Şafii’de teyemmüm
Suyun bulunmadığı veya bulunduğu halde kullanılamadığı durumlarda, abdest veya gusül yerine, teyemmüm edilir. Teyemmüm, temiz bir toprağı niyetle yüze ve kollara sürmektir.
Teyemmümün şartları şunlardır:
1- Teyemmümü gerektirecek bir sebebin bulunması.
2- Vakit girdikten sonra teyemmüm etmek. Vakitten evvel alınan teyemmümle farz namaz kılınmaz.
3- Tozlu ve temiz toprakla teyemmüm etmek. Kum, kireç ve taşla teyemmüm edilmez.
Tozlu kum da, temizleyici toprak sayılır. Gerek temizleyici toprağın, gerekse kumun içinde toz bulunmadığı takdirde, bunlarla teyemmüm etmek sahih yani geçerli olmaz.
Toprağın yakılmış olmasının zararı yoktur. Ancak yakılmış olan toprak, kül haline gelmemiş olmalıdır. Kuru çamur, dövülüp toz haline gelirse, bununla da teyemmüm edilebilir.
4- Teyemmüm edilecek toprağın, müstamel de olmaması gerekir. Müstamel toprak, teyemmüm esnasında meshedilen organda kalan veya organın üzerinden yere dökülen topraktır.
5- Su bulunmadığı için teyemmüm ediliyorsa, vakit girdikten sonra suyu aramak. Su, arandıktan sonra bulunmazsa, o zaman teyemmüm edilir.
Teyemmümün farzları:
1- Niyet etmek. “Neveytü istibahate fardis-salati” (Farz olan namazı, mubah kılmaya niyet ettim) şeklinde niyet edilir. Abdestte olduğu gibi, “abdestsizliği kaldırmaya niyet ettim”, denilmez.
2- Toprağa, en az iki kere elleri vurmak.
3- Yüzün tamamını meshetmek.
4- Parmak uçlarından dirseğe kadar (dirsek dahil) kolların tamamını meshetmek.
5- Tertip üzere teyemmüm etmek. Yani önce yüzü, sonra kolları meshetmek.
Teyemmümün sünnetleri:
1- Başlarken Besmele çekmek.
2- Önce sağ kolu, sonra sol kolu meshetmek.
3- Yüzü, üst tarafından başlayarak, kolları ise parmak uçlarından başlayarak meshetmek.
4- Fazla toprak gelmişse, elleri birbirine vurarak azaltmak.
5- Müvalat, yani ara vermeden teyemmüm almak.
6- Birinci vuruştan önce, varsa yüzüğünü çıkarmak, (İkinci vuruşta çıkarmak ise, farzdır.)
7- Her iki vuruşta da parmakları açık bulundurmak.
8- Başlamadan ağzı misvaklamak.
9- Bitirdikten sonra, abdestten sonra bildirilen duayı okumak.
10- Bir uzvun tamamını meshetmeden elleri, onun üzerinden kaldırmamak.
Teyemmümü bozanlar:
1- Abdesti bozan şeylerin tamamı, teyemmümü de bozar. Fakat abdesti bozan şeyler, gusül yerine alınan teyemmümü bozmaz.
2- Namaza başlamadan önce, suyu bulmak veya suyun bulunacağını zannetmek.
Teyemmüm nasıl yapılır?
Teyemmüm şöyle yapılır:
Parmaklar açık olduğu halde, eller toprağa vurulur ve yukarıdan başlanarak yüzün tamamı meshedilir. Yüz mes-hedilirken niyet edilir. Mesela: “Neveytü istibahate fardis-salati” (Farz olan namazı, mubah kılmaya niyet ettim) şeklinde niyet edilebilir.
Sonra bir defa daha eller toprağa vurulur; önce sol elin dört parmağının içiyle, sağ kolun alt yüzü, parmak ucundan dirseğe doğru meshedilir. Sonra, sağ kolun iç yüzü de, sol avuçla, dirsekten avuca kadar meshedilir ve sonra sol baş parmağın içi ile, sağ baş parmağın dışı meshedilir.
Daha sonra -bir kere daha elleri toprağa vurmadan- aynı şekilde sol kol da meshedilir. İki vuruşla yüz ve kollar tam olarak mesh edilemezse, daha çok vuruş yaparak mesh etmek yapmak gerekir.