahfûz ve Ümm-ül-kitâb) ismindeki risâlesi ile, Muhammed Akkermânînin (İhtiyâr-ı cüz’î) risâlesi ve Ebüssü’ûd efendinin (Kazâ kader) risâlesi, otuzbirinci Osmânlı pâdişâhı sultân Abdülmecîd hân “rahmetullahi aleyh” zemânında, [1264] senesinde, bir arada bir kitâb hâlinde, türkçe olarak, İstanbulda basılmışdır. Üçünü de sâdeleşdirerek, yazmayı uygun gördük:

İLMİHAL

Lüzûmsuz, fâidesiz işlerden vazgeçmelidir.

Bu mektûb, Muhammed Takî'ye yazılmışdır. Fudûl işlerden vazgeçip, zarûrî lâzım olanları yapmak lâzım olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Madde üzerinde yeni bilgiler

Bundan önceki maddede yazılı mektûbla bağlılığı olduğu için ve Allahü teâlânın sonsuz kudretinin inceliklerini çok açık gösterdiği için, bugünkü tecrîbelerin meydâna çıkardığı, âlem ve madde üzerindeki yeni bilgileri din kardeşlerime burada kısaca yazmağı uygun gördüm.

İLMİHAL

Madde ve Atom üzerinde yeni bilgiler

Bugün herkes, atomu ve atom enerjisini merâk etmekde, dost, düşman her memleketde atom üzerinde çalışılmakdadır.

İLMİHAL

Madde, Allahü teâlâya ayna olamaz

Bu mektûb, hâcı Muhammed Firketîye yazılmış olup, hiçbir maddenin Allahü teâlâya ayna olamıyacağını bildirmekdedir:

İLMİHAL

Mest Üstüne Mesh, Özr Sâhibi Olmak

MEST ÜZERİNE MESH — Abdest alırken ayakları yıkamak yerine, hiç özr ve zarûret olmasa bile, yaş el ile, bir kerre, mest üzerine mesh edilmesi, erkek için de, kadın için de câizdir.

İLMİHAL

Meyyit için Devir - İskât

(Nûr-ül-îzâh)da ve bunun (Tahtâvî) hâşiyesinde ve (Halebî) ile (Dürr-ül-muhtâr)da, nemâzların kazâsı sonunda, (Mültekâ)da ve (Dürr-ül-müntekâ)da ve (Vikâye)de, (Dürer)de ve (Cevhere)de ve Kâdî-zâdenin (Birgivî vasıyyetnâmesi) şerhinin sonunda ve başka kıymetli kitâblarda, meyyit için iskât ve devr yapmak, hanefî mezhebinde lâzım olduğu yazılıdır.

İLMİHAL

Meyyite yapılacak dînî vazîfe, kefen

Aşağıdaki yazılar, (Dürr-ül-muhtâr) kitâbından ve bunun (İbni Âbidîn) hâşiyesinden terceme edilmişdir:

İLMİHAL

Mu’cize, kerâmet, firâset ve sihr

Seyyid Abdülhakîm bin Mustafâ “rahmetullahi aleyh” bir mektûbunda buyuruyor ki:

İLMİHAL

Muhabbetin alâmetleri

Muhammed aleyhissalâtü vesselâma tâm ve kusûrsuz tâbi’ olabilmek için, Onu tâm ve kusûrsuz sevmek lâzımdır.

İLMİHAL

Muhammed “aleyhisselâm”, Allahü teâlânın sevgilisidir

Muhammed Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem”, mahbûb-i Rabbil’âlemîndir. Ya’nî Allahü teâlânın sevgilisidir. Her şeyin en iyisi, sevgiliye verilir.

