hakdin.net
30 Muharrem 1436
23 Kasım 2014 Pazar
23:46
16 Ağustos 2010 Pazartesi
Okunma Sayısı: 6385
Arkadaşına Gönder Yazdır Yazı Büyüklüğü
Paylaş

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

İrade-i cüziyye nedir?

Hayır ve şer Allah’tan olduğuna göre, irade-i cüziyyenin yeri nedir?

CEVAP
Akıl, din bilgilerinden bazılarını anlayamaz. Eğer anlasaydı, Peygamberlere lüzum kalmazdı.

İnsanların işlerini, hareketlerini de Allahü teâlâ yaratmaktadır. İşleri zorla da yaptırmıyor. Zorla yaptırılan iş için hesaba çekmek de zulüm olur. Allahü teâlâ zulüm yapmaz.

İnsanların işlerinin bir titreme gibi cebren yapılmadığı da meydandadır. İnsanda tam ihtiyar ve tam cebir olmadığı için, insanın hareketleri, bu ikisinin arasında hâsıl olmaktadır.

Her şeyi ve insanların iyi, kötü her işini Allahü teâlâ yaratıyor ise de, insanlara irade-i cüziyye vermiştir. İrade-i cüziyye insandan meydana gelir; fakat insan bunu yarattı denilemez.

Allahü teâlâ, insanın ihtiyari hareketini yaratmak için, insanın iradesini sebep kılmıştır. Bu şart olmasa da yaratır. Fakat bu şart ile, bu sebep ile yaratması âdetidir. Peygamberlerinde ve Evliyasında bu âdetini bozarak sebepsiz de yaratır. Yarattığı çok görülmüştür.

İnsanın işleri ezeldeki takdir ile meydana geliyor ise de, meydana gelmeleri için, önce kul irade-i cüziyyesini kullanmaktadır. İşin yapılmasını veya yapılmamasını istemektedir.

İnsanın işlerini Allahü teâlânın ezelde takdir etmesi demek, insanın neleri irade edeceğini bilmesi ve dilemesi demektir. Bunları levh-i mahfuz’da yazmıştır. Böyle olduğu için, kulun mecbur olması gerekmez.

Takvimlere, bir sene içinde güneşin ne zaman doğup, ne zaman batacağı, hesaplanarak yazılmıştır. Güneş, takvimde bildirilen saatlerde doğup batar. Güneş, takvime öyle yazıldı diye bilinen saatlerde doğup batmaz. Takvime yazılması, güneşin doğmasına ve batmasına tesir etmez.

İşte Allahü teâlânın da, ezelî ilmiyle, kulların kendi istekleri ile günah veya sevap işleyeceklerini bilmesi, kulların işlerine cebri bir müdahale değildir.

Bir kimse, birisinin bir günde yapacağı şeyleri bilse ve bunları yapmasını irade etse ve hepsini bir kâğıda yazsa, bunları yapacak olan kimse, o kimsenin mecburu olmaz.

(Yapacaklarımı biliyordun ve yapılmasını istedin ve kâğıda yazdın. O halde, bunları sen yaptın) da diyemez. Çünkü bunları kendi iradesi ile ve kendisi yapmıştır. O kimsenin bildiği ve dilediği ve yazdığı için yapmamıştır.

Allahü teâlânın ezelde bilmesi ve dilemesi ve levh-i mahfuza yazması da, insanları mecbur etmek olmaz. Evet, ezelde, levh-i mahfuza yazmıştır. Kulun yapacağını bildiği için, yapılmasını irade etmiştir. Allahü teâlânın ezeldeki bilgisi, kulun kendi iradesi ile yapacağı işe bağlıdır. Kulun işi de, Allahü teâlânın bu ilmi ve iradesi ile ve yaratması ile meydana gelmektedir. Kul, iradesini kullanmazsa, Allahü teâlâ, kulun iradesini kullanmayacağını ezelde bilir ve bildiği için irade etmez ve yaratmaz.

İnsanların iradesi olmasaydı da, insanların işleri yalnız Allahü teâlânın iradesi ile yaratılsaydı, insanlar mecburdur denilirdi.

İnsan, irade-i cüziyyesini kullanarak iyilik yaratılmasını isterse sevap, kötülük yaratılmasını isterse günah kazanır. İnsan günah işlerse cezasını, sevap işlerse mükâfatını görür. Yani Allahü teâlâ hiç kimseye zorla günah işletmez.

İnsan, irade-i cüziyye ile yaptığı işleri kendi yaratmıyor. Bu işlerin, hayrın ve şerrin yaratıcısı yalnız Allahü teâlâdır.

Kulun ihtiyarı
Sual:
(Kulun ihtiyarı zayıftır) ne demektir?
CEVAP
İhtiyar,
beğenmek, seçmek demektir. İnsan bir şey yapacağı zaman, önce bunu ihtiyar eder, seçer, irade eder, ister. Sonra yapar. Bundan dolayı, kul, iş yapmakta mecbur değildir. İster yapar, istemezse yapmaz. İmam-ı Rabbani hazretleri buyuruyor ki:
Kulun ihtiyarı, Allahü teâlânın ihtiyarına göre zayıftır denirse, doğrudur. Eğer, emir ve yasaklara uymaya gücü yetmez anlamında olursa yanlış olur. Çünkü kullara gücü yetmeyecek şey emredilmemiştir. (1/266)

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Açlıktan ölmek

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Allah layık olanı alçaltıp yükseltir

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Dilemek ve razı olmak

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Evlenmek ve kader

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Hayır da, şer de Allah’tandır

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Herkes istediği trene binebilir

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

İntihar eden de eceliyle ölür

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

İrade-i cüziyye nedir?

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Kader değişir mi?

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Kader ve kanaat

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Kadere iman

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Kaderi bilmeyenler

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

KARDELEN (Galanthus sp)

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Kaza ve kader ile ilgili çeşitli sorular

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Kimse kimsenin rızkını yiyemez

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

KRUVAZÖR

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Levh-i mahfuz ve ümm-i kitap

KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN

Nasip meselesi
Kullanıcı Adı:
Şifre:

GÜNÜN MENKIBESİ

Abdullah bin Menâzil, ulemâdan, büyük zat

GÜNÜN HADİSİ

Uzun bir hadis-i şerifin bir bölümü şöyledir:

GÜNÜN MEKTUBU

Bu mektûb, hâfız Mahmûda yazılmışdır. Seyr ve sülûkü bildirmekdedir:

YABANCI DİLLER

ENGLISH

Yabancı Dil

İngilizce Dini Bilgiler

العربية

Yabancı Dil

Arapça Dini Bilgiler

DEUTSCH

Yabancı Dil

Almanca Dini Bilgiler

FRANÇAIS

Yabancı Dil

Fransızca Dini Bilgiler

ESPAÑOL

Yabancı Dil

İspanyolca Dini Bilgiler

РУССКИЙ

Yabancı Dil

Rusça Dini Bilgiler

PERSIAN

Yabancı Dil

Farsça Dini Bilgiler

UZBEK

Yabancı Dil

Özbekçe Dini Bilgiler

TURKOMAN

Yabancı Dil

Türkmence Dini Bilgiler

HINDUSTANI

Yabancı Dil

Urduca Dini Bilgiler

SHQIPE

Yabancı Dil

Arnavutça Dini Bilgiler

BOSANSKI

Yabancı Dil

Boşnakça Dini Bilgiler

AZERBAIJANASE

Yabancı Dil

Azerice Dini Bilgiler

БЪЛГАРСКИ

Yabancı Dil

Bulgarca Dini Bilgiler

Site Haritası