Tâife (bölük, topluluk) ve melik (bey) kelimelerinin çokluk şekilleriyle Farsça gramer kâidesine göre yapılmış bir isim tamlamasıdır ve Beyler topluluğu mânâsına gelmektedir. Târihî bir terim olan bu tâbir, ayrıca Türkiye Selçuklu Devleti’nin yıkılmasından sonra, Anadolu’da kurulan beylikler için de kullanılmıştır (Bkz. Anadolu Beylikleri).
Endülüs Emevî Devleti’nin en güçlü sultânı olan Üçüncü Abdurrahmân’ın ölümünden sonra, başa geçen sultanların hiç biri onun başarılarını devâm ettiremedi. Ünlü bir vezir olan el-Mansur’un gayreti ile idâre birliği, bir süre daha korunabildi. Nihâyet onun da, 1002’de şehîd edilmesi Endülüs Emevî Devleti’ni bir takım fırkaların elinde oyuncak hâline getirdi ve devlet, 1031’de tamâmen yıkıldı. Böylece müslümanlar siyâsî bir parçalanma dönemine girdiler. Bu dönemde İspanyolların Reyes de Taifas dedikleri çeşitli mahallî emirler ve etnik grublar ortaya çıktı. Bunlara İslâm târihinde Mülûk-ut-tavâif denildi. Bu tâbir dilimize Tavâif-i Mülûk olarak girdi.
Bu küçük devletlerin bâzıları medenî ve ilimde ileri olmalarına rağmen, ömürleri çok kısa oldu. İçlerinde kuvvet ve medenî seviye bakımından diğerlerinden üstün İşbiliyye bölgesine hâkim Abbâdîler, bu beyliklerin büyük kısmını kendilerine ilhâk eylediler (Bkz. Abbâdîler). Bir süre hıristiyanların şiddetli hücûmlarına karşı Endülüs müslümanlarının bekçiliğini ve koruyuculuğunu yapan Abbâdîler, bu saldırılara karşı fazla dayanamayınca, Fas bölgesinde hüküm süren Murâbıtları yardıma çağırdılar. Yardıma gelen Murâbıt hükümdârı, bir süre sonra Abbâdî hânedânını ortadan kaldırarak, İspanya’da Murâbıtlar hânedânını kurdu (Bkz. Murâbıtlar). Muvahhidler Devleti, 1147 senesinde, İspanya’yı ele geçirince, bu hânedânlığa son verdi. 1269 senesine kadar, Muvahhidlerin idâresinde kalan Endülüs, bu devletin yıkılması üzerine Gırnata’da kurulan Nasrîler veya Benî Ahmer Devleti’nin idâresi altına girdi. Sekizinci asırdan îtibâren İspanya yarımadasında hüküm süren İslâm hâkimiyeti, Benî Ahmer Devleti’nin 1492 senesinde hıristiyanlar tarafından ortadan kaldırılması üzerine son buldu (Bkz. Benî Ahmer Devleti).

Beyliğin Adı:  Merkezi :  Kuruluş-Yıkılış Târihi: 
Hammûdiler  Malaka  1016 - 1057 
Abbâdiler  İşbiliyye  1023 - 1091
Zîrîler   Gırnata  1012 - 1090
Effasîler  Batalyus  1022 - 1094
Benû Sumâdih  Merye  1041 - 1091 
Cevherîler  Kurtuba  1031 - 1069
Zünnûnîler  Tuleytula  1009 - 1085 
Amirîler   Belensiye 1021 - 1069
Tucîbîler   Sarakusta  1019 - 1039
Hûdîler   Sarakusta  1039 - 1142
Benî Mücâhid  Mayorka   1076 - 1097
Benî Kâsım  Tudela   1029 - 1092
Benî Yahyâ  Niebla   1023 - 1051
Benî Müzeyn  Silves  1028 - 1053
Benî Rezin  Albarracin  1011 - 1107
Birzeliîler  Carmona  1029 - 1067
Bekrîler   Huelva  1011 - 1051

1) Düvel-i İslâmiyye; sh. 28
2) The Mohammadan Dynasties (Lane Pooele); sh. 23
3) Coins of the Spanish Mulûk-ut-tavâif (G.C.Miles, New York 1954)