Kaderi bilmeyenlerSual: (Trafik kazası kader değildir. Ülkenin kaderini değiştireceğiz. Eceli gelmeden öldü) gibi şeyler söyleniyor. “İnsan, yaratılışında boyunun uzunluğu ve saçının renginde kadere hükmedemez. Fakat hür iradesiyle yaptığı işlerde kaderin rolü olmaz”, “Emr-i ilahi gelmeden intihar eden, takdir-i ilahiyi değiştirdiği için Cehennemlik olur” deniyor. Kimisi, “Kader utansın” diyerek suçu kadere yüklüyor. Kimi de, “İnsan kaderini kendi çizer” diyor. Bunlar doğru mudur?
CEVAP
Bunların hepsi yanlıştır. Kaza ve kader konusu çok ince mesele
olduğu için, birçok âlimin ayağı kaymış ve çeşitli bid'at fırkaları
meydana çıkmıştır. Âlimlerin bile dalalete düştüğü bu konularda,
kaderden bahsetmek uygun olmaz. Sadece nakil yapılır. Peygamber
efendimiz de, (Kaderden bahsedilince susunuz) buyuruyor. (Taberani)
Her Müslümanın, Amentü’deki esasları tasdik ettikten sonra, işlediği
günahlardan mesul olduğunu bilmesi kâfidir. Eceli gelmeden kimse ölmez.
Trafik kazasında veya vurularak ölen de; eceli gelerek, kaderi ile
ölmüştür. Yani öldürülen veya kazada ölenin ömrü ortadan kesilmiş olmaz.
O anda eceli gelmiştir, yani ömrü biterek ölmüştür. Her insanın bir tek
eceli vardır. Mutezile, (İnsan kendi kaderini kendi çizer. İnsanların
işlerine Allah karışmaz) der. Bu, çok yanlıştır. Kur'an-ı kerimde mealen
buyuruluyor ki:
(Allah her şeyin yaratıcısıdır.) [Zümer 62] (Hayrı, şerri, imanı, küfrü de yaratan Allahü teâlâdır.) [Beydavi tefsiri]
(Sizi de, yaptığınız işleri de yaratan Allah’tır.) [Saffat 96]
(Allah, onların işlediklerini ve işleyeceklerini bilir.) [Bekara 255]
(Allah her şeyi bilir.) [Hucurat 16]
(Yaratan, sinelerde olanları da bilir. Yaratan hiç bilmez mi?) [Mülk 13,14]
Allahü teâlâ ezelî ilmi ile, kullarının yapacakları işleri bilir. Eğer
Allah, yarattıklarının ne yapacağını bilmezse, bilmeyenden ilah olamaz.
İlahın her şeyi bilmesi, her şeye gücü yetmesi gerekir. Bilmeyen, gücü
yetmeyen, muhtaç olan, ölebilen ilah olamaz. Allahü teâlâ herkesin ne
yapacağını bilir. Cebriyye fırkası da, (Allah her işi zorla yaptırır.
İnsan kaderine mahkûmdur. Hiç kimse, işlediği günahtan mesul değildir)
der. Bu da çok yanlıştır. Herkes yaptığından mesuldür. İyilik eden
mükâfatını, kötülük eden cezasını görür. Zerre kadar hayır ve şer
işleyen, karşılığını alır. (Tekvir 14, Zilzal 7,8)
İyi kimse, iyilik yapmak isterse, Allahü teâlâ, irade edip yaratır.
Böyle kimseden hep iyilik meydana gelir. Kötü kimse, kötülük yapmak
isteyince, Allahü teâlâ da irade eder ve yaratır. Böyle kimse, iyilik
yapmak istemediği için bundan hep kötülük hasıl olur. İnsan irade-i
cüziyyesini kullanarak iyilik yaratılmasını isterse sevap, kötülük
yaratılmasını isterse günah kazanır. İnsan günah işlerse cezasını, sevap
işlerse mükâfatını görür. İnsan yaptığı işleri kendi yaratmıyor.
İrade-i cüziyye ile yapılan işlerin yaratıcısı yani hayrın ve şerrin
yaratıcısı Allahü teâlâdır. Hayrın ve şerrin Allah’tan olduğunu inkâr
etmek, “İntihar eden takdir-i ilahiyi değiştirir” demek küfürdür. Allahü
teâlâ, onun intihar edeceğini elbet bilir. (Yaratan hiç bilmez mi?) buyuruyor. Allah’ın verdiği ömrü kimse değiştiremez. Allahü teâlâ buyurdu ki:
(Allah’ın tayin ettiği vade gelince, artık o ertelenmez.) [Nuh 3,4]
(Ölümü Allah’ın iznine bağlı olmayan hiç kimse yoktur.) [Al-i İmran 145]
(Sizi yaratan, sonra ölüm zamanını takdir eden ancak Odur.) [Enam 2]
(Her ümmetin bir eceli vardır, gelince ne bir an geri kalır, ne de bir an ileri gider.) [Araf 34]
Kader ne demek?
Sual: (İşçi kaderine terk edilemez, işi kadere bırakmamalı, işi Allah’a kaldı) gibi sözler söyleniyor. Kader, insanların elinde midir?
CEVAP
Kader kelimesi yanlış kullanılıyor. Tesadüf yerine kullanılıyor.
(İşi tesadüfe bırakmamalı) denir. Fakat (İşi kadere bırakmamalı) denmez.
Kader, Allahü teâlânın ezeli ilmi ile, kulların yapacakları şeyleri
bilmesidir. Allahü teâlânın ilmine kimse müdahale edemez. (İşi Allah’a
kaldı) sözü de hoş değildir. İyi kötü her iş, Allahü teâlânın dilemesi
ile olur. Hayır ve şerrin Allah’tan olduğuna inanmak, imanın
esaslarındandır. (Onun işi elimizde idi, fakat şimdi Allah’a kaldı)
demek yanlış olur. Her iş, her zaman Allahü teâlânın dilemesi ile olur.
Yazarın biri (Ya Rabbi, Boşnaklar ve Çeçenler muvaffak olamadı. Artık iş
sana kaldı) diye dua ettiğini yazmış. Daha önce iş kimin elindeydi? Her
iş, her zaman Allahü teâlânın elindedir. Hiç kimse, Ona aykırı iş
yapamaz. Kaza ve kaderi bilmeyenler, böyle hata ediyorlar.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN
Kadere iman
|
|
|
|
|
|
|
KADERE, HAYRIN VE ŞERRİN ALLAH'TAN OLDUĞUNA İMAN
KRUVAZÖR
|
|
|
|
|
GÜNÜN MENKIBESİ
|
Bir gün onu Merv’de bir zât yemeğe dâvet etmişti.
|
GÜNÜN HADİSİ
|
Dokuz büyük günah
|
GÜNÜN MEKTUBU
|
Bu mektûb, şeyh Hasen-i Berkîye yazılmışdır. Bir rü’yânın ta’bîri bildirilmekdedir:
|
|