İmam-ı Ebu Davud
Kütüb-i Sitte denilen meşhur altı hadis-i şerif kitabından biri olan Süneni Ebu Davud’un sahibi. İsmi, Süleyman bin Eşas bin İshak bin Beşir’dir. Ebu Davud künyesiyle meşhur olup, Sicistâni nisbesiyle bilinir. 817 (H.202)’de Sicistan’da doğdu. 889 (H.275)’de Basra’da vefat etti.
Küçük
yaşta ilim tahsiline başlayan Ebu Davud Sicistâni; Horasan, Şam, Irak,
Hicaz, Mısır gibi ilim merkezlerine giderek zamânının tanınmış
âlimlerinden ilim tahsil etti ve hadis-i şerif dinledi. Tefsir ve
Hanbeli fıkhını da tahsil edip, yüksek ilmi dereceye ulaştı. Hadis-i
şerif öğrenmek için uzun yolculuklar yaptı. Müslim bin İbrahim, Süleyman
bin Harb, Ebu Mamer el-Makad, Yahya bin Main, Ahmed bin Hanbel gibi
büyük âlimlerden rivayetlerde bulundu. Hadis ilminde sika (güvenilir)
bir âlim olan ve ilmi derece bakımından imam-ı Buhari ve imam-ı
Müslim’den sonra gelen Ebu Davud Sicistâni’den, Bağdat’ta bulunduğu
sırada, oğlu Abdullah, Ebu Abdurrahman en-Nesai, Ahmed bin Muhammed bin
Harun ve başka âlimler rivayette bulundular. Bilhassa fıkhi konularla
ilgili hadis-i şerifleri topladığı ve bu hususta pek kıymetli bir kaynak
olan Sünen kitabını imam-ı Ahmed bin Hanbel’e arz edip, onun takdirine
kavuştu.
Mu’cem kitaplarında ve hadis-i şerif fihristlerinde D (dal) harfiyle
ifade edilen Sünen-i Ebu Davud’a daha sonraki zamanlarda birçok şerhler
yazılmıştır. Bu şerhlerden; Azimâbâdi’nin yazdığı Avn-ül Mabud, Hattabi
tarafından yazılan Meâlim-üs-Sünen, imam-ı Süyuti tarafından yazılan
Mirkâd-üs-Süud ilâ Süneni Ebi Davud adlı eserler zikredilebilir. Son
zamanlarda yazılan El-Menhel-ül-Azb-ül-Mevrud adlı şerh yarım kalmış,
daha sonra üzerine tekmile yazılarak basılmıştır.
Ebu Davud hazretleri, beş yüz bin hadis-i şerif içinden seçtiği 4800
hadis-i şeriften şu dördünün insanlar için çok önemli olduğunu
bildirmiştir:
(Ameller niyetlere göredir.)
(İnsanın kendisine faydası olmayan şeyleri terk etmesi Müslümanlığının güzelliğindendir.)
(Bir mümin kendisi için istediği ve sevdiği bir şeyi, (din) kardeşi için de istemedikçe imanı kâmil olmaz.)
(Helal meydanda, haram da meydandadır. Bunların arasında şüpheli şeyler
vardır. Harama düşmemek için bu şüphelilerden sakınmak lazımdır.)
Ebu Davud hazretleri, ilmiyle amel eden güzel ahlak sahibi bir kimseydi.
Büyük bir Hadis âlimi olduğu için, Resulullah efendimizin ahlakı ile
ahlaklanmaya çok çalışırdı.
Eserleri
Ebu Davud hazretlerinin Sünen-i Ebu Davud adlı eserinden başka, Kitab-ı Merâsil ile Delâil-ün-Nübüvve adlı eserleri de vardır.