Abd- rob'i Zotit Madhështor Ahiret- bota tjetër, bota e përjetshme Ajshe- e shoqja e dytë e Muhammed alejhisselamit Akâid- mësim mbi rregullat e fesIslame Alejhisselâm- përshëndetje që përdoret për pejgamberët Âlem- gjithësi, rruzullim Alim- dijetar Axhiz- i pa zot, i pa aft Amel- veprim, punë Azâb- dënim, torturë Azâm- i madh, ma i madh Âjet- citat'i Kur'ânit Bâlig- i, e arritur në moshën e pjekuris, pubertetit Bajram- festë, kemi dy bajrama fetarë: 1) Bajrami i Ramazanit dhe Kurban bajrami, zgjasin 3-4 ditë. Basar- të pamët (vetija, atributi i Zotit) Bela- bela, belara, fatkeqsi Bereqet- bollëk, bereqet Bismil-lâhirrahmânirrahîm-Me emër të Zotit ruajtës dhe të përdhimbshëm. Dexh-xhall- dexhall, njeri renacak, prishës, damtuës, i cili do të dali midis njerzve ditën e kijametit, i cili do të vritet nga Isa pejgamberi. Dita e kijametit- ditë, kuer do të mblidhen njerzit, të dalur nga varret. Dita e xhuma-s- ditë Premte, ditë e shënuarë e javës Ehli bejt- pjestarët e shtëpis s'Ehli bejtit, pjestarët e shtëpis së Pejgamberit alejhisselâm (Aliu, Hasani, Huseini e tj.). Ehli kible- muslimanët në falje (namaz) i drejtohen Kible-s (Qabe-s) Ehli synnet- besimtarët, ndejeksit e Muhammedit alejhisselâm Esmai hysnâ- emra të bukura të All-ll-ahut teâlâ. Eshedu en lâ ilâhe il-lall-llahu ve eshhedu enne Muhammeden resulul-llahu. Kjo fjali ësht shehadet, që do të thotë: “Dëshmoj se nuk ka tjetër hyjnî (perëndi) përveç All-llahut dhe dëshmoj se Muhammedi ësht i dërguari i Tij. Evlija (njejës veli) dijetar të shquar, afër Zotit Es'hâbi qiram- Shokët e Muhammedit që ndodheshin gjithmon pranë tij, në mbledhjet e tija, ata që ishin ma t'afërmit e Pejgamberit. Ata kan qen gjithmon afër tij, kan qen në bashkpunimin e tij, kan qen gjithmon në sherbimin e tij. Fakih- dijetar, kompetent fikhu Farz- urdhërat e Zotit Madhështor që me do e mos duhet të kryhen Fasik- musliman që ban gjynah Fatima- e bija e Hazreti Muhammedit, e shoqja e Aliut. Fetva- vendim i marun duke u bazuar në drejtsin e Sheriatit Fërka- grup, bashkesi njerzish (frakcion) Fërkai Naxhijje- grupi besnikesh që si i pari do të shpetoj nga xhehennemi Fikh- Drejtsija Islame, e drejta Islame Gijbet- thash'e theme, me fol për dikënd në mungesë të tij. Gjynah- mekatë, pun'e keqe, gabim Habibull-llah-i dashuri i Zotit (përdoret vetëm për Muhammedin). Habib- pejgamber Hadîs- fjalët, të thanët e Pejgamberit Hadîsi sahih- hadisi i sakt, i drejt, origjinal Hajir- punë e mirë, vepër e mirë Hak- e drejtë si mbas Kur'ânit Halife- khalif, kreu i muslimanve pas Muhammedit alejhisselâm, zavendsi i Muhammed alejhisselamit. Hâlik- krijues Halk- krijim Hall-all- simbas fes Islame gjera të lejuara Hamd- Shyqyr Zotit (Elhamdulil-lâhi) Hâdis- krijuar, krijuar pastaj Haram- gjera të ndaluara simbas Islâmit Hashâ- dëshir'e muslimanit që do të thotë: mos dhantë Zoti, mazallah. Hazreti- një atribut i bukur për njerëz të mëdhej në fen Islame (p.sh. Hazreti Muhammedi, Hazreti Aliu e tj.) Hatixhe- e shoqja e Pejgamberit alejhisselâm Hidajet- rruga e drejtë Hilafet- posti, selija e khalifit Hikmet- arsyetim Hixhaz- pjesë e gadishullit t'Arabis ku ndodhen Mekke-ja dhe Medine-ja Hutbe- fjalim, këshilla që mbahen në xhami me rastin e namazit të Xhuma-s dhe ditve bajrami. Ibâdet- lutje (namâzi, zeqâti, haxh e tj.) Ibahî- njerëz, të cilët gjera të ndaluara simbas Kur'ânit i interpretojnë si të lejuara. Ilm- plotëditur, dituri e fuqishme që ësht vetije e Zotit Ilmihal- libri i rregullave të fes Ilmi ledunnî- diturit hyjnore Imâm- dijetar'i shquar i fes, njeri i fes që fal namazin në krye të xhemaatit Imamët- dijetarët, udhëheqsit e katër mez'hebve jane: 1) Imâmi Azâm Ebu Hanife, 2) Imâmi Maliq bin Enes, 3) Imâmi Muhammed bin Idris Shâfi dhe, 4) Imâmi Ahmed bin Hanbel. Inshâall-llah- inshallah, e ka kuptimin: “Zoti në dashte” Ismet- Një nga kushtet për t'u ba pejgamber Ixhma- unanimitet, konsensus, dakordimi i dijetarvet fetar mbi një çeshtje t' Islâmit Ixhtihad- interpretime të dijetarve të ndryshëm Islam mbi urdhërat, porosit, ose mbi ndalesat, të shënuara në Kur'an. Kaddesall-llahu teâlâ sirrehulazîz- Zoti Madhështor e baftë të shenjt e mubarek. Kader- fati Kadîm- i lasht Kazâ- vendimi i Zotit Kible- Vendi i Qabes (duke falur namaz i drejtohemi kible-s) Kijas- krahasim ndërmjet muçtehidve mbi një çeshtje të paskjaruarë Kudret- vendimi mbi një punë, të bahet ose jo Kudret- plotëfuqishmëri (vetija e Zotit) Kurejsh- Fisi i Muhammedit alejhisselâm Mabut- hyjni Mahluk- krijesë Mahsher- vendi i kijametit, ku njerzit të ringjallur, të dalur nga varri do të mblidhen Mâlik- engjëll, ruajtsi i xhehennemit Mâshaall-llah- Zoti si të doje, mashallah Mekruh- diçka që nuk esht haram, por vetëm e vetëm pa patur ndonjë shtërngim, duhet që t'i ruhemi, mos t'a bajmë Meâliqet- (njejës melek), engjëjt Mendub- diçka që ësht, diçka që ësht duke u-bër | | | | Mesxhidi Aksa- vendi i dyt i shenjtë i muslimanve në Jerusalem Meshijjet- vullnet i fort Mexhusi- njeri që e beson zjarrin Mez'heb- degët (frakcionet) e fes që kan dalur si rezultat i të kuptimeve të dalluarë Mi'raxh- ngjitja e Resulull-llahut në qiell (Nata e Mi'raxhit) Mubarek- fatlum, mubareq Muhaxhirët- Mekkesit që u-shpërngulën së bashku me Muhammed alejhisselâmin nga Mekke-ja në Medine Mukellef- njeri, i arritur në moshën e pjekuris, pubertetit, që ësht ngarkuar t'i kryeji detyrat si musliman Mulhid- quhen ata që duke mos ditur ajetët e kjarta të Kur'ânit, i komentojnë me gabim dhe kështu me gabim i besojnë. Mu'min- besimtar, musliman Mumkin- diçka që edhe mund të jet edhe nuk mund të jet Munâfik- njeri musliman gjoja, me dy faqe (hipokrit) Murad- qëllim, dëshire Murtad- duke qen musliman, e braktis fen Mustafa- emri i dyt i Hazreti Muhammedit (Muhammed Mustafa) Murshid- udhërrëfyes. Mushrik- njeri që njeh shok (ortak) për Zotin Madhështor Mutezile- grup muslimanesh i ndar nga Ehli synneti Muteshâbihat- ajetët e Kur'ânit me kuptime jo të kjarta Muxhtehid- dijetarët interpretuës të çeshtjeve të ndryshme fetare Namazi nafile- namaz jo i domosdoshëm, jo i detyruëshëm Namazi tespih- ky namaz falet duke kënduar vetëm “subhanall-llah” që do të thotë lutja Zotit Madhështor për pastrimin e shpirtit Nebi- pejgamber, por edhe pejgamber që predikon fen e maparshme Nefs- ndjenja shpirtrore, kënaqsi shpirtrore e njeriut Nes'h- me anullue diçka, me shpall diçka si të pavlefshme Nijet- qëllim, mendim (p.sh.: “Baj nijet që t'a fal namazin e drekës”) Nimet- e mira hyjnore (nimete te Zotit) Nûr- drita hyjnore, drita e shenjtë Qâfir- njeri