İLMİHAL

Muhammed aleyhisselâma uymak, se’âdete kavuşdurur

İLMİHAL

Muhammed Aleyhisselâmın Ahlâkı

Aşağıdaki yazı, (Rıyâd-un-nâsıhîn) kitâbının üçüncü kısm, ikinci bâb, onuncu faslından terceme edilmişdir:

İLMİHAL

Mü’minin kalbi kıymetlidir

Bu mektûb, sultân Serhendîye yazılmışdır. Mü’minin kalbinin kıymetini bildirmekde, kalbi incitmekden men’ etmekdedir. Bu mektûb arabî olarak yazılmışdır:

İLMİHAL

Mübarek Geceler

Mubârek geceler, islâm dîninin kıymet verdiği gecelerdir.

İLMİHAL

Müslimân olmak için, ne yapmalı?

Se’âdet-i ebediyyeye kavuşmak için, müslimân olmak lâzımdır.

İLMİHAL

Müslimânlar niçin geri kaldı?

Târîhin her devrinde, dürlü kanı taşıyan, dürlü dil konuşan, başka başka âdet ve an’anelere bağlı olan milyonlarca insanın, aralarındaki farkları bırakarak, bir inanç veyâ fikr etrâfında toplanıp, birer imperatorluk kurduklarını görüyoruz

İLMİHAL

Nafaka ve Komşu hakkı

(Nikâye) kitâbının fârisî şerhinde buyuruyor ki:

İLMİHAL

Necâsetden Tahâret

İbni Âbidîn (Nemâzın şartları) başında diyor ki: (Bedende, elbisede ve nemâz kılacak yerde necâset, pislik bulunmamakdır.

İLMİHAL

Nefs ve Akl

(Tefsîr-i Azîzî)de, Fâtiha sûresini açıklarken, (Sırât-ı müstekîm)i uzun bildirmekdedir.

İLMİHAL

Nemâz ibâdetlerin en üstünüdür

Bu mektûb, mevlânâ Tâhir Bedahşîye yazılmış olup, nemâzın üstünlüklerini ve erkânını, şartlarını, edebleri ve ta’dîl-i erkânını bildirmekdedir:

İLMİHAL

Nemâz Nasıl Kılınır

Nemâza başlarken, erkekler iki eli kaldırır. Baş parmak uçları kulak yumuşağına değer. Avuç içleri kıbleye döndürülmüş olmalıdır. Eller, kulakdan ayrılırken (Allahü ekber) demeğe başlanıp, göbek altına bağlarken bitirilir.

İLMİHAL

Nemâz Vaktleri

(Mukaddimet-üs-salât), (Tefsîr-i Mazherî) ve (Halebî-yi kebîr)deki hadîs-i şerîfde buyuruldu ki: (Cebrâîl aleyhisselâm Kâ’be kapısı yanında iki gün bana imâm oldu.

İLMİHAL

Nemâzda otururken parmak kaldırmak

Bu mektûb, mîr Muhammed Nu’mânın “kuddise sirruh” süâllerine cevâb olarak yazılmış olup, nemâzda otururken parmak kaldırmak doğru olmadığını da bildirmekdedir:

İLMİHAL

Nemâzı Bozan Şeyler

Aşağıdaki yazılar, (Dürr-ül-muhtâr)dan terceme edilmişdir:

İLMİHAL

Nemâzı doğru kılmalı. Halâl lokma. Şehîd kime denir?

Bu mektûb, Muhammed Murâd-ı Bedahşîye yazılmış olup, nemâzın ta’dîl-i erkânı ve tumânîneti ve câmi’de safların düzeltilmesi ve kâfirlere karşı harbe giderken niyyetin düzeltilmesi ve teheccüd nemâzı ve yemeklerin halâlden seçilmesine dikkat olunması bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Nemâzın Ehemmiyyeti

(Dürr-ül-muhtâr)da nemâzı anlatmağa başlarken ve İbni Âbidîn, (Redd-ül-muhtâr) kitâbı, ikiyüzotuzdördüncü sahîfede, bunları açıklarken buyuruyor ki:

İLMİHAL

Nemâzın Farzları (Abdest Almak)

Nemâzın farzı oniki olup, yedisi dışındadır.

