Mekr-i ilahi ne demektir
Al-i İmran ve Enfal suresinde, (ve mekeru ve mekerallah, vallahü hayrül makirin) = (Allah mekr [hile] yapanların hayırlısıdır) buyuruluyor. Allah’ın hile yapması ne demektir?
CEVAP
Mekr, hile yapmak, tuzak kurmak suretiyle zarar vermek demektir.
Mekr-i ilahi, Allahü teâlânın mekr [hile] yapanların mekrini
kendilerine çevirmesi, kötülüklerini, kurdukları tuzaklarını bozması,
mekrlerine karşılık onları cezalandırması gibi anlamlara gelir. Cenab-ı
hak, insanların yaptığı mekrden [hileden] münezzehtir, her istediğini
yapmaya kadirdir, hâşâ hileye muhtaç değildir. Mekr-i ilahi, mekr
yapanların mekrini bozmak suretiyle onlara mekrin kötülüğünü bildirmek
ve bazılarının tevbelerine sebep olmak yönünden iyidir.
Mekr-i ilahi için birkaç örnek:
1- Allahü teâlâ, Müslümanları, müşriklerin gözlerine az gösterdi. Onları Bedir’e getirdi Onlar da, Müslümanlara hücum ettiler. Ama hezimete uğrayıp, öldürüldüler. Bu bir mekr-i ilahi idi.
2- Yahudiler, Hazret-i İsa’yı öldürmek için hile yaptılar. Allahü
teâlâ da Hazret-i İsa’yı kurtarıp Yahudileri de felaketlere maruz
bıraktı. Kralları Yahuda, Hazret-i İsa’yı öldürmek için evine bir
münafık gönderdi. Hazret-i Cebrail ise daha önce gelip Hazret-i İsa’yı
semaya kaldırdı. Münafık, Hazret-i İsa’yı bulamayınca dışarı çıktı.
Cenab-ı hak o münafığı, Hazret-i İsa gibi gösterdi. Onlar da Hazret-i
İsa sanıp o münafığı çarmıha gerip öldürdüler. Münafığı böylece
cezalandırması da bir mekr-i ilahidir.
3- Müşrikler, fesat ocağı olan Dar-ün nedve’de toplanarak,
her gün yayılan İslamiyet’i durdurmak için çareler arıyorlardı. Kimi,
Peygamber efendimizi ölünceye kadar bir zindanda hapsetmek, kimi bir
deveye bindirilip Mekke’deki yurdundan çıkarıp sürgün için planlar
düşünüyorlardı. Ebu Cehil ise, her kabileden seçilecek gençler
tarafından kılıçlarla bir anda öldürülmesini teklif etmişti. Böylece kim
öldürdüye gideceği, belli birine düşmanlık beslenemeyeceği fikri
beğenilmişti. O gece bu plan uygulanacaktı. Ama Cebrail aleyhisselam,
durumu Resulullaha haber vermişti. O da yatağına Allah’ın aslanı Hazret-i Ali’yi yatırarak şerefli evinden ayrılıp, en güvendiği arkadaşı Hazret-i Ebu Bekir
ile birlikte hicret etmişti. Bunları takip eden kişinin atının
ayaklarının kumlara batması ve mağaranın kapısına örümceğin ağ yapması
gibi mucizeler görülmüştü. Bir âyet meali şöyledir:
(Habibim, hani kâfirler seni bağlayıp hapsetmek, öldürmek veya sürgün etmek için sana mekr ederken [tuzak kurarken] Allah da onlara mekr etti. [tuzaklarını boşa çıkardı.]) [Enfal30]
4- Mekrin, azap anlamı da vardır. Bir âyet meali şöyledir:
(Hüsrana uğrayanlardan başkası mekr-i ilahiden [azab-ı ilahiden] emin olamaz.) [Araf 99]
5- Haram işlemeye sebep olan harika işlere de mekr veya istidraç
denir. Mesela Firavun’un ömründe hiç başı ağrımamıştır. Dişlerinin
arasına et ve yemek artıkları girip rahatsız olmaması için dişleri çok
sık idi. Atı ile yokuştan inerken atının ön ayakları uzardı. Kendinde
böyle haller görünce, ben tanrıyım demişti. 19 cu bir kâfir de buna
benzer haller olduğu için, o da ben peygamberim demişti.
6- Mekrin istidraç manası da vardır. Yani Allahü teâlâ, bir
kimseye bir müddete kadar hakkında hayırlı olmayan nimetler verir.
