Meşhûr siyer âlimi ve muhaddis. İsmi, Muhammed bin İshâk bin Yesâr el-Muttalibî’dir. Künyesi Ebû Abdullah olup, Ebû Bekr de denilmiştir. Dedesi Yesâr Kays bin Mahreme bin el-Muttalibî’nin kölesi idi. Hâlid bin Velîd, Ayn-ut-temre’de onu esir alıp Medine’ye getirmişti. İbn-i İshâk, Medîne-i münevverede 704 (H.85) senesinde doğdu. Gençliğinde çok güzel bir delikanlı idi. Medîne-i münevverede İmâm-ı Mâlik ile ilmî müzâkerelerde bulundu. Sonra buradan ayrılarak, sırayla Mısır, Kûfe, Rey, Hîre ve Bağdâd’a geldi. Burada yerleşerek, meşhûr Siyer kitabını yazdı ve 768 (H.151)’de vefât etti. Bağdâd’ın doğusundaki Hayzeran kabristanına defnedildi.
İbn-i İshâk, Eshâb-ı kiramdan Enes bin Mâlik (r.anh), Tabiînden Sa’îd bin Müseyyeb ve Ebû Seleme bin Abdurrahmân ile görüşmüştür.
Babası ile amcası Mûsâ, Kasım, Ata bin Ebî Rebâh A’rec, Muhammed bin İbrâhim et-Teymî, Amr bin Şa’bî, Nâfî, Ebû Ca’fer el-Bâkır, Zührî, İkrime bin Hâlid el-Mahzûmî ve bir çok hadîs âliminden hadîs öğrenmiştir.
Cerîr bin Hazm, İbrâhim bin Sa’d, Ziyâd bin Abdullah, Seleme bin Fadl-il-Febreş, Abdüla’lâ eş-Şâmî, Muhammed bin Seleme el-Harrânî, Ya’lâ bin Ubeyd, Şu’be, Süfyân bin Üyeyne, Süfyân-ı Sevrî ve daha pek çok âlim ondan hadîs-i şerîf rivayetinde bulunmuştur.
Yazdığı Siret-i Resûl kitabı çok meşhûrdur. Eseri İbn-i Hişâm şerh etmiş ve Alman Westenfeld basdırmıştır. Sîret-i Resûl kitabını pek çok kimse şerh etmiştir. Bunlardan Aynî ve Süheylî meşhûrdur. Buna Ravd-ül-enf denir. Ayrıca Kitâb-ül-mubtedir-il-halk, Kitâb-ül-hülefâ’, Kitâb-ül-Megâzî, Kitâb-ül-Mebde’ ve Kısâs-il-Enbiyâ gibi kitapları vardır.
İmâm-ı Ahmed bin Hanbel (r.aleyh); “Muhammed bin İshâk’ın rivayet ettiği hadîs-i şerîfler hasendir” buyurmuştur. Şu’be bin Haccâc ise; “İbn-i İshâk hadîsde mü’minlerin emîri idi” demiştir.
İmâm-ı Buhârî, târihinde İbn-i İshâk’dan bahsetmiş, sika (güvenilir) olduğunu söylemiş, fakat ondan hadîs almamıştır. İmâm-ı Şâfiî; “Kim megâzî (târih ve savaşlar) ilminde derinleşmek, inceliklerini öğrenmek isterse, muhakkak ki o, İbn-i İshâk’ın çocuklarındandır (Yâni İbn-i İshâk bu ilimde çok büyük âlimdir)” buyurmuştur. İbn-i İshâk’ın sika (güvenilir) bir râvî olduğunu Yahyâ bin Sa’îd el-Kettân da söylemiştir. İmâm-ı Müslim, recm ile ilgili bir hadîsi dışında diğer rivayetlerini almamıştır. Böyle olmasına rağmen, megâzî ilminde üstâdlık derecesine ulaşan âlimlerdendir. İbn-i Şihâb ez-Zührî; “Kim megâzî ilmini öğrenmek isterse, İbn-i İshâk’a müracaat etsin” demiştir.

1) Tam İlmihâl Seâdet-i Ebediyye; sh. 1017
2) Tehzîb-üt-tehzîb; cild-9, sh. 38
3) Tezkiret-ül-Huffâz; cild-1, sh. 172
4) İbn- Hişâm; önsözü
5) El-A’lâm; cild-6, sh. 28
6) Brockelman; Sup-1, sh. 205
7) Mîzân-ül-i’tidâl; cild-3, sh. 468
8) Kâmûs-ul-a’lâm; cild-1, sh. 601
9) Vefeyât-ül-a’yan; cild-4, sh. 276, 277
10) Tabakât-ı-İbn-i Sa’d; cild-7, sh. 321
11) Tarih-i Bağdat; cild-1, sh. 214
12) Şezerât-üz-zeheb; cild-1, sh. 230
13) Mu’cem-ül-müellifîn; cild-9, sh. 44
14) Keşf-üz-zünûn; sh. 1012
15) Esma-ül-müellifîn; cild-2, sh. 7
16) İslam Alimleri Ansiklopedisi; cild-2, sh. 217