İLMİHAL

Nemâzın Mekrûhları

Aşağıdaki bilgilerin çoğu, (Dürr-ül-muhtâr)dan ve bunun şerhi olan (Redd-ül-muhtâr)dan terceme edilmişdir:

İLMİHAL

Nemâzın ta’dîl-i erkânı. Kul hakkı

Bu mektûb, mevlânâ Tâhir Bedahşîye yazılmış olup, nemâzın üstünlüklerini ve erkânını, şartlarını, edebleri ve ta’dîl-i erkânını bildirmekdedir:

İLMİHAL

Nemâzın Vâcibleri, Secde-i Sehv

Fâtiha okumak, Fâtihadan sonra bir sûre veyâ âyet okumak, zamm-ı sûreyi farzların birinci ve ikinci rek’atlerinde, sünnetlerin her rek’atinde okumak, secdeleri birbiri ardınca yapmak, ikinci rek’atde teşehhüd mikdârı oturmak, son rek’atde otururken, (Ettehıyyâtü) okumak, rükü’da ve iki secdede ta’dîl-i erkân, [ya’nî sübhânallah diyecek kadar hareketsiz durmak vâcib, dahâ çok durmak sünnetdir], kavmede ve celsede tumânînet [sübhânallah diyecek kadar durmak], nemâz sonunda esselâmü... demek, kunût düâsı okumak, imâmın, sabâh, Cum’a, bayram, terâvîh, vitr nemâzlarında ve akşam ile yatsının ilk iki rek’atinde yüksek sesle okuması, imâmın ve yalnız kılanın öğle ve ikindi farzlarında ve akşamın üçüncü, yatsının üçüncü ve dördüncü rek’atlerinde hafîf sesle okumaları vâcibdir. (Bezzâziyye)de diyor ki, (Hafîf sesle okuyanı bir iki kişinin işitmesi mekrûh olmaz. Sesli okumak, çok kişinin işitmesi demekdir).

İLMİHAL

Nihâyet, âfâk ve enfüsün dışındadır

Bu mektûb, mirzâ Hüsâmeddînin oğlu hâce Cemâleddîn Hüseyne yazılmış olup, nihâyetin, âfâk ve enfüsün dışında olduğunu bildirmekdedir:

İLMİHAL

Ölüm hastasının satış ve hediyye yapması

Musûl vâlîsi, hâcı Reşîd pâşa, (Rûh-ul Mecelle) kitâbında buyuruyor ki: (Hastalık, iki nev’dir: Biri, âdî hastalık olup, şü’ûru yerinde oldukca, bütün malı için satışları câizdir.

İLMİHAL

Ölüm, ölüme hâzırlanmak

Aşağıdaki bilgiler, seyyid Abdülhakîm bin Mustafâ efendi “rahmetullahi aleyh”in (Sefer-i âhıret) risâlesinden alınmışdır. Bu risâle basılmamışdır:

İLMİHAL

Peygamberimizin mu’cizeleri. Kur’ân-ı kerîmin üstünlüğü

Allahü teâlâ, bir insanda bulunabilecek, görünür görünmez bütün iyilikleri, bütün üstünlükleri, bütün güzellikleri, sevgilisinde toplamışdır.

İLMİHAL

Râmezan Orucu

İslâmın beş şartından dördüncüsü, mubârek Ramezân ayında, hergün oruc tutmakdır.

İLMİHAL

Resûle tâbi’ olmak nasıl olur? Evlâd terbiyesi

Ona tâbi’ olmak (Ahkâm-ı islâmiyye)yi beğenip, seve seve yapmak ve Onun emrlerini ve islâmiyyetin kıymet verdiği, üstün tutduğu şeyleri ve âlimlerini, sâlihlerini büyük bilip, hurmet etmekdir ve Onun dînini yaymağa uğraşmak demekdir ve Allahü teâlânın emrlerine uymak istemeyenleri sevmemekdir.

İLMİHAL

Resûlullah’ın (Sallallahü aleyhi ve sellem)

Bu mektûb, Allahü teâlânın Peygamberi, Muhammed “aleyhisselâm” tarafından, Mu’âz bin Cebele “radıyallahü teâlâ anh” yazdırılmışdır:

İLMİHAL

Resûlullaha uygun her iş zikrdir.

Bu mektûb, hâce Şerefeddîn-i Hüseyne yazılmış olup, Resûlullaha uygun her işin, zikr olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Resûlullaha uymağa ve dînini öğrendiği üstâdını sevmeğe teşvîk etmekdedir.

Bismillâhirrahmânirrahîm.

İLMİHAL

Resûlullaha uymak yedi derecedir

Resûlullaha “sallallahü aleyhi ve sellem” tâbi’ olmak yedi derecedir:

İLMİHAL

Resûlullahın Ana-Baba ve Dedeleri hep mümin idi.

Seyyid Abdülhakîm “rahmetullahi teâlâ aleyh” efendinin bir mektûbudur.

İLMİHAL

Resûlullahın kadınlarla yapdığı sözleşme.

Bu mektûb, bir sâliha hânıma “rahmetullahi teâlâ aleyhâ” yazılmış olup, kadınlara lâzım olan nasîhatleri bildirmekdedir:

İLMİHAL

Resûlullahın vefât ederken kâğıd istemesi, Eshâb-ı kirâmın üstünlüğü

Bu mektûb, hâce Ebül-Hasen Behâdır Bedahşîye yazılmış olup, Peygamberimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” vefât edeceğine yakın kâğıd istediğini açıklamakdadır:

İLMİHAL

Rûhlar insan şeklinde görünür.

Bu mektûb, mevlânâ Sâdık Keşmîrîye yazılmış olup, rûhların cism şekline girebileceği ve tenâsüh olmadığı bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Rûhların hâzır olması hakkında mektûb

Bu mektûb, seyyid Abdülhakîm efendi “rahmetullahi aleyh” tarafından yazılmış olup, Evliyâ rûhlarının, her yerde yardıma geldiklerini bildirmekdedir.

İLMİHAL

Sadaka-ı Fıtr

Aşağıdaki yazının hepsi, (Dürr-ül-muhtâr)dan ve bunun hâşiyesi olan İbni Âbidînin (Redd-ül-muhtâr)ından terceme edilmişdir:

İLMİHAL

Se’âdet-İ Ebediyyenin son sözü

Etrâfımızı beş duygu organımız ile tanıyoruz.

İLMİHAL

Seçilmişlerin ve câhillerin ve bu ikisi arasında olan tesavvufcuların gaybdan îmânları

Bu mektûb, Hân-ı hânân Abdürrahîme “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazılmışdır. Havâssın, ya’nî seçilmişlerin ve câhillerin ve bu ikisi arasında olan tesavvufcuların gaybdan îmânları arasındaki farkı bildirmekdedir:

İLMİHAL

Selâmlaşmak ve Müsâfeha

Aşağıdaki sekiz kimseye, her zemân selâm vermek harâmdır, günâhdır:

İLMİHAL

Semavi dinlerde iman

Semavi din demek, hak olan, doğru olan ilahi din demektir. Bütün peygamberler Müslümandı. Kur'an-ı kerim hariç, hiçbir semavi dinin kitabının bozulmadan önceki hâli yoktur.

İLMİHAL

Setr-i Avret ve kadınların örtünmesi

Mükellef olan, ya’nî âkıl ve bâlig olan insanın nemâz kılarken açması veyâ her zemân başkasına göstermesi ve başkasının bakması harâm olan yerlerine (Avret mahalli) denir.

İLMİHAL

Sevgiliden gelen sıkıntılar, iyiliklerinden dahâ tatlıdır.

Bu mektûb, mîr Muhammed Nu’mâna “kaddesallahü teâlâ sirrehül’azîz” yazılmış olup, sevgiliden gelen sıkıntıların, acıların, seven kimseye, Onun ni’metlerinden, tatlılarından dahâ tatlı olduğunu bildirmekdedir:

İLMİHAL

Sevgilinin her işi sevilir.