Bunlar nimet gibi görünen musibetlerdir. Bir âyet meali şöyledir::
(Kâfirler, kendilerine çok mal ve evlat vermekle, iyilik ettiğimizi
mi sanıyorlar? Hayır; işin farkında değiller. Bunların nimet değil,
musibet olduğunu anlayamıyorlar.) [Müminun 55-56]
Demek ki, kâfirlere verilen dünyalıklar, hep felakettir. Şeker hastasına
verilen tatlılar, helvalar gibidir. Onu bir an önce helake sürükler.
Kâfirin malına özenmek
Sual: Müslümanlıkla ilgisi olmayan birçok kimse ve gayri
Müslimlerden çoğu, mal mülk sahibi iken, birçok Müslüman yokluk ve
sıkıntı içindedir. Allah kâfirlere niye bu kadar mal veriyor?
CEVAP
Müslüman, dünyayı, yani malı mülkü de ahiret için ister. Eğer bu mal,
sonsuz olarak yaşayacağımız ahiret yurduna zarar verirse makbul olmaz.
Bunun için Peygamber efendimiz buyuruyor ki:
(Ya Rabbi, azdıran fakirlik ve azdıran zenginlikten, bunların vereceği fitneden sana sığınırım.) [Buhari, Müslim]
Demek ki, fakirlik de, zenginlik de fitne olabilir. Hakkımızda hangisi hayırlı ise onu istemelidir.
Âdet-i ilahi sebeplerle yaratmaktır, bu sebebe yapışan herkese istediği şeyi verir. Çalışmasını bilen kazanır.
İslamiyet, insanın ne yapacağına dair bildirilen kuralların toplamıdır.
Bunları kâfir de uygularsa faydasını görür. Müslüman olarak uygulayan
kimse de, ahirette de faydasını görür.
Kâfirlere mal mülk vermek onlara iyilik değildir. Bir âyet meali:
(Kâfirler, kendilerine çok mal ve evlat vermekle, iyilik ettiğimizi
mi sanıyorlar? Hayır; işin farkında değiller. Bunların nimet değil,
musibet olduğunu anlayamıyorlar.) [Müminun 55-56]
Allah indinde dünya malının zerre kadar kıymeti yoktur. Bir hadis-i şerif meali:
(Allah’a yemin ederim ki, bu dünyanın, Allah indinde sivrisinek
kanadı kadar bir kıymeti olsa idi, kâfire bir yudum su vermezdi.) [Tirmizi, İbni Asakir]
Allahü teâlâ kâfirlere çok mal ve mülk verirdi. Ancak bütün insanlar,
kâfirliğin makbul bir şey olduğunu, bu yüzden mala mülke sahip
olduklarını zannederek hepsi kâfir olabilirdi. Bunun için her kâfiri
zengin yapmadı. Yoksa hiçbir kâfiri dünyada fakir yapmazdı, hepsini mala
mülke boğardı. Nitekim Kur’an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
(Rabbinin rahmetini [Peygamber göndermesini] onlar mı paylaştırıyor? Dünya hayatında onların maişetlerini [gelir giderlerini] aralarında biz paylaştırdık. Birbirlerine iş gördürmeleri için
[kimini âlim, kimini cahil, kimini zengin, kimini fakir, kimini sağlam,
kimini zayıf, kimini âmir, kimini memur, kimini patron, kimini işçi
yapmak suretiyle] birini diğerine üstün kıldık. [İşte ancak bu
suretle aralarında kaynaşma ve birleşme hâsıl olur, âlem nizama kavuşur.
Zenginin zenginlik yönünden bir üstünlüğü olmadığı gibi, fakirin
fakirlik yönünden bir eksikliği yoktur. İnsanlar arasında yalnız rızıkta
değil, ilimde, cehalette, iyilikte, kötülükte, kuvvette, zayıflıkta,
vs.de farklılık vardır. Eğer her hususta eşitlik olsaydı kimse kimseye
hizmet etmez, dünyanın nizamı bozulur, âlem harap olurdu. Bunlarda bile
onların hiç bir rolü yoktur. Nerde kaldı ki peygamber göndermekte
yetkileri olsun.] Rabbinin rahmeti onların biriktirdikleri şeylerden daha hayırlıdır. Eğer insanlar [kâfirliğe imrenerek, hepsi kâfir] bir tek millet
haline gelmeyecek olsaydı, Rahman olan Allah’ı inkâr edenlerin
evlerinin tavanlarını, üstünden çıkacakları merdivenleri, odalarının
kapılarını, üzerine yaslanacakları tahtları hep gümüşten yapar, onları
altın ziynetlere boğardık. Bunların hepsi dünya hayatının geçici
menfaatlerinden başka şey değildir. Ahiret saadeti ise, Rabbinin katında
Ona karşı gelmekten sakınanlaradır.) [Zuhruf 32-35]