qafir, i pabesë, i pafe, i paiman Qefaret- anullimi i gjynahëve Qelam- të folurit (vetije e Zotit Madhështor) Qelam- fjala e Zotit Madhështor, Kur'âni qerimi Qerim- i nderuar, me nder Qyfr- mosbesim në islam, pabesi, qafirllëk Radijall-llahu anhu- Zoti e pëlqeftë, Zoti u-baftë razi nga ai Radijall-llahu anhum- Zoti i pëlqeftë, Zoti u-baftë razi nga ata Rahmân- mëshirdhanës, i mëshirshëm Rahmet- e mira e Zotit Madhështor (Rahmet i pastë, rahmet i qoftë) Râvi- mbartës, tregues gojë mbas goje të hadîsve të Pejgamberit alejhisselâm, tregues i hadîsve. Resûl- pejgamber, i dërguari i Zotit Madhështor Reqat- njisi e namazit (reqati) Rujet- me pa me sy të ballit Sadaka- lëmoshë, sadakaja Safa- ngazëllim, endje, bukurit, stolit Salih- i,e mirë, dobishëm (ameli salih që do të thotë: punë të mira) (S.A.V.)-Sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem êsht bekim, nderim dhe lidhja e All-llahut teâlâ për Hazreti Muhammedin. Sem- të degjuarit (vetije e Zotit Madhështor) Sevab- punë e mirë, vepër e mirë, e dobishme, bamirësi Siddik- besnik (p.sh. Ebu Beqiri Siddik) Sifati dhatijje- vetijet personale të Zotit Madhështor Sifati thubitijje- vetijet e Zotit Madhështor t'amshueshme, për jetë Sure- citatë të Kur'âni qerimit që permbahen nga ato ma të shkurtra qe jan âjetët Synnet- çdo veprim, çdo punë e çdo të folur të Pejgamberit (S.A.V.) Sûr- burija e engjëllit Israfil Shefaat- ndërmjetsimi i gjynaheve pranë Zotit Madhështor Sherif- me nder, nderuar, një atribut i bukur për persona të dalluarë Sheriat- Ligji İslam, bazuar në Kur'ân dhe hadisët Shi'it- muslimanet e mez'hebit Shi'i, të shashtisur nga rruga e drejtë Shuhud- me pa me syrin e zemrës Shirk- me njohë shok, ortak partner për Zotin Madhështor Takva- Duke u- trembur nga All-llahu teâlâ, mos të bahen gjerr të këqija. Te'vil- koment Tekvin- krijimtari (vetije e All-llahut teâlâ) Tehexh-xhud- namazi që falet afer mëngjezit Tefsir-Interpretimi, spjegimi, i Kur'ânit Terezi- mjet peshimi, kuer ditën e kijametit do të peshohen gjynahëd dhe sevapët Tevatur- Hadisët e Pejgamberit alejhisselam përhapeshin në ketë mënyre, goje mbas goje. Tevbe- Lutja ndaj Zotit Madhështor për faljen e gjynahve Tespihe- një radhë gurzash 33 copa që numerohen 33 herë pas faljes së çdo namazi: 33 herë subhanall-llah, 33 herë elhamduli-l-lah, 33 herë All-llahu eqber. Teqbiri iftitah- teqbiri i par në fillim të namazit (All-llahu eqber-Zoti ësht i Madh) Tevkîfî- siç ësht, ashtu do të jet, nuk mund të ndryshohet Ura e sirâtit- urë që ndërtohet mbi xhehennemin, mbi të cilën kan per të kaluar të gjith njerzit. Vahij- Komunikimi i pjesve të Kur'ani qerimit nëpërmjet të Xhebrâili alejhisselam nga All-llahu teâlâ, Muhammedit (A.S.) Vaxhib- një punë, një detyrë që duhet të kryhet Vaxhibul vuxhud- egzistencë e pa fundme, për jetë, e do mosdoshme Xhaiz- gjë e përshtatshme, mund të bahet Xhemaat- grup, bashkësi besimtarësh që së bashku falin namaz. Xhehennem- skëterrë, ferri, xhehennemi Xhennet- parajsi, xhenneti Xhenaze- kufoma, larja e xhenazes-kufomës. Xhenabî hak- Një emër tjetër i Zotit Madhështor Xhihad- luftë e shenjtë, lutfë për fe Jexhuxh-maxhuxh- njerëz fare të shkurtër që do të dalin ditën e kijametit. Zebâni- engjëlli kryesor i xhehennemit, torturuës Zindik- renegat |