Bu mektûb, Muhammed Sâlih-i Gülâbîye yazılmış olup, sevgilinin her işi sevileceği, hattâ sevgilinin eziyyetleri, iyiliklerinden dahâ tatlı olduğu ve (Hamd)in, (Şükr)den dahâ üstün olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Sular ve Çesidleri

(Dürr-ül-muhtâr)da ve bunun açıklaması olan (Redd-ül-muhtâr)da buyuruyor ki:

İLMİHAL

Sübhâne Rabbike Ayeti Kerimesi

Kur’ân-ı kerîm okudukdan, düâ etdikden ve ders ve va’zlardan sonra (Sübhâne rabbike) âyet-i kerîmesini okumak, islâm memleketlerinde yapılagelen bir sünnetdir.

İLMİHAL

Sünnet-i müekkede, sünnet-i zevâid

Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” yapdığı ve kaçındığı şeyler iki kısmdır:

İLMİHAL

Süt kardeşlik

Nikâye) kitâbının fârisî şerhinde buyuruyor ki, memeden süt emmeğe, (Rıdâ’) denir.

İLMİHAL

Şart ile söylenen şeyler

Fıkh kitâblarında, (Bey’ ve şirâ) sonunda diyor ki:

İLMİHAL

Şefâ’at, Ölülere Yardım

Süâl: Zümer sûresinin, otuzuncu âyetiyle sarâhaten, Peygamberimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” öldüğü belli iken, hâlâ kabr ziyâreti ile ölülerden şefâ’at istemek olur mu? (Bütün şefâ’atler Allahın izni iledir) ve (Ona, ancak Onun izn verdiği kimse şefâ’at eder) ve (Şefâ’at edicilerin şefâ’ati onlara fâide vermez) âyetlerini okuduğumuz hâlde (Şefâ’at yâ Resûlallah!) lâfzı, şirkin en çirkini değil midir?

İLMİHAL

Şemsi seneleri Kameri senelere çevirmek

Zemân ölçmek için kullanılan zemân ölçü birimlerinden birisinin (sene) olduğu, altmışıncı maddede bildirilmişdi.

İLMİHAL

Şerâb ve Alkollü içkiler

Alkollü içkilerin hepsi zehrdir.

İLMİHAL

Ta’zîr cezâları, tefsîr kitâblarını değil, fıkh kitâblarını okumak lâzımdır

Ta’zîr, edeblendirmek demekdir.

İLMİHAL

Tefsîr Kitâbları, Hadîs-i Şerîfler

Bu mektûb, râsih ilmli, hakîkî din âlimi, seyyid Abdülhakîm Efendinin “rahmetullahi aleyh” bir mektûba cevâbı olup, tefsîri ve hadîs-i şerîfleri bildirmekde, din âlimlerini medh eylemekdedir:

İLMİHAL

Teganni ve Müzik

Güzel san’atların bir kolu denilen müzik, hisleri ve düşünceleri seslerle ve hareketlerle anlatmak san’atıdır.

İLMİHAL

Tenâsuh ve iki rûhluluk yokdur. Âlem-i misâl, Fen adamlarının sözleri.

Bu mektûb, Muhammed Takıyye cevâb olarak yazılmış olup, âlem-i misâl hakkında bilgi vermekde ve tenâsüh olmadığını bildirmekde ve insan rûhlarının nakl edilmediğini ve kümûn ve bürûz ne demek olduğunu bildirmekdedir:

İLMİHAL

Terâvîh Nemâzı Ve Câmi’lere Saygı

TERÂVÎH NEMÂZI — (Nûr’ül-îzâh) şerhinde ve hâşiyesinde buyuruyor ki, (Erkeklerin ve kadınların, yirmi rek’at terâvîh kılması, sünnet-i müekkededir.

İLMİHAL

Tesavvuf yolu

Bu mektub, Mektûbâtın üçüncü cildini toplamış olan Muhammed Hâşim-i Keşmîye “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazılmışdır. Kalbin ve nefsin fenâsını ve ilm-i husûlînin ve ilm-i huzûrînin yok olmalarını bildirmekdedir:

İLMİHAL

Tesavvuf yolunda çalışmak isteyenin yapması lâzım olan şeyler

Allahü teâlânın emrlerine yapışmağı, nemâzın ehemmiyyetini bildirmekdedir:

İLMİHAL

Tesavvuf yolunun başında da, sonunda da islâmiyyete uymak lâzımdır

Bu mektûb, Mirzâ Şemseddîne yazılmışdır. İslâmiyyetin bir sûreti, bir de hakîkati olduğu ve tesavvuf yolunun başında da, sonunda da islâmiyyete uymak lâzım olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Tesavvufcuların ve felsefecilerin (İlm-ül yakîn) bilgileri.

68 — ÜÇÜNCÜ CİLD, 39. cu MEKTÛB

İLMİHAL

Tevbe, inâbet, vera’ ve takvâ.

Bu mektûb, arabî olarak Hindistân vâlîlerinden Hân-ı hânâna “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazılmış olup, tevbe, inâbet, vera’ ve takvâyı anlatmakdadır:

İLMİHAL

Tevekkül

İmâm-ı Muhammed Gazâlînin “rahmetullahi teâlâ aleyh”, fârisî (Kimyâ-i se’âdet) kitâbının [1281] senesinde Hindistân baskısı, beşyüzsekizinci sahîfesinde, dördüncü rükn, sekizinci aslı, aynen terceme edilerek aşağıya yazıldı:

İLMİHAL

Teyemmüm

Teyemmüm, hanefîde, vakt girmeden önce de sahîhdir. Diğer üç mezhebde, vakt girmeden önce sahîh değildir.

İLMİHAL

Ticâretde adâlet. İhtikâr nedir?

Aşağıdaki yazı, (Kimyâ-i se’âdet)den terceme edildi:

İLMİHAL

Ticâretde dînini kayırmak

(Kimyâ-i se’âdet) kitâbında, beşinci bâbda buyuruyor ki:

İLMİHAL

Ticâretde İhsân

(Kimyâ-i se’âdet) kitâbı, üçüncü asl, dördüncü bâbda buyuruyor ki:

İLMİHAL

Tütün Günahmıdır?

(Dürr-ül-muhtâr)ın beşinci cildinde buyuruyor ki:

İLMİHAL

Ukûbât (Cezâlar)

Fıkh ilmi dört büyük kısma ayrılır: (İbâdât), (Münâkehât), (Mu’âmelât), (Ukûbât). Kitâbımızda ilk üçünü, lüzûmu kadar yazdık. Aşağıda, ukûbâtı da kısaca bildireceğim. (Dürr-ül-muhtâr) üçüncü cüz’de buyuruyor ki:

İLMİHAL

Ulemâ-i râsihîn ve diğer din âlimlerinin istidlâlleri.

Bu mektûb, kadî Nasrullaha yazılmışdır. Ulemâ-i râsihîn ve diğer din âlimlerinin “rahmetullahi teâlâ aleyhim ecma’în” istidlâlleri arasındaki farkı bildirmekdedir:

İLMİHAL

Unutulmuş sünnetleri meydâna çıkarmağı ve bid’atden sakınmağı teşvik etmektedir.

Bu mektûb, şeyh Hasen-i Berkînin mektûbuna cevâb olarak yazılmış olup, unutulmuş sünnetleri meydâna çıkarmağı ve bid’atden kaçınmağı teşvîk etmekdedir:

İLMİHAL

Uydurma tefsîr yazan kâfir olur

Her bid’at sâhibi, Kur’ân-ı kerîmde ve hadîs-i şerîflerde ma’nâları açık olmayan i’tikâd bilgilerinde, yanlış te’vîl yaparak, yanlış ma’nâ çıkardığı için, hak yoldan ayrılmışdır.

İLMİHAL

Üzüntü ve sıkıntıları ni’met bilmelidir.

Bu mektûb, fazîletli şeyh Abdülhak-ı Dehlevîye “rahmetullahi teâlâ aleyh” yazılmışdır. Bu dünyâda en kıymetli sermâyenin üzüntü ve sıkıntı olduğu ve en tatlı ni’metin derd ve elem olduğu bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Vahdet-i vücûd bilgisi

Bu mektûb, hâce Muhammed Mü’minin oğlu Muhammed Sâdıka yazılmış olup, vahdet-i vücûd [panteizm]ü bildirmekdedir:

İLMİHAL

Vehhâbîlik nedir?

Vehhâbîliği kuran, Mehmed bin Abdülvehhâbdır.

İLMİHAL

Vekâlet

(Vekâlet), bir kimsenin, bir işi yapmak için, başkasını kendi yerine koyması [başkasına iş havâlesi] demekdir.

İLMİHAL

Velî olmak için hârikalar ve kerâmetler lâzım değildir

Bu mektûb, Seyyid mîr Muhammed Nu’mâna “kuddise sirruh” yazılmış olup, Evliyâlık, Allahü teâlâya yakınlık demekdir. Velî olmak için hârikalar ve kerâmetler şart olmadığı bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Vera’ ve takvâ. Hâlis ibâdetin alâmeti nedir?

Bu mektûb Muhammed Murâda gönderilmiş olup, nasîhat vermekde ve vera’ ile takvâyı övmekdedir:

İLMİHAL

Yemek ve İçmek adâbı

Yimeğe ve içmeğe başlarken, (Besmele) okumalıdır.

İLMİHAL

Yemesi ve kullanılması Harâm olan şeyler

Berîka)da, mi’de âfetlerinde diyor ki, (Yimesi, içmesi harâm olan şeyler şunlardır:

İLMİHAL

Yemin-Yemin Keffareti

Yemîn, kuvvet demekdir. Sözün, niyyetin, işi yapmak veyâ yapmamak arzûsunun kuvvetli olduğunu gösterir. Yemîn yerine, half, hilf ve kasem kelimeleri de kullanılır. Yemîn üç dürlü olur:

İLMİHAL

Yolculukda Nemâz

(Seferî) veyâ (Müsâfir) olmak demek, yolcu olmak demekdir.

İLMİHAL

Zâhir âlimlerinin ve tesavvufcuların ve râsih ilmli seçilmişlerin hâlleri.

Bu mektûb, Mirzâ Şemsüddîne yazılmışdır. Onun mektûbuna cevâb vermekde ve zâhir âlimlerinin ve tesavvufcuların ve Peygamberlerin vârisleri olan râsih ilmli âlimlerin hâlini bildirmekdedir:

İLMİHAL

Zâhir işlerin bozuk olması, kalbin dağılmasına yol açar.

Bu mektûb, mirzâ Kılıcullaha yazılmışdır. Kalbini toparlıyamadığını bildiren mektûbuna cevâb vermekde, korkulu zemânda okunacak şeyleri bildirmekdedir:

İLMİHAL

Zât-ı ilâhînin bu âlem ile ilişiği yokdur.

Bu mektûbu, babasının üstâdı Muhammed Bâkî-billahın “kuddise sirruh” oğlu hâce Muhammed Ubeydüllahın mektûbuna cevâb olarak yazmış olup, vücûd-i ilâhînin, Zât ile aynı olup olmadığı ve fen taklîdcilerinin, tabîatde var olan yok olmaz ve yok olan, var olmaz sözlerinin yanlış olduğu ve nemâzın kemâlâtı bildirilmekdedir:

İLMİHAL

Zekât Vermek

Zekât vermek, hicretin ikinci senesinde Ramezân ayında farz oldu.

HADİS ALİMLERİ

Meşhur tefsir, hadis ve fıkıh âlimlerinden. İsmi, Süleymân bin Ahmed bin Eyyub bin Mutayr eş-Şâmi el-Lahmi et-Taberani; künyesi Ebul-Kasım’dır. 873 (H.260) senesi Safer ayında Şam’ın Taberiyye kasabasında doğdu. İsfehan’a yerleşti. 970 (H.360) senesi Zilkâde ayının sonlarına doğru 100 yaşlarında vefat etti. İsfehan şehrinin girişinde Resulullahın Eshabından olan Hammâd ed-Devri’nin kabri yanına defnedildi.

MEZHEB İMAMLARI

Cennet ile müjdelenmiş olan Ehl-i sünnet vel-cemaatin dört büyük mezhebinden biri olan Maliki mezhebinin reisidir.

İTİKAT İMAMLARI

Ehl-i sünnetin iki itikad imamından biridir. İsmi, Ali bin İsmail’dir. Künyesi, Ebu'l-Hasen'dir. 260 veya 266 (m. 879) senesinde Basra'da doğdu. 324 veya 330 (m. 941) da Bağdat'ta vefat etti. Basra kapısı ile Kerh arasındaki kabristana defnedildi. Soyu, Eshab-ı kiramdan büyük bir sahabeye dayanmakta olup, şeceresi şöyledir: Ali bin İsmail bin İshak bin Sâlim bin İsmail bin Abdullah bin Musa bin Bilal bin Ebi Bürde bin Ebu Müsel-Eşari'dir.

EN ÇOK OKUNANLAR

Bazı kimseler, sabah namazının vakti, öğleye kadar diyerek, müslümanların namazlarını kazaya bırakıp haram işlemelerine sebep oluyor. Sabah namazının vakti ne zamana kadardır?

Sıkıntıdan kurtulmak için ne yapmalı?

Korku ve belalardan korunmak, kurtulmak için ne yapmalı, hangi duaları okumalı?

Sual: Günah işlememek şartı ile birini sevmekte mahzur var mıdır?

Namaz kılması haram olan vakitler nelerdir? Ne kadar zaman devam eder?

Gece yatağa yatınca okunması gereken duaları sırasıyla yazar mısınız?

İmam-ı Rabbani hazretleri, insana belanın geliş sebeplerini sual ve cevaplarla şöyle açıklıyor: Sual: Enbiya ve evliya, hep dert ve bela içinde yaşadı. Halbuki, Şura suresinde, (Size gelen belalar, kabahatlerinizin cezasıdır) buyuruldu. Bu âyete göre, dertlerin çokluğu, günahın çokluğunu gösteriyor. Enbiya ve evliya olmayanın, çok sıkıntı çekmesi gerekirken dostlarına, neden dert, bela veriyor? Düşmanları neden rahat ve nimet içinde yaşıyor?

ihlas vakfı

GÜNÜN MENKIBESİ

Birgün Ebû Ali Rodbârî’ye bir kimse misâfir gelmişti.

GÜNÜN MEKTUBU

Bu mektûb, molla Muhammed Kılıca yazılmışdır. Bu işin temeli Muhabbet ve ihlâs olduğu bildirilmekdedir:

YABANCI DİLLER

ENGLISH

Yabancı Dil

İngilizce Dini Bilgiler

العربية

Yabancı Dil

Arapça Dini Bilgiler

DEUTSCH

Yabancı Dil

Almanca Dini Bilgiler

FRANÇAIS

Yabancı Dil

Fransızca Dini Bilgiler

ESPAÑOL

Yabancı Dil

İspanyolca Dini Bilgiler

РУССКИЙ

Yabancı Dil

Rusça Dini Bilgiler

PERSIAN

Yabancı Dil

Farsça Dini Bilgiler

UZBEK

Yabancı Dil

Özbekçe Dini Bilgiler

TURKOMAN

Yabancı Dil

Türkmence Dini Bilgiler

HINDUSTANI

Yabancı Dil

Urduca Dini Bilgiler

SHQIPE

Yabancı Dil

Arnavutça Dini Bilgiler

BOSANSKI

Yabancı Dil

Boşnakça Dini Bilgiler

AZERBAIJANASE

Yabancı Dil

Azerice Dini Bilgiler

БЪЛГАРСКИ

Yabancı Dil

Bulgarca Dini Bilgiler

Site